Pratt & Whitney JT9D: Тұңғыш жоғары өткізгіштік турбиналық қозғалтқыш
Pratt & Whitney JT9D
Pratt & Whitney JT9D: 1968 жылы ұшқан алғашқы жоғары өткізгіштік турбиналық қозғалтқыш. Boeing 747, Airbus және McDonnell Douglas ұшақтарында қолданылды.✈️
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1968 жылы алғаш рет ұшқан турбофенді ұшақ қозғалтқышы.
Turbofan aircraft engine first flown in 1968
Pratt & Whitney JT9D қозғалтқышы кең фюзеляжды жолаушы ұшақтарды қуаттандырған алғашқы жоғары айналымды реактивтік қозғалтқыш болды.
The Pratt & Whitney JT9D engine was the first high bypass ratio jet engine to power a wide body airliner.
Даму
JT9D бағдарламасы 1965 жылдың қыркүйегінде басталды, ал алғашқы қозғалтқыш 1966 жылдың желтоқсанында сынақтан өтті. Ол 1969 жылдың мамырында FAA сертификатын алды және 1970 жылдың қаңтарында Boeing 747 ұшағында қолданысқа енгізілді. Содан кейін Boeing 767, Airbus A300 және Airbus A310, сондай-ақ McDonnell Douglas DC 10 ұшақтарымен жабдықталды. Күшейтілген JT9D 7R4 1982 жылдың қыркүйегінде ұсынылды және 1985 жылдың маусымында екі қозғалтқышты ұшақтар үшін 180 минуттық ETOPS сертификатын алды. 2020 жылға дейін JT9D қозғалтқыштары 169 миллион сағаттан астам уақыт бойы жұмыс істеді. 1990 жылы өндіріс тоқтатылып, оның орнына жаңа PW4000 қозғалтқышы шығарылды. JT9D STF200/JTF14 демонстрациялық үлгілерінің негізінде жасалған. JTF14 қозғалтқышы C-5 Galaxy бағдарламасы үшін ұсынылған, бірақ өндіріс келісімшарты General Electric TF39-ға берілді. Қозғалтқыштың алғашқы сынақ жүргізілімі Коннектикут штатының Ист-Хартфорд қаласындағы сынақ стендінде өтті, ал қозғалтқыштың алғашқы ұшуы 1968 жылдың маусымында Boeing B-52E ұшағына орнатылып жүзеге асырылды, ол JT9D ұшу сынақ платформасы ретінде қызмет етті. 1968 жылы оның бірлігінің құны 800 000 доллар болды, 1968 жылғы 0,8 доллар бүгінгі күні шамамен миллион долларға тең.
The JT9D program was launched in September 1965 and the first engine was tested in December 1966. It received its FAA certification in May 1969 and entered service in January 1970 on the Boeing 747. It subsequently powered the Boeing 767, Airbus A300 and Airbus A310, and McDonnell Douglas DC 10. The enhanced JT9D 7R4 was introduced in September 1982 and was approved for 180 minute ETOPS for twinjets in June 1985. By 2020, the JT9D had flown more than 169 million hours. Production ceased in 1990, to be replaced by the new PW4000. The JT9D was developed from the STF200/JTF14 demonstrator engines. The JTF14 engine had been proposed for the C 5 Galaxy program but the production contract was awarded to the General Electric TF39. The engine's first test run took place in a test rig at East Hartford, Connecticut, with the engine's first flight in June 1968 mounted on a Boeing B 52E which served as a JT9D flying testbed. In 1968, its unit cost was $800,000, $0.8 in 1968 is equivalent to about <calculated amount> in recent years million today.
Дизайн
JT9D конструкция, аэродинамика және материалдар саласындағы жетілдірілген технологияларды енгізді, оның ішінде титан және никель қорытпалары бар, бұл Pratt & Whitney JT3D-ге қарағанда отынның тиімділігі мен сенімділігін арттырды. Pratt & Whitney компаниясы Boeing 747 сынақ бағдарламасы барысында JT9D жобасымен қиындықтарға кезікті. Ұшу сынақтары кезіндегі қозғалтқыш бұзылулары салдарынан отыз ұшақ зауыт сыртында, қозғалтқыш тіректеріне бетон блоктары ілініп, жаңадан жобаланған қозғалтқыштарды күтіп тұрды. 1969 жылы Boeing және Pratt & Whitney компаниялары осы мәселені шешу үшін бірлесіп жұмыс істеді. Мәселенің себебі – ұшып көтерілу кезіндегі жүктеме салдарынан қозғалтқыш корпусының сопақтануы, нәтижесінде жоғары қысымды турбина қанаттарының ұштары сүрткіленіп тозды. Бұл мәселе қозғалтқыш корпусын нығайту және иық тәрізді итергіш байланыстарды қосу арқылы шешілді. USAF Boeing E-4A әуедегі басқару орталықтарын қамтитын JT9D қозғалтқыштары F105 деп белгіленді.
The JT9D introduced advanced technologies in structures, aerodynamics, and materials, which included titanium alloys and nickel alloys, to improve fuel efficiency and reliability compared to the Pratt & Whitney JT3D earlier turbofan. Pratt & Whitney faced difficulties with the JT9D design during the Boeing 747 test program. Engine failures during the flight test program resulted in thirty aircraft being parked outside the factory with concrete blocks hanging from the pylons, awaiting redesigned engines. Boeing and Pratt & Whitney worked together in 1969 to solve the problem. The trouble was traced to ovalization, in which stresses during takeoff caused the engine casing to deform into an oval shape resulting in rubbing of high pressure turbine blade tips. This was solved by strengthening the engine casing and adding yoke shaped thrust links. JT9D engines powering USAF Boeing E 4A airborne command posts were designated F105.