Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кларенвилл – Канаданың Ньюфаундленд және Лабрадор провинциясындағы Ньюфаундлендтің шығыс жағалауындағы қала. Кларенвилл 1951 жылы құрылған. Ол Атлант мұхитының Рэндом-Саунд деп аталатын саласына қараған Шоал-Харбор аңғарында орналасқан. Қала Ньюфаундленд темір жолының торабына айналғаннан кейін маңызға ие болды, онда Бонависта түбегіне дейінгі тармақ желісі басты желіден бөлінді. 1960 жылдары қаладан Транс-Канада тас жолы өткеннен кейін, ол Ньюфаундлендтің орталық-шығысындағы жергілікті қызмет көрсету орталығына айналды, 100 км радиустағы 90 елді мекенде тұратын 96 000 адамға қызмет етеді. Кларенвилл орталықта орналасқан және провинция халқының 70% -ына дейін екі сағаттық жүру қашықтығында. Қала Бонависта түбегінен Тринити және Бонавистаға дейін созылатын, еуропалық саяхатшы Джон Кэботтың алғашқы қонған жері деп есептелетін Бонависта түбегіне дейінгі ашылу жолына табиғи қақпа болып табылады. Бұл жол – табиғат көрікті жерлерінің, тарихи орындардың, жағалаудағы қалалар мен ауылдардың панорамасы. 1955-1956 жылдары «Монарх» кабель кемесімен Кларенвилл мен Галланч шығанағы (Обан) арасына TAT 1 (алғашқы трансатлантикалық телефон кабелі) төселді.
Clarenville is a town on the east coast of Newfoundland in the province of Newfoundland and Labrador, Canada. Clarenville was incorporated in 1951. It is located in the Shoal Harbour valley, fronting an arm of the Atlantic Ocean called Random Sound. The town grew in importance after it became a junction on the Newfoundland Railway, where a branch line to the Bonavista Peninsula left the main line. The construction of the Trans Canada Highway through the community in the 1960s resulted in it becoming a local service centre for central eastern Newfoundland, serving 96,000 people living in 90 communities within a 100 km radius. Clarenville is centrally located and within two hours' driving time of 70% of the province's population. The town is a natural gateway to the Discovery Trail, extending down the Bonavista Peninsula to Trinity and Bonavista, reputed site of the first landing of European explorer John Cabot. The trail is a panorama of scenery, historic sites, coastal towns and villages. TAT 1 (the first transatlantic telephone cable) was laid between Clarenville and Gallanach Bay, Oban between 1955 and 1956 by the cable ship Monarch.
География
Кларенвилл үш түбектің ортасына жақын орналасқан: Авалон, Бурин және Бонависта. 1-ші бағдарлама (Транс-Канада тас жолы) және 230-шы бағдарлама қала арқылы өтеді, Кларенвиллді Бонависта шығанағы аймағына және провинциялық жол желісінің қалған бөлігіне қосады. Кларенвилл аймағында Ньюфаундлендтің шығыс жағалауына тән көптеген физикалық ерекшеліктер бар және теңіздік климат орналасқан. Ол Атлант мұхитынан аралдың ішкі орталық жазықтығына қарай көтерілетін жағалау беткейлерімен бой көтереді. Басты физикалық ерекшелігі – теңіз деңгейінен 152 метрге дейін биіктейтін, жағалау сызығына параллель сынған шыңдардың қырқасы. Теңіз деңгейінен 156 метр биіктіктегі Бос Тау қаланың солтүстік бөлігіндегі көкжиекке үстемдік етеді. Бұл қырқа теңізге қарай тік түседі, сондықтан оның жағалауы орташа және күшті еңістермен сипатталады. Кларенвиллдің оңтүстік бөлігіне қарай, қырқа жағалаудан өтіп кеткен бірнеше аңғарлармен бөлінеді. Олардың ең айқынсы – Төменгі Шоал Харбор өзені мен Қараңғы Тесік бұлағы және олардың теңізге қарай созылуы, шағын тау жыныстары мен тасқын суға толы лайлы жерлермен белгіленген теңіздің тар ойысы. Өзенді қоршаған жерлер батпақты және көктемгі су тасқыны кезінде суға толуға бейім. Өзен жағалаудағы қырқаның артындағы аймақтың негізгі су ағызу жолы болып табылады. Кларенвилл жағалаудағы қырқа мен теңіз арасындағы тар жолақта дамыған. Жолақтың орташа ені 450-600 метрді құрайды. Рендом аралынан 25 шақырым қашықтықта орналасқан Рендом шығанағының батыс жағында орналасқан. Ньюфаундлендтің шығыс жағалауындағы ең терең, ең жақсы қорғалған, мұзсыз порты ретінде Кларенвилл коммерциялық кемелер қатынасы мен демалыс қайықтары үшін өте қолайлы.
Clarenville is near the centre of three peninsulas: Avalon, Burin, and Bonavista. Route 1 (the Trans Canada Highway) and Route 230 pass through the town, linking Clarenville to the Bonavista Bay area and to the rest of the provincial road network. The Clarenville area has many of the physical features characteristic of the East Coast of Newfoundland and has a marine climate. It lies along the coastal slopes which rise from the Atlantic Ocean towards the interior central plateau of the island. The dominating physical feature is a ridge of broken peaks which rise to heights up to 152 meters above sea level parallel to the coast line. Bare Mountain, with an elevation of 156 meters above sea level, dominates the skyline in the northern part of the town. This ridge falls sharply towards the sea so that its coastal edge is characterized by moderate to severe slopes. Towards the southern part of Clarenville, the ridge is broken by a series of valleys which have cut their way through from the coast. The most notable of these is the valley formed by the Lower Shoal Harbour River and Dark Hole Brook and their seaward extension of Lower Shoal Harbour, a shallow and narrow indentation of the sea marked by small rock islands and tidal mud flats. The flats surrounding the river are marshy and subjected to flooding during spring runoff. The river serves as the main drainage course for the area behind the coastal ridge. Clarenville has developed in a narrow strip between the coastal ridge and the sea. The average width of the corridor is between 450 and 600 meters. Located at the most westerly end of an in drift called Random Sound, extending 25 km inland behind Random Island. As probably the deepest, best sheltered, ice free port on Newfoundland's east coast, Clarenville is suited for commercial shipping and recreational boating.
Тарих
Қазіргі Кларенвиллдің алғашқы қоныстану күні нақты белгіленбеген. Уильям Коуэн 1848 жыл шамасында Lower Shoal Harbour-да арақ фабрикасына ие болған, оны Джозеф Тилли мен Джеймс Саммерс сатып алды. Олар осы жерге қоныстанды. Қоныс аударушылар сондай-ақ Қараңғы тесікке (немесе Қараңғы шығанаққа) келді. Бұл қауымды Балсом, Пирс, Варди және Сивардс отбасылары құрады. Сондай-ақ, қоныс аударушылар Брук-Коув (Бурсейлер), Брод-Коув (Стронгтар, Адейлер) және Ред-Бич (Стенлилер) елді мекендеріне де келді. Бұл бес қауым 1892 жылы теміржол келгенде Кларенсвилл деп аталған жаңа қауымның бір бөлігіне айналды. Кларенвилл атауының шығу тегі туралы екі нұсқа бар. Бірі – бұл 1892 жылы қайтыс болған, сол кездегі Уэльс принцінің (кейін король Эдуард VII) үлкен ұлы, Кларенс герцогінің құрметіне орнатылған ескерткіш. Екінші нұсқа бойынша, ол премьер-министр сэр Уильям Уайтвейдің ұлының құрметіне аталған. Дегенмен, Уайтвейдің осындай есімді ұлы болған жоқ. 1901 жылға қарай Кларенвилл атауын барлығы осылай жазып, солай қалды. Джон Тилли және оның отбасы Lower Shoal Harbour-дың алғашқы қоныстанғандары болды. Олар 1848 жылы Ханс-Харбордан осында, ағаш көп болғандықтан көшіп келді. Көптеген адамдар оны «Оқымысты Джон» деп атады, себебі ол өзіне-өзі оқу-жазуды үйренген. Жастығында ол Элизабет Берсиге үйленді және олардың төрт ұлы мен алты қызы болды. Ньюфаундлендте неке қиюға лицензия алған алғашқы әділет судьяларының бірі болған Джон Тилли өз қызының некесін қиды. Шіркеудің тізімінде 1830-шы жылдардың соңы мен 1840-шы жылдары Тиллидің есімі бірнеше рет кездеседі, сол кезде ешқандай пастор немесе миссионер болмаған. Тиллилер алғаш келген кезде, олардың бірінші ісі – уақытша тұруға арналған бөрене үй салу болды. Кейін олар стандартты өлшемдегі үй салу үшін арақ фабрикасын салды. Арақ фабрикасымен бірге Тиллилер түлкі шаруашылығымен, бақша шаруашылығымен, шелек жасаумен, теміршілікпен, балық аулаумен және балық консервілеумен айналысты. Джон Тилли және ұлдары Ньюфаундлендте алғашқы консервілеу операциясын жүзеге асырды (алғашқы ласын Тилли және ұлдары консервіледі). Оқымысты Джон алғашқы ласын консервілегеннен кейін көп ұзамай балық шаруашылығы көрмесінің бар екенін білді. Ол көрмеге үлгі жіберіп, «Бұл өнімнің тазалығы мен қоректік қасиеті кез келген климатта ұзақ жылдар бойы сақталады» деген жазуы бар қола медальмен марапатталды. Кейіннен Оқымысты Джон және оның ұлдары Аарон мен Моза Тилли, Джонның күйеу баласы Дэвид Палмердің көмегімен Шоал-Харбордағы алғашқы шіркеуді салды. 1993 жылы Кларенвилл мен Шоал Харбор біріктірілді.
There is no definite date for the first settlement of what is now Clarenville. William Cowan owned a sawmill at Lower Shoal Harbour around 1848 and this was bought by Joseph Tilley and James Summers of Hants Harbour. They settled here. Settlers also arrived at Dark Hole (or Dark Harbour). The families that made up this community were the Balsoms, Pearces, Vardys, and Seawards. Settlers also arrived at Brook Cove (the Burseys), Broad Cove (the Strongs, Adeys), and Red Beach (the Stanleys). These five communities became part of a new community known as Clarenceville in 1892 when the railway came through. There are two versions of the origin of Clarenville's name. It has been attributed to a memorial to the Duke of Clarence, eldest son of the then Prince of Wales (later King Edward VII) who died in 1892. The other version is that it was named for a son of Premier Sir William Whiteway. However, Whiteway had no son by that name. By 1901, Clarenville was the way everyone spelled the name and it has remained that way. John Tilley and his family were the first settlers of Lower Shoal Harbour. They traveled from Hants Harbour in 1848 because of the abundance of timber here. Many referred to him as "Scholar John", as he had taught himself how to read and write. As a young man, he married Elizabeth Bursey of Old Perlican and they had four sons and six daughters. Being one of the earliest Justices of the Peace licensed to perform marriages in Newfoundland, John Tilley performed the marriage of his own daughter. Church records show that Tilley's name appears several times in the late 1830s and 1840s, when there was apparently no minister or missionary available. When the Tilleys first arrived, the first thing they had to do was build a log cottage which would be a temporary structure. They later built a saw mill so they could build a standard size home. Along with the saw mill, the Tilleys became involved with fox farming, gardening, coopering, blacksmithing, fishing and fish canning. John Tilley and Sons were the first tinning operation to tin salmon in Newfoundland (the first salmon was tinned by Tilley and Sons). Shortly after Scholar John tinned his first salmon he learned of a fishery exhibition. He sent a sample to the exhibition and received a prize in the form of a bronze medal with the inscription: "Warranted to keep free from taint and to retain its purity and nutritious quality, in any climate for many years." Later, Scholar John and his sons Aaron and Moses Tilley, with help from John's son in law David Palmer, built the first church in Shoal Harbour. In 1993, Clarenville and Shoal Harbour were amalgamated.
Демалыс
Қала 1994 жылы Ньюфаундленд қысқы ойындарын, 1997 жылы 17 жасқа дейінгі ұлдар арасындағы софтбол турнирін қабылдады, ал 2010 жылдың қараша айында Төрт Ұлттың кубогының екі матчын өткізді. Кларенвиллде жабық бассейні бар денсаулық клубы, үш софтбол алаңы (біреуі түнгі жарықтандырумен), жүгіру жолы бар футбол алаңы және үш стандартты волейбол алаңы бар демалыс орталықтары бар. Жаңа салынған Кларенвилл іс-шаралар орталығында театр, хоккей, фигуралық коньки тебу және керлингге арналған мұз айдыны бар. Сонымен қатар, жақын маңда үш гольф алаңы, жаяу серуендеу жолдары және қар мотоцикліне арналған аймақтар бар. Кларенвиллде Корнер Бруктың шығысындағы жалғыз шаңғы курорты – «Уайт Хиллс шаңғы курорты» орналасқан. «Уайт Хиллс» сондай-ақ Лофт театрындағы «Жаңа перде» театр труппасына үй иесі болып табылады.
The town held the 1994 Newfoundland Winter Games, the 1997 National Under 17 Men's Softball Tournament, and in November 2010 hosted two games of the Four Nations Cup. Clarenville has recreational facilities including a health club with an indoor pool, three softball diamonds (one lit by night), a soccer pitch with a running track, and a recreation complex with three regulation size volleyball courts. The newly constructed Clarenville Events Centre includes a theatre, a rink for hockey, figure skating and curling, and is home to the Clarenville Caribous. Nearby are three golf courses, hiking trails, snowmobiling country. Clarenville has the only ski resort east of Corner Brook, 'White Hills Ski Resort'. White Hills is also home to The New Curtain Theatre Company at The Loft Theatre.
Демография
Статистика Канадасы жүргізген 2021 жылғы халық санағында Кларенвиллдің жалпы 3123 жеке тұрғын үйдің 2804-інде 6704 адам тұратын, бұл 2016 жылғы 6291 адамнан өсті. Жер ауданы - 154,5 км², 2021 жылы халық тығыздығы 43,5 адам/км² құрады.
In the 2021 Census of Population conducted by Statistics Canada, Clarenville had a population of 6704 living in 2804 of its 3123 total private dwellings, a change of from its 2016 population of 6291. With a land area of , it had a population density of in 2021.