Кіріспе

Австралия армиясының офицері (1865–1945) генерал сэр Генри Джордж Шоувел, (16 сәуір 1865 – 4 наурыз 1945) – Австралия императорлық күштерінің аға офицері, ол Галлиполи шайқасында және Бірінші дүниежүзілік соғыстың Таяу Шығыс майданында Синай мен Палестина науқанында шайқасты. Шоувел генерал-лейтенант, кейін генерал шеніне жеткен және корпусқа қолбасшылық еткен алғашқы австралиялық болды. Шөлдегі атты корпустың қолбасшысы ретінде ол әскери тарихындағы ең шешуші жеңістердің біріне және ең жылдам қуғынға жауапты болды. Шаруаның ұлы Шоувел 1886 жылы әкесі құрған Жоғарғы Кларенс жеңіл ат әскерінде екінші лейтенант болып тағайындалды. Отбасы Квинслендке көшкеннен кейін, ол 1890 жылы Квинсленд атты жаяу әскерінде екінші лейтенант болып тағайындалды және 1891 жылғы Австралиялық қырқыштар ереуілі кезінде қызмет етті. 1896 жылы ол тұрақты офицер болды және Виктория патшайымының 1897 жылғы Алмаз мерейтойына Квинсленд контингентінің құрамында Ұлыбританияға барды. 1899 жылы ол Квинслендтің Бур соғысына алғашқы үлесі болған Квинсленд атты жаяу әскерінің екі ротасына қолбасшылық етті. Соғыстан кейін ол Австралия жеңіл ат әскерін даярлаумен тығыз айналысты. 1913 жылы полковник болып тағайындалған Шоувел Императорлық Бас штабта Австралия өкілі болды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс ол әлі де Ұлыбританияға жолда келе жатқанда басталды. Шоувел Австралия императорлық күштерін Мысырға бағыттап, желтоқсан айында өзінің жаңа командасы, 1-ші жеңіл ат бригадасына қосылды. 1915 жылдың мамырында ол Галлиполиге жіберілді, онда Шоувел желідегі ең қауіпті бөліктердің жауапкершілігін өз мойнына алды. Сол жылдың қараша айында ол 1-ші дивизияның қолбасшысы болды. 1916 жылдың наурыз айында Шоувел Анзак атты дивизиясының қолбасшысы болды, тамызда Романи шайқасында және желтоқсанда Магдхаба шайқасында жеңіске жетті, сондай-ақ 1917 жылдың наурыз айында Газаның бірінші шайқасында жеңіске жақын болды. Келесі айда ол Desert Column-ді, кейін Desert Mounted Corps деп аталған, басқарды, осылайша корпусқа қолбасшылық еткен алғашқы австралиялық және генерал-лейтенант шеніне жеткен алғашқы адам атанды. 1917 жылдың қазанында Беер-Шебада оның жеңіл ат әскері қала мен оның маңызды су көзін тарихтағы соңғы үлкен атты шабуылдардың бірінде басып алды. 1918 жылдың қыркүйегінде Шоувел үш атты дивизиясын жасырын түрде қайта орналастырып, Мегиддо шайқасында жеңіске жеткен жауларға күтпеген шабуыл жасады. Ол осы жеңіске әскери тарихындағы ең жылдам қуғынмен қол жеткізді. 1919 жылы Шоувел армияның ең жоғары лауазымы – бас инспектор болып тағайындалды. Ол шығындарды қысқартуға ұмтылған саясаткерлердің үдемелі түрде бос құрылымды сақтап тұруға мәжбүр болды. 1923 жылдан 1930 жылға дейін зейнеткерлікке шыққанға дейін ол бір мезгілде Бас штабтың бастығы болды. 1929 жылдың қарашасында ол генерал шеніне көтерілген алғашқы австралиялық болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол ерікті қорғаныс корпусының бас инспекторы болып қайта шақырылды.

Ерте өмір

Генри Джордж Шоувел 1865 жылғы 16 сәуірде Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Табулам қаласында, Чарльз Генри Эдвард Шоувел мен оның әйелі Фанни Ада Мэридің (құрметті әкесі Джеймс) екінші баласы ретінде дүниеге келді. 1884 жылға қарай Чарльз Генри Шоувелдің Табуламдағы шаруашылығында 12 000 бас ірі қара мен 320 жылқы өсірілді. Генри Джордж Шоувел бала кезінен бастап «Гарри» деп танымал болды. Ол Гулбернге жақын жердегі Белчер мектебінде білім алды, содан кейін 1874 жылдан 1880 жылға дейін Сидней грамматикалық мектебінде және 1881 жылдан 1882 жылға дейін Тоуомба грамматикалық мектебінде оқыды. Сидней грамматикалық мектебінде Гарри мектептік кадеттер құрамында қызмет етіп, капрал шеніне дейін көтерілді. 1886 жылы Чарльз Генриге екі атты әскер бөлімін құруға рұқсат берілді. 1886 жылғы 14 наурызда ол Жоғарғы Кларенс жеңіл атты әскерінде капитан болып тағайындалды, оның ұлдары Артур мен Гарри екінші лейтенанттар, ал екі кіші ұлы сарбаздар болды. Бұл бөлім 1886 жылы Тентерфилдте темір жолды ресми түрде ашқан кезде Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының губернаторы Лорд Каррингтонды сүйемелдеді. Жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстігіндегі бірнеше ауыр құрғақшылықтардан кейін Чарльз Генри Шоувел 1888 жылы Табуламдағы меншігін 50 000 фунт стерлингке сатты. Қарыздарын төлегеннен кейін ол Квинсленд штатындағы Дарлинг Даунс аймағындағы Каннинг Даунс деген жерде әлдеқайда кішкентай жер сатып алды. 1889 жылы Гарри Шоувел Еуропаға жеке саяхатқа шықты, Венеция, Рим, Флоренция, Париж және Лондон қалаларын аралады. Ұлыбританияда болғанда ол Германия императоры Вильгельм II-нің қатысуымен Альдершот маңындағы әскери маневрлерді бақылады. Гарри Квинслендке көшіп келген кезде Жаңа Оңтүстік Уэльс әскери күштеріндегі лауазымынан кетті, бірақ 1890 жылғы 9 қаңтарда Квинсленд атты жаяу әскерінде екінші лейтенант болып тағайындалды. Шен үшін емтиханды сәтті тапсырғаннан кейін, ол 1890 жылғы маусымда лейтенант болып бекітілді. Шоувелдің бөлімі сол жылы басталған қырқыштар ереуілі кезінде 1891 жылғы наурыз айында шақырылды. Өз әскерін және Квинсленд полициясының шағын отрядын басқарып, Шоувелге ереуілшілерді Шарлвиллдің солтүстігіндегі станцияға сүйемелдеу міндеті жүктелді. Оуквуд маңында Шоувелдің әскерлеріне шамамен екі жүздей атты қой қырқып жүрген адамдар қарсы шықты. Полиция бөлімінің инспекторы полиция іздеген төрт қырқышты қамағанда, көпшілік ашуланып, бірақ Шоувел көпшілікті бейбіт таратып, айыпталушыларын қауіпсіз түрде олардың бағытына жеткізе алды. 1894 жылғы Австралиялық қырқыштар ереуілі кезінде Квинсленд үкіметі отаршылдарды шақырудың орнына арнайы констебльдерді жұмыстан алды. Шоувел уақытша Клермонт, кейіннен Лонгрейх аймағында инспектор болып тағайындалды. 1896 жылғы 9 қыркүйекте Шоувел Квинсленд штатының тұрақты әскери күштеріне Моретон полкінің капитаны шенімен ауыстырылды. Ол Виктория патшайымының алмаз юбилейіне Квинсленд контингентімен бірге Ұлыбританияға жіберілді. Квинслендтік бөлімшелер киген эму қауырсындарын киіп, ол 1897 жылғы 21 маусымда лорд Робертстің артында Лондон арқылы отаршылдық әскерлермен бірге шеруге қатысты. Шоувел Кент штатының Хайте қаласындағы мылтық мектебінде оқыды және Альдершоттағы 3-ші батальон, Корольдік атқыштар корпусы және 2-ші батальон, Корольдік Беркшир полкімен алмасты. Австралияға оралғаннан кейін ол Квинсленд қорғаныс күштерінің штаб-пәтерінде офицер болып қызмет етті.

Бурлар соғысы

1899 жылдың шілдесінде Квинсленд премьер-министрі Джеймс Диксон, британ империясы мен бур Трансвааль Республикасы және Оранж еркін мемлекеті арасындағы соғыс болған жағдайда, Оңтүстік Африкаға әскер контингентін жіберуді ұсынды. Шауэл бір кезде Дарлинг Даунс қаласынан еріктілерді тіркеп, әскери қызметке шақырушы болып жұмыс істеді. 1899 жылдың қазанында бур соғысы басталды, және Шауэлге 1 қарашада Брисбеннен аттанған Квинсленд атты жаяу әскерінің екі ротасының біріне басшылық ету тапсырылды. Олар 14 желтоқсанда Кейптаунда түсіп, Оранж өзенінде лорд Метюеннің басқаруындағы императорлық күштерге қосылды. Квинсленд атты жаяу әскерінің алғашқы шайқасы 1900 жылдың 1 қаңтарында Санисайдта Корольдік Канада полкінің жаяу әскерімен бірге болды. Ақпан айында Квинсленд атты жаяу әскері генерал-майор Джон Френчтің кавалерия дивизиясының құрамына кірді. Ауыр жорықтан кейін кавалерия дивизиясы 15 ақпанда Кимберли қаласын қоршаудан босатты. Соңынан болған қайта ұйымдастыру кезінде Квинсленд атты жаяу әскері, Канада мен Жаңа Зеландия атты әскерлерімен бірге генерал-майор Эдвард Хаттонның 1-ші атты жаяу әскер бригадасының құрамына енді. Шауэл жаңа зеландиялықтардың тобымен бірге шайқасып, Максим пулеметін жаулап алды. Квинсленд атты жаяу әскері Преторияны басып алуға және Даймонд Хилл шайқасына қатысты. Шауэлге британдық, австралиялық, канадалық және жаңа зеландиялық атты әскерлердің аралас күші берілді, ол «Шауэлдің атты жаяу әскері» деп аталды, ал Виктор Селлхайм оның штаб бастығы болды. Бастапқыда Шауэлге Трансваальдің шығысындағы әскерлерді қамтамасыз ету үшін Мпумаланга штатының Белфаст қаласына 10 000 бас ірі қара мал жеткізу міндеті жүктелді. Алайда, оның күштері жергілікті қолбасшылар тарапынан бұрылып, бур коммандоларына паналаған және бур бөлімшелеріне шабуыл жасаған үйлерді өртеуге жіберілді. Квинсленд атты жаяу әскері 1900 жылдың 13 желтоқсанында Австралияға аттанды. Олар 1901 жылдың 17 қаңтарында Брисбенге жетіп, 23 қаңтарда полк таратылды. Соғыстағы рөлі үшін Шауэл депештерде аталып, қасиетті Михаил және қасиетті Георгий орденінің серігі (CMG) болып тағайындалды. 1901 жылдың 1 қаңтарында Австралияның колониялары Австралия Ұлттық бірлестігін құрды. 17 қаңтарда Австралияға оралған Шауэл өзінің жаңа құрылған Австралия армиясының офицері болғанын білді. 1901 жылдың 9 мамырында Мельбурнда алғашқы Федералды Парламенттің ашылуына 14 000 әскер жиналды; Шауэл атты контингенттің бригадирі болып таңдалды, оның алғашқы Федералды қызметі. Ол шілде айында Квинсленд штатындағы Таунсвилл қаласында орналасқан Солтүстік әскери округінің штаб офицері болды. 1902 жылы Шауэл Оңтүстік Африкаға қызмет ету үшін жаңадан құрылған 7-ші Ұлттық жеңіл ат әскеріне қолбасшы болып тағайындалды. 1902 жылдың 17 мамырында Брисбеннен шыққан 7-ші Ұлттық жеңіл ат әскері соғыс аяқталғанына үш апта өткен соң 22 маусымда Дурбанға келді. Сондықтан ол Брисбенге қайта жөнелтілді, онда ол таратылды. Шауэл бірнеше апта бойы Оңтүстік Африкада қалып, соғыс алаңдарын аралап көрді. Австралияға оралғаннан кейін ол тағы да Солтүстік әскери округінің штаб офицері болды. 1902 жылдың желтоқсанында подполковник шеніне көтерілді. 1903 жылы Хаттон, қазір Австралия әскери күштерінің бас қолбасшысы, Шауэлді Оңтүстік Австралияға жеңіл ат полктерін ұйымдастыруға жіберді. 1904 жылы Квинслендке оралғаннан кейін ол Брисбенде орналасқан Квинсленд штабының бас офицері міндетін атқарушы болды. Ол 1909 жылдың желтоқсанында подполковник шеніне көтерілді, бірақ Лондондағы Императорлық Бас штабындағы Австралия өкілі болуға деген ниеті Хаттонның ізбасары генерал-майор Чарльз Хоад тарапынан тоқтатылды. Оңтүстік Африкадағы тәжірибесіне сүйене отырып, Шауэл атты жаяу әскердің мәні туралы идеяларын ұсынды. Ол австралиялық әскерлерге даладағы тәртібін жақсартуды ұсынды, офицерлерден күшті басшылықты талап етті және жабдықтауды жақсы ұйымдастыруды, сондай-ақ уақтылы және тиімді медициналық эвакуацияны қажет етті. Шауэлл Кит Жопты Квинсленд штатының Ньюмаркет қаласынан Бур соғысына дейін білетін. Брисбенде болған шағында Шауэлл мен майор Бруденелл Уайт Джопптардың үйінде қыздары Дора мен Сибилмен бірге теннис ойнаған. Шауэлл 1906 жылдың қаңтарында Сибилге ұзатылып, олар 1906 жылдың 16 маусымында Брисбендегі Барлық қасиеттілер шіркеуінде үйленді. «Келесі соғыс келгенде», - деп болжады Уайт, «олардың есімдерін мәңгілікке сақтау үшін бір ғана Эшби немесе Дж. Е. Б. Стюарт жетеді».

Соғыс басқармасы

Шауэл 1913 жылы полковник болып тағайындалды. 1914 жылдың 3 шілдесінде ол әйелі мен үш баласымен Англияға аттанды, императорлық бас штабтағы Австралия өкілі ретінде полковник Джеймс Гордон Леггені алмастырды. Ол жолда жүргенде, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды. 1914 жылдың тамыз айының ортасында Соғыс министрлігіне қызметке келгенде Шауэлге австралиялық императорлық күштерінің (АИК) 1-ші жеңіл атты бригадасына басшылық етуді тапсыратын телеграмма келді. Шауэл АИК-тің Солсбери жазығындағы жоспарланған казармаларын салудың баяу прогресіне алаңдады. Ол осы нысанға жиі барып, Австралияның мүддесін қорғау үшін жергілікті штабқа Австралия Корольдік инженерлерінің офицері, майор Сесил Генри Футті тағайындады. Шатырлар уақытында дайын болмайтынына және австралиялық әскерлер Солсбери жазығында қысты шатырларда өткізуге мәжбүр болады деп сенген Шауэл, Лондондағы Австралияның жоғары комиссары, бұрынғы премьер-министр сэр Джордж Ридті Лорд Китченерге АИК-ті Мысырға бағыттап, басқа жоспар ұсынуға көндірді, соның нәтижесінде бұл іс орындалды. Майор Томас Блэймимен бірге Шауэл 1914 жылдың 28 қарашасында мұхит лайнерімен Мысырға жол тартты және 1914 жылдың 10 желтоқсанында Порт-Саидке жетті.

Галлиполи

Шауэл Мысырға келгеннен кейін бригадасын жаттықтыруды бастады. Ол әскерлерінің киім-кешегі мен сыртқы түріне қатысты жоғары стандарттарды талап етуімен ерекше көзге түсті. 1-ші жеңіл ат бригадасы генерал-майор Александр Годлидің Жаңа Зеландия және Австралия дивизиясының құрамына кірді, оған 4-ші жаяу әскер бригадасы, Жаңа Зеландия жаяу әскер бригадасы және Жаңа Зеландия атты әскер бригадасы да кірді. 1915 жылдың 25 сәуірінде Австралия және Жаңа Зеландия армиясының қалған бөлігі Анзак шығанағына аттанғанда, атты бригадалар Мысырда қалды, себебі Галлиполи түбегі атты операцияларға қолайлы емес еді. Дегенмен, Галлиполи жорығының басындағы ауыр шығындардан кейін жеңіл аттан 1000 күшті нығайту сұралды. Мысырдағы британдық қолбасшы, генерал-лейтенант сэр Джон Максвелл, атты бригадаларды аман-есен Анзак шығанағына жеткізуді жөн көрді. Шауэл 1915 жылдың 12 мамырында келді және полковник Джон Монаштан Поуп-Хилл және Куинн, Кортни және Стил бекеттерін қамтитын маңызды секторды қабылдады. Екі жағынан түріктердің бақылауында болған, Монаш аңғарының жоғарғы бөлігіндегі осы төрт алдыңғы бекеттер қорғаныстың тірегі болды. Шауэл қорғанысты қайта ұйымдастырып, бекеттерге тұрақты командирлер тағайындады. Ол сондай-ақ, түрік снайперлерін басып тастауға сәтті қол жеткізген арнайы снайперлік топтар құрды, тіпті Монаш аңғарына қаңғыбас пойыздарының қауіпсіз өтуін қамтамасыз етті. Шауэл бригадасы көп ұзамай түріктердің күшті қысымына тап болды. 1915 жылдың 29 мамырында түріктер Куинн бекетінің астына мина қойып, оған шабуыл жасады. Бекеттің тұрақты командирі подполковник Дж. Х. Каннан демалыста болған, ал оның орынбасары подполковник Г. Дж. Бернадж шайқаста жараланды. Шауэл резервтерді шақырып, түріктерді кез келген құнмен шығаруға бұйрық беріп, уақытша бекет командирі болып подполковник Х. Поупты тағайындады. Майор С. К. Э. Херринг керемет түрде ашық жерде жауға шабуыл жасады, оның шабуылы түріктердің бекеттің басқа бөлігіне жасаған шабуылымен бір уақытта болды, сондықтан түрік пулеметшілері өздеріне зиян келтірмей оқ атуға мүмкін болмады. Бекетте барлығы он жеті түрік сарбазы болды, олар ақырында басылып берді. Шауэлдің шешімі дұрыс болмаған болуы мүмкін, бірақ ол шешуші болды, сонымен қатар оған сәттілік те осы кезде көмектесті. Осы ісі үшін ол құрметке лайық деп есептелді. 1915 жылдың 9 шілдесінде Шауэл бригадалық генерал болып тағайындалды, бұл тағайындама 1914 жылдың 10 желтоқсанында 1-ші жеңіл ат бригадасының басшылығын қабылдаған сәттен бастап күшіне енді. Ол маусым және шілде айларында Мысырда алты апта ауруханада өкпе қабынумен жатты, бірақ тамыз айындағы шабуылға уақытында оралды, осы шабуыл үшін де құрметке лайық деп есептелді. Шауэл Годлидің болмауына байланысты қыркүйек және қазан айларында Жаңа Зеландия және Австралия дивизиясының уақытша командирі болды. Содан кейін 1915 жылдың 6 қарашасында ол 1-ші дивизияның командирі болып тағайындалды және генерал-майор шеніне көтерілді. Ол осы дивизияға Галлиполи жорығының соңғы кезеңінде, эвакуация кезінде және 1916 жылдың ақпан және наурыз айларында Мысырдағы қайта ұйымдастыру кезінде басшылық етті. Эвакуациядағы рөлі үшін ол құрметке лайық деп есептелді. Оның жорықтағы жалпы рөлі Бат орденінің серігі атағымен мойындалды.

Анзак атты дивизиясы

Шаувел 1916 жылдың 16 наурызында жаңа құрылған Анзак атты дивизиясының қолбасшылығын қабылдады, бұл күні дивизия Суэц каналының қорғанысында 1-ші дивизияны алмастырды. Шаувел арнаны қорғаудағы үлесі үшін тағы да хабарламаларда есімдері тізілді. Оның дивизиясы генерал-майор Х.А. Лоуренс басқаруымен Суэц каналының қорғанысының №3 бөлігіне, яғни каналдың солтүстік бөлігіне қарасты болды. Жағдай мүлдем қанағаттанарлық емес еді. Атты әскерлер бөлініп, Anzac атты дивизиясының тек екі бригадасы Шаувелдің бағынысында қалды. 3-ші жеңіл атты бригада генерал сэр Арчибальд Мюррейдің Египет экспедициялық күштерінің бас штабымен №2 бөлімге қосылды. Лоуренс тым алыс болғандықтан, әсіресе телефон байланысы үзілген кезде шайқасты басқара алмады. Исмаилиядағы Мюррей одан да артта болды. Шаувел қауіпке қарсы құмар ойыншы емес еді. Альва сияқты, ол кейде офицерлерінің ынта-қуанышына немқұрайлы қарап, уақытын күтетін. Әрқашан сабырлы, және кез келген шайқастың жалпы соғысқа қатысты маңыздылығын көре білетін, ол ерлері мен жылқыларына тым қымбатқа түсетін жеңіс болжамдалса, ұрысты тоқтатуға батылдық танытар еді. Ол жеңіс үшін күресті, бірақ кез келген бағамен емес. Ол жеңісті өз шарттарымен іздеді. Ол тіпті шайқастың қызу шағында да, көшбасшылар көбінесе өмірге бейжай қараса, адамдары мен жылқыларының өміріне ерекше мән беретін сипатқа ие болды. Хенри Гуллетт, ресми австралиялық тарихшы.

Романи шайқасы үшін Шаувел жерді мұқият таңдады, оны жерден және әуеден барлау жасап, алға және кері шегіну позицияларын анықтады. Оның сәттілігі жалғасты: неміс командирі Фридрих Крес фон Крессенштейн 1916 жылдың тамызында шабуылға дайындалу үшін сол позицияны таңдады. Үлкен қысымға қарамастан, Шаувел Бригадир генерал Эдвард Чейтордың Жаңа Зеландия атты мылтық бригадасы Лоуренс босатып жібергеннен кейін келгенге дейін өз позициясын сақтап тұрды. Шаувел күні бойы шақырып келген қарсы шабуыл кешкі мезгілде ғана іске асты. Катияда және тағы да Бир-эль-Абдта Шаувел түріктердің қанатын айналып өтуге тырысты, бірақ түрік артқы жасағына майданға шабуыл жасап, 3-ші жеңіл атты бригадаға қарсы қарсы шабуылдар мен артиллерия оғынан жеңіліске ұшырады. 1250 түрікті өлтіріп, 4000-нан астам тұтқынға алған Шаувел түріктерді талқандамай, жоя алмағаны үшін сынға ілікті. Алайда, 1130 британдықтардың 900-ден астамын жоғалтқан Австралия мен Жаңа Зеландия атты әскерлері үшін бұл айқын жеңіс болды, олардың алғашқы шешуші жеңісі және науқанның бұрылыс нүктесі. Кейін Шаувел Романидің Батыс Африка кампаниясынан тыс соғыстағы алғашқы шешуші британдық жеңіс екенін түсінді. Лоуренс Бат орденінің кавалер-командуры атанды, бірақ Шаувел, Оңтүстік Африка үшін Сент-Михаэль және Сент-Джордж орденінің және Галлиполи үшін Бат орденінің серігі болғандықтан, одан төменгі наградаға ұсынылды, ол одан бас тартты. Осыған байланысты Мюррей Шаувелге ешқандай сыйлық бермеуге шешім қабылдады, ол тек хабарламаларда есімдері тізілді.

Шөлдегі атлы корпус

Шаувел Шөлдік колонна 2-ші атты корпус деп аталғанда, ол Шөлдік атты корпусты сұрады. Бір "бригадирдің" сөзі келтірілді: "Әлем тарихындағы ең ірі атты күшті австралиялыққа берудің қызығы бар". 12 тамыз 1917 жұлдызды күні тағайындау туралы хабарланғаннан кейін Четвуд Шаувелге құттықтау хатында былай деп жазды: "Бір қол астындағы ең ірі атты күштің басшылығын қаншалықты қызғанатынымды айта алмаймын – бұл менің өзімнің кәсібім, бірақ тағдыр басқаша болды". Романиде Шаувел майдан даласындағы қолбасшы болды, ал Четвуд телефонға сүйеніп Рафадағы жеңіске қарай шегінуді шешті. Четводтың "алыстан басқару" стилі Газа шайқасының біріншісіне де әсер етті. 1917 жылдың қазан айында Бер-Шеба шайқасында Чаувел мен оның Шөлдік атты корпусы маңызды рөл атқарды. Четводтың пікірінше, ЕЭФ түріктерді олардың бекіністерінде жеңуге жеткілікті күші болмады, сондықтан ол түріктерді Беер-Шебада, жаудың қанатындағы сусыз аймақта айналып өтіп, олардан қуғынға түсіруді жоспарлады. Шөлдік атты корпус сусыз шөлде түн бойы ұзақ жол жүріп, қала мен оның құдықтарын бұзылмаған күйде басып алуға немесе кері шегінуге мәжбүр болар еді. Бер-Шеба шайқасы соңғы шегіне дейін барып, миссия орындалды, бірақ 4-ші жеңіл атты бригаданың штыкпен шабуылысыз болмады – тарихтағы соңғы үлкен кавалерия шабуылы – қала мен оның маңызды су көзін басып алу үшін. Мұндай керемет жеңіспен жеңіске жеткен шайқастар санаулы. Осы шешуші жеңісі мен Иерусалимді басып алуы үшін Шаувел тағы екі рет хабарламаларда есімдері тізілді және 1918 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсету тізімінде Бат орденінің қолбасшысы болып тағайындалды. Дегенмен, Шаувел түрік армиясын толығымен жоя алмағанына көңілі толмады. Түріктер қаһармандықпен соғысып, Шөлдік атты корпусты ауыр шайқасқа түсірді, одан кейін ғана кең ауқымды қуғын-сүргінге мүмкіндік туды. Осы мүмкіндік туғанда, әскер мен аттар шаршап, қажетті күшті жинап ала алмады. 1918 жылдың ақпанында ЕЭФ Иордан арқылы бірнеше операцияларды бастады. Алленби көп ұзамай британдық әскерлерін Францияға ауыстырып, олардың орнына екі үнді кавалерия дивизиясын орналастырды, ал Австралиялық атты дивизия да бір уақытқа сондай тағдырға ұшырады. Осы арада екінші Трансиордания операциясы кезінде Шаувел жер бедерімен, ауа райымен және қарсыласының табандылығымен күресті, науқан сәтті болмады. Шөлдік атты корпусы түрік күштерінің барлық жағынан жақындап келе жатқанына қарамастан, өзін аз қалдық деп сезінді. Шаувел Иорданның батыс жағалауына шегінуге мәжбүр болды. Кейіннен 5-ші еоманрилік атты бригада таратылды және Шаувел оны 5-ші жеңіл атты бригадамен алмастырды, ол қазір таратылған Императорлық түйе корпусы бригадасының австралиялық және жаңа зеландиялық бөлімдерінен, сондай-ақ француз кавалерия полкінен – спахилер мен шассёр д’Африкадан құрылды. 1918 жылдың қыркүйегінде Шаувел өзінің екі атты дивизиясын құпия түрде қайта орналастыра алды. Алленби жауға күтпеген шабуыл жасап, Мегиддо шайқасында жеңіске жетті. Ол осы жеңіске әскери тарихтағы ең жылдам қуғын-сүргінмен – үш күнде 167 шақырымға жетті. Осы жолы ол түрік армиясын толығымен жоя алды. Шөлдік атты корпусы Голан биіктігінен өтіп, 1 қазан күні Дамаскіні басып алды. 19 қыркүйектен 2 қазанға дейін Австралиялық атты дивизиясы 21 адамды жоғалтып, 71 адам жараланды және 31 335 түрік әскерін тұтқынға алды. Қаладағы тыныштықты қалпына келтіру үшін Шаувел күш көрсетуге бұйрық берді. Кейінірек подполковник Т. Е. Лоуренс мұны "жеңіспен кіру" деп сынайды, бірақ бұл шын мәнінде саяси ойдағы шешім болды, ол Шаувелдің күштеріне 25 қазанда басып алынған Алеппоға дейін тағы 300 шақырымға жылжуға мүмкіндік берді. Бес күннен кейін Түркия капитуляциялады. Осы жеңісі үшін Шаувел тағы да хабарламаларда есімдері тізілді. Шаувел Сириядағы жағдай мен Египет көтерілісіне байланысты Таяу Шығыста қалуға мәжбүр болды, бірақ 1919 жылдың қаңтарында Леди Шаувел оған қосыла алды. Сәуір айында жағдай тұрақтап, Шаувел Таяу Шығыстағы АИФ басшылығын Райриге тапсыра алды. Шаувел мен Леди Шаувел сол кезде RMS Malwa кемесімен Лондонға бет алды. Олар 3 мамырда қаладан австралиялық әскерлердің жеңіс шеруіне жетекшілік етуге уақытында келді. Көп ұзамай ол Вандсворттағы 3-ші Лондондық жалпы ауруханасына аппендицитпен жатқызылды. Шауэл отбасының барлық мүшелері 1919 жылдың 26 шілдесінде HMAT Demosthenes көлік кемесімен үйлеріне қайта алды. Шөлдік атты корпустың қолбасшысы болғандығы үшін Шауэл 1919 жылдың маусым айында Сент-Михаэль және Сент-Джордж орденінің Ұлы крестімен марапатталды, Франция президентінің тапсырысымен француздық «Круа де Герр» орденімен (пальмасы бар) және Египет сұлтанының бұйрығымен Нил орденінің (2-дәрежелі) иегері болды, сондай-ақ 11-ші рет хабарламаларда есімдері тізілді. Оның арнайы өтініші бойынша, Сент-Михаэль және Сент-Джордж орденінің киімдері мен атрибуттарымен марапатталғанда, король Георг V оны "Сэр Гарри" деп атады, "Сэр Генри" емес.

Соғыс аралығы

Шауэлдің АИФ қызметі 1919 жылдың 9 желтоқсанында тоқтатылды, ал келесі күні ол армияның ең жоғары лауазымы – Бас инспектор болып тағайындалды, ол 1930 жылға дейін қызмет етті. Бас инспектор қызметі Қорғаныс кеңесіне жыл сайын есеп беретін аудитор ретінде құрылды. Соғыс жағдайында Бас инспектор өзінің бас штабы ретінде Әскери кеңеспен бірге Бас қолбасшы болары көзделді. Шауэлдің жылдық есептері елдің қорғанысының нашар жағдайын атап көрсетті. Мысалы, ол соғыс болған жағдайда сарбаздар "жарақ-жабдық пен оқ-дәрінің жетіспеуінен туындайтын әділетсіз қиындыққа тап болып, өлім-жұлымның көбеюіне бейімделеді" деп ескертті. Екінші дүниежүзілік соғыстың жағдайын еске түсіріп, тарихшы Гэвин Лонг Шоуэлдің жылдық есептерін "австралиялық әскери проблемаларды даналықпен және терең зерттеген, бірақ көп назар аудармаған" баяндамалар деп сипаттады. 1920 жылдың ақпан айында Шауэл 1919 жылдың 31 желтоқсанына дейін генерал-лейтенант шеніне көтерілді. 1920 жылдың қаңтар айында ол армияның болашақ құрылымын зерттейтін комитеттің төрағасы болды. Комитеттің ұсыныстарын 1920 және 1922 жылдары қорғаныс саласындағы кесімдер ескере отырып, жүзеге асыру өте қиын болды. 1923 жылы генерал-лейтенант Бруденелл Уайт Бас штаб бастығы лауазымынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін, бұл лауазым екіге бөлінді: Шауэл Бас штабтың бірінші басшысы және Бас инспектор болды, ал бригадир-генерал Томас Блэми Бас штабтың екінші басшысы болды. Шауэл сондай-ақ Штаб басшылары комитетінің төрағасы болып қызмет етті, ол үш қызмет басшысының арасындағы ең жоғары шенді болды. 1929 жылдың қараша айында ол генерал шеніне көтерілген алғашқы австралиялық азамат атанды. Шауэлдің ұлдары Иан мен Эдвард 1930 және 1932 жылдары Австралия армиясындағы қызметінен кетіп, Британдық Үнді армиясының атты әскер полкіне қабылданып, қызметке түсті. Оның қызы Элин Томас Уолтер Митчеллге тұрмысқа шықты. Шауэл Виктория штатының Коррионг қаласының жанындағы "Тауонг Хилл" шаруашылығына жиі баратын. Ол 1939 жылғы "Қара жұма" күні болған өрт кезінде Тауонг Хиллде болды. Шаруашылыққа өрт қауіпті жақындағанда, ол өрт сөндіру жұмыстарын басқарды және бір сәтте үйге жақын ағашқа шығып, жанып жатқан бұтақтарды кесіп тастады. 1934 жылы "Естелік ғибадатханасының" ашылуына орай бірнеше кездесулер өтті. Иан мен Эдвард Үндістаннан демалысқа келді, Александр Годли Ұлыбританиядан келді, ал Ричард Говард Вайс Глостер герцогы принц Генридің штаб бастығы болды. 1937 жылы Шауэл король Георг VI-ның таққа отыру рәсіміне қатысу үшін Австралия контингентінің басшысы ретінде Ұлыбританияға сапар шекті, онда оны Четводе мен Говард Вайс құрметпен қарсы алды. Шауэл контингентті жеңіл атты әскерлер ретінде киіндірді, олар эму қауырсындарын, бандолиерлерді және шпорларды тақты. Доминион әскерлері Букингем сарайында VI Георгтың таққа отыру медальдарын алу үшін жиналғанда, Шауэл шеруді басқарды, Говард Вайс оның штаб бастығы болды. Оралғаннан кейін контингент Францияға барды, онда Виллерс-Бретонне Австралияның ұлттық ескерткіші мен Триумф аркасында салтанатты шаралар өтті. Шауэл жиі Мельбурн қаласы арқылы өтетін Анзак күні шерулерін басқарды, бірақ 1938 жылы Австралияның қайтып оралған және қызмет көрсету лигасының ғибадатханадағы қызмет түрін христиандықтан секулярлыққа өзгерту туралы шешіміне наразылық білдіріп, шеруді басқарудан бас тартты.

Екінші дүниежүзілік соғыс және оның мұрасы

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шоуэл Британдық ішкі күзеттің австралиялық нұсқасы – Ерікті қорғаныс корпусының (VDC) бас инспекторы лауазымына қайта шақырылды. Бруденелл Уайттың Канберрадағы әуе апатынан қаза болғаннан кейін премьер-министр Роберт Мензиес Шауэлге Бас штаб бастығы лауазымына үміткер таңдау туралы кеңес сұрады. Шауэлдің ұсынысы бойынша Мензиес генерал-лейтенант Вернон Стюрдты осы лауазымға тағайындады. Соғыс кезінде Шауэлдің ұлы Иан Италия кампаниясында штаб офицері болып қызмет етті, ал Эдвард Жаңа Гвинеяға Австралия армиясынан джунглидегі соғыс тактикасын үйренуге жіберілді. Шауэлдің қызы Ева Әйелдердің Корольдік Австралиялық теңіз күштеріне қосылды және кемесі U-кемесімен торпедаланғаннан кейін Солтүстік Атлантикада құтқару қайығында бір күн өткізді. Том Митчелл Сингапур шайқасында жапондықтарға тұтқынға алынды. Шауэл VDC-де қызметін жалғастырды, штабы Мельбурндағы Виктория казармасында орналасқан, бірақ 4 наурыз 1945 жылы қайтыс болғанға дейін үнемі тексерулерге сапар шекті. Шауэлге Мельбурндағы Сент-Пол соборында мемлекеттік жерлеу рәсімі жасалды, оны Мельбурн архиепископы Джозеф Джон Бут өткізді, содан кейін ол Спрингвейл крематорийінде толық әскери салтанатпен өртелді. Сегіз генерал мәйітті көтеріп жүрді: Бас штаб бастығы генерал-лейтенант Джон Норткотт; Корпус командирі, VDC генерал-лейтенант Джон Уитам; генерал-квартирмейстер генерал-майор Джеймс Каннан; генерал-майор Чарльз Брэнд; Виктория байланыс аймағының командирі генерал-майор Сирил Клоуз; Бас штаб орынбасары генерал-майор Джон Остин Чепмен; генерал-адъютант генерал-майор Чарльз Ллойд; және бас инженер генерал-майор Клайв Стил. Шауэлдің портреттері Канберрадағы Австралия соғыс мемориалында, Мельбурндағы теңіз және әскери клубында және Лондондағы Императорлық соғыс мұражайында сақталған. Джордж Вашингтон Ламберттің суреті отбасында бар. Шауэл Мельбурндағы Сент-Пол соборындағы қола тақтада мәңгі есте қалды. Оның қылышы Оңтүстік Яррадағы Христос шіркеуінде, формасы Австралия соғыс мемориалында, ал оның жабдығы Оңтүстік Австралиядағы 1-ші бронетанкті полк сақтап отыр. Сондай-ақ, Дунтрондағы Корольдік әскери колледжінің шіркеуінде еске алу терезесі бар. Шауэлдің қызы Элен Митчелл әкесі мен оның корпусы туралы көптеген ғылыми-танымдық еңбектер жазды. Т. Е. Лоуренс өзінің "Даналықтың жеті тірегі" кітабында Шауэлдің өте қате нұсқасын келтірді. Чарльз Бин "Бұл дана, жақсы және мейірімді қолбасшы Лоуренстің "Даналықтың жеті тірегі" кітабын оқығандардың ойлаған ақымақ мартинет емес еді" деп атап өтті. Лоуренс "Кітабымның көп бөлігі фактіге негізделгенімен, шындықтан алыс екенін" мойындады. Шауэлдің туысы Чарльз Шоуэл белгілі кинорежиссер болды, оның фильмдеріне Беер-Шеба шайқасы туралы "Қырқ мың атты" (1940) кіреді. Гарри Шоуэл фильмде бейнеленді: Билл Керр "Жұрақшылар" (1987) фильмінде, ол Газаның үшінші шайқасы кезінде австралиялық атты әскер полкінің ерліктерін көрсетеді; Рей Эдвардс "Қауіпті адам: Арабиядан кейінгі Лоренс" (1990) фильмінде, ол 1919 жылғы Париж бейбітшілік конференциясы кезінде өтті; және Колин Бейкер 1992 жылғы "Жас Индиана Джонс" телефильмі "Шөлдің батырларында", ол "Жұрақшылар" режиссерінің Газаның үшінші шайқасын қайта баяндады.