Кіріспе

Гертфордширдегі қала, Англия.
Тегі – Балдок.

Балдок ( /ˈbɔːldək/ BAWLdək) – Англияның Гертфордшир графтығындағы Солтүстік Гертфордшир ауданындағы тарихи базар қаласы. Ивел өзені осы қаладағы бұлақтардан бастау алады. Лондоннан 53 шақырым және графтық орталығы – Хертфорд қаласынан 23 шақырым (14 миль) солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Жақын жердегі қалалар: солтүстік-шығыста Ройстон, оңтүстік-батыста Летчворт және Хитчин, ал оңтүстікте Стивендж.

Оқиғалар

Балдок қаласында жыл бойы бірнеше шаралар өтеді. Ең үлкені – Жылдық Сыра фестивалі, Чартер жәрмеңкесі және Балсток музыка фестивалі.

Балдок фестивалі

Балдок фестивалі – 1982 жылы басталған мәдени фестиваль. Фестиваль қала және айналасындағы жергілікті аумақта үш аптаға созылатын шараларды қамтиды, мысалы, мұражай көрмелері, шарап пен вискиді татып көру, сыра фестивальдары, сыра зауыттарына саяхаттар, крикет матчы, комедиялық қойылымдар, отбасылық викторина кеші, құпия саяхат, ашық есік күндері, тарих лекциялары және түрлі музыкалық шаралар, олардың кейбіреулерінде жергілікті топтар өнер көрсетеді. Фестивальдің көше жәрмеңкесі екінші демалыс күндері Бас көшеде өтіп, қатысушылар жәрмеңке тақырыбына сай киімдер киеді. 2022 жылы тақырыбы – «Жасыл Балдок» болды. Алғашқы демалыс күні Балдок сыра фестивалі ұйымдастырылады, онда жергілікті және жалпыұлттық нағыз сыралар, нағыз сидрлер мен еуропалық лагерлерді татып көруге болады.

Балдок жарғылық жәрмеңкесі

Балдоктың жарғылық жәрмеңкесі 1199 жылға дейін барады, сол кезде король Джон Темплерлерге Киелі Матфей күні және одан кейінгі төрт күн бойы Балдокта жыл сайын жәрмеңке өткізу құқығын берген. Бұл алғашқы жәрмеңке 21-25 қыркүйекте өткізілгенін көрсетеді, бірақ 1752 жылғы күнтізбе реформасынан кейін қазіргі күндері 2, 3 және 4 қазанға ауысқан. Бүгінде жәрмеңкенің негізгі бөлігі – Бас көшеде құрылатын келуші ойын-сауық жәрмеңкесі.

Әдебиетте

Дэниел Дефо өзінің «Ұлыбританияның бүкіл аралын аралап шығу» кітабында Балдоктан өтіп, былай деп жазды: «Міне, сол атақты Бальдок-лейн, өте қиын өтуге танымал, сондықтан көліктер мен саяхатшылар тіпті күшпен жолдан шығуға мәжбүр болды. Ел тұрғындары бұған тоқтатуға шамалары келмеді, соңында қақпалар орнатты және жерлерін ашты, қақпаларда ерікті жол ақысын алу үшін адамдар қойды. Саяхатшылар әрқашан төлеуді қалаған, себебі ешбір жылқының жүрмейтін батпақтар мен шұңқырларға түсуден жақсырақ». Балдок – Уорреннің Ұлы Солтүстік жолымен жасаған ұзақ саяхатындағы тоқтаулардың бірі. Осы саяхат Невил Шуттің «Жаралы қала» романында «Шарплс» (Блиф) кеме құрылысы қаласын құтқаруға себеп болды. Балдок Кингсли Амистің 1969 жылғы «Жасыл адам» атты табиғаттан тыс құбылыстарды көрсететін триллерінде жиі еске алынады. Қала – басты кейіпкер «Морис Эллингтонға» тиесілі және басқаратын ойдан шығарылған пабқа ең жақын орталық. Кейін «Жасыл адам» Альберт Финнидің Эллингтон рөлінде ойнаған теледрамаға бейімделді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін төрт жыл бойы жақын жердегі Хинксвортта тұрған Моника Диккенс авторы 1978 жылғы «Ашық кітап» автобиографиясында Балдокқа және әсіресе «Джордж және Дракон» пабына жиі баратынын айтады.

Басқару

Балдокта екі деңгейлі жергілікті басқару бар: аудан және округ деңгейінде: Солтүстік Гертфордшир аудандық кеңесі және Гертфордшир округтік кеңесі. Балдок 1974 жылдан бері шіркеусіз аумақ болып келгендіктен, қалалық немесе ауылдық кеңесі жоқ. Солтүстік Гертфордшир аудандық кеңесі Балдок және аудан комитетін құрады, онда Балдокты және екі көршілес ауылдық округті білдіретін кеңесшілер жергілікті мәселелерді талқылайды.

Қауым

Балдок мәхәлләсі XII ғасырдың ортасында Уэстонның ескі мәхәлләсінің солтүстік бөлігінен, қала Темплер рыцарларымен құрылған шақта пайда болды. Мәхәллә салыстырмалы түрде кішкентай болды, солтүстікте Икнильд Уэй, шығыста Клотхолл Роуд (Пестхаус Лейн), оңтүстікте Саут Роуд / Крэбтри Лейн және батыста Уэстон Уэй / Нортон Роудпен шектелген. Құрылғаннан бастап XIX ғасырға дейін қала, көптеген ауылдық аймақтар сияқты, мәхәлләлік және округтік билік органдарымен басқарылды; қала үшін жеке қалалық корпорация немесе басқа да қалалық билік болған жоқ. Балдок мәхәлләсі 1835 жылдан бастап Хитчин кедейлер одағының құрамына кірді.

Балдок жергілікті кеңесі (1872-1894)

1872 жылдың тамызында санитарлық округтер құрылды, қоғамдық денсаулық сақтау және жергілікті басқару жауапкершілігі қалалық билігі жоқ барлық аймақтар үшін кедейлер одағының қорғаншылар кеңестеріне берілді. Сондықтан Балдок Хитчин ауылдық санитарлық округінің құрамына кірді, оны Хитчин қорғаншылар кеңесі басқарды. Үш айдан аспаған соң, 1872 жылдың 1 қарашасында Балдокта қоғамдық жиналыс өтті, онда қала салық төлеушілері қаланың басқаруы үшін жергілікті кеңес құруға дауыс берді, бұл оған Хитчин ауылдық санитарлық округінен тәуелсіз, өз қалалық санитарлық округі болуға мүмкіндік берді. Жаңа кеңес 1872 жылдың 30 желтоқсанында Жергілікті Өкімет Кеңесінің келісімімен қызметке кірді. Балдок жергілікті кеңесінің алғашқы төрағасы Томас Ригби Кьюли болды, ол Балдоктың Сент-Мария шіркеуінің пасторы болған. Кьюли 1885 жылы қайтыс болғанға дейін кеңестің төрағасы қызметін атқарды. Бальдок жергілікті кеңесі бастапқыда тек Бальдок приходын қамтыды. 1880 жылы аудан кеңейтілді, қалалық аймақ приход шекарасынан тысқары кеңейген көршілес аудандарды қоса алды, Биграв, Клотхолл, Уэстон, Виллиан және Нортонның бес көршілес приходтарының бөліктері 1880 жылдың 29 қыркүйегінен бастап жергілікті кеңестің бақылауына алынды. Жергілікті кеңес әдетте Балдоктағы Уайтхорс көшесіндегі 8 нөмірдегі «Роуз және Корон» мейрамханасында жиналатын.

Балдок қалалық округі (1894-1974)

1894 жылғы Жергілікті Өкімет туралы заңға сәйкес, қалалық санитарлық округтер 1894 жылғы 31 желтоқсанда қалалық округтерге айналды. Сондықтан Балдок Жергілікті Кеңесі Балдок қалалық округтік кеңесіне айналды. Жаңа кеңес өзінің алғашқы отырысын 1895 жылғы 7 қаңтарда өткізді, онда Эвелин Симпсон төраға болып сайланды. Ол бұрынғы Жергілікті Кеңестің төрағасы болған. 1894 жылғы Жергілікті Өкімет туралы заңның 61-тармағында кеңес отырыстарын лицензияланған ғимараттарда өткізуге тыйым салынғандығы айтылған. Сондықтан жаңа кеңес бұрынғы Жергілікті Кеңес сияқты «Роза мен Таж» мейрамханасында жинала алмады. Жаңа кеңестің алғашқы отырысы Уайтхорс көшесіндегі қалалық оқу залында өтті, ал 1995 жылғы ақпаннан бастап келесі отырыстар Парк көшесіндегі балалар бағында өтті. Құрылғаннан кейін көп ұзамай, жаңа кеңеске жаңа қалалық әкімдік салу мүмкіндігі ұсынылды, ол қала үшін қоғамдық зал және басқа да жайларды, ал кеңес үшін отырыс өткізу және кеңсе ретінде қызмет ететін орын болар еді. Қала орталығындағы Хай-стрит пен Уайтхорс-стрит қиылысындағы дүкендер қатары өрттен қирады, ал жер иесі Томас Прайор кеңес қалалық әкімдік салса, осы жерді сыйға беруге уәде берді. 1895 және 1896 жылдың басында кеңес ұсынысты қабылдау және шамамен 2000 фунт стерлинг құрылыс шығындарына міндеттену мәселесі бойынша екіге бөлінді. Бұл 1896 жылғы сәуірде өткен кеңес сайлауының басты мәселесі болды, үміткерлер қалалық әкімдік жобасын қолдаушы немесе қарсыласы ретінде өзін таныстырды. Қолдаушылар жеңіске жетті және жоба іске асырылды. Балдок қалалық әкімдігі 1897 жылғы 25 қарашада ресми түрде ашылды, оған қоғамдық зал, кеңес палатасы және кеңсе, өрт сөндіру станциясы және кітапхана кірді. 1935 жылға қарай кеңес қалалық әкімдіктегі кеңселерден шығып кетті. Кеңес High Street 14a мекенжайындағы 18 ғасырлық «The Grange» деп аталатын үлкен үйді 875 фунтқа сатып алып, оны кеңестің кеңсесі және отырыс өткізу орны ретінде қайта жабдықтады. «Гранж» 1936 жылғы қыркүйекте кеңестің жаңа үйі ретінде ресми түрде ашылды. Балдок қалалық округтік кеңесіне 1951 жылғы 10 мамырда елтаңба берілді. Балдок қалалық округі 1972 жылғы Жергілікті Өкімет туралы заңға сәйкес таратылды және 1974 жылғы 1 сәуірде Солтүстік Гертфордшир округінің құрамына кірді. Қала үшін мұрагерлік шіркеу құрылмады, сондықтан ол шіркеусіз аймаққа айналды.

Медиа

Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC East және ITV Anglia ұсынады. Теледидар сигналдары Сэнди Хит теледидар таратушысынан алынады. Қаланың жергілікті радиостанциялары – BBC Three Counties Radio және Heart Hertfordshire (бұрынғы BOB FM). Жергілікті газеттер – The Comet және Hertfordshire Mercury.

Спорт және демалыс

Қала орталығында Балдок қала үйіндегі Өнер және мұра орталығының жанында шағын мұражай орналасқан. Балдокта Авеню паркінде үш командасы бар крикет клубы, нетбол клубы және боулз клубы бар. Арлеси Таунның Хитчин Роуд стадионында ойнайтын Балдок Таун ФК деп аталатын лигадан тыс футбол клубы бар. Сондай-ақ, Темплерс ФК жексенбілік лигасының футбол командасы да бар.

Букингемширдегі Ивингхо Биконнан Саффолк штатындағы Кнеттисхолл Хитке дейінгі 110 мильдік Икнилд Уэй жолы қаладан өтеді.