Майкл Хэнкок: Британ саяхатшысының өмірі мен мансабы

Кіріспе

Британдық саясаткер (туған 1946)

Майкл Томас Хэнкок (9 шілде 1946 ж. туған) – британдық саясаткер. Соңғы кезде ол Портсмут-Оңтүстік сайлау округінің тәуелсіз парламент депутаты болды. Хэнкок 2014 жылдың маусым айының басында Либералды-демократтар партиясының тәртіптік комитетінен ресми түрде шеттетілді, себебі оған қарсы әйел сайлаушы орынсыз мінез-құлық жасады деген азаматтық сот ісі қозғалған болатын. 2014 жылдың маусым айында «Энни» деген атпен таныс әйелмен соттан тыс келісімге қол жеткізілді, онда Хэнкок өзінің «қалыпты шектен тыс» әрекеттер жасағанын мойындады. Хэнкоктың отставкасы 2014 жылдың 18 қыркүйегінде жарияланды. Парламент депутаты болып қызмет еткен кезеңде Хэнкок 2015 жылғы Портсмут қалалық кеңесі сайлауында Фраттон бөліміне тәуелсіз кандидат ретінде қайта қатысты, бірақ бұл жолы 6-шы орынды иеленді, ал либералды-демократтар партиясынан ұсынылған Дэйв Эшмор жеңіске жетті. Хэнкок 1984 жылғы қосымша сайлау нәтижесінде 1987 жылға дейін Портсмут-Оңтүстік сайлау округінің СДП депутаты болған.

Ерте өмір

Ханкок Гэмпшир графтығындағы Портсмут қаласында, Портсмут теңіз күшінің отын жағушысының ұлы болып дүниеге келді. Ол Портсмут қаласындағы жалпы білім беретін мектептерде оқыды. Парламентке алғаш сайлануына дейін инженер болып жұмыс істеді, ал парламенттік мансабы арасында Би-Би-Си-дің «Күндізгі клуб» директоры және «Менкап» ұйымының аудандық өкілі болып еңбек етті.

Саяси мансап

Ханкок 1968 жылы Еңбек партиясына қосылды және 1971 жылы Портсмут қалалық кеңесіне кеңесші болып сайланды. 1981 жылы Еңбек партиясынан шығып, жаңа Социал-демократиялық партияға (СДП) қосылды және 1989 жылы кеңес басшысы болды. Ол бұл қызметін екінші рет Парламентке сайланғанға дейін атқарды, ал 2014 жылдың 22 мамырына дейін қалалық кеңесте Фрэттон округінің өкілі болды, бірақ жеңіліске ұшырады. Ол сондай-ақ 1973 жылы Гэмпшир округі кеңесіне сайланды, 1977 жылы кеңестегі Еңбек партиясының тобына жетекші болды, партиядан кеткенге дейін, 1993 және 1997 жылдар аралығында кеңесті Либералды демократ ретінде басқарды. 1997 жылы Пэдди Эшдаун оны сыртқы істер және Ұлттар Достастығы мәселелері жөніндегі сөйлеуші етіп тағайындады, ол 2000 жылға дейін осы қызметте болды, содан кейін Чарльз Кеннеди оны қоршаған орта, көлік және аймақтар туралы мәселелерге сөйлеуге жіберді, бірақ 2001 жылғы жалпы сайлаудан кейін Ханкок парламенттік тізімнің соңғы қатарына көшті. 2006 жылғы Либералды демократтар партиясының басшылығына сайлауда «әділ бәсеке» үшін бірнеше үміткердің тіркеу парақшасына қол қойғаны хабарланды. 2015 жылдың 29 наурызында Ханкок Портсмут-Саут округінде қайтадан сайлауға түсетінін, бұл жолы тәуелсіз кандидат ретінде қатысатынын мәлімдеді. Ханкок сайлауда жеңіске жетпеді, сондай-ақ Либералды демократтар партиясының ресми үміткері де жеңіліске ұшырады; округті Консервативтік партия жеңіп алды.

Комитеттің мүшелігі

Ол 1999 жылдан 2011 жылға дейін қорғаныс комитетінің мүшесі болды және 1999 жылдан бері спикердің төрағалар панелінде болды. Ол Хорватия және Ресей жөніндегі барлық партиялық топтардың төрағасының орынбасары. Бұрын ол Ресей тобының төрағасы болған, бірақ лейборист Крис Брайант оны ығыстырды, себебі ол Мәскеуге тым кешірімді деп есептелді: "Біз Майк Хэнкоктің Путин мен Медведевті қолдайтын позициясынан алаңдадық. Сондықтан мен оған қарсы тұрып, оны қызметтен шеттетуге қол жеткіздім. Оның зерттеуші көмекшісі, топқа хатшылық қызмет көрсеткен, ашуланып, жұмыстан кетіп қалды". Хэнкок Еуропа Кеңесінде түрлі лауазымдарды атқарады, соның ішінде Еуропа Кеңесінің мүше мемлекеттерінің міндеттемелерін орындау жөніндегі комитетте (Бақылау комитеті) комитет мүшесі болып табылады. 2011 жылдың 18 қазанында оның көмекшісі және жақын серігі Катия Затуливетерге қатысты тыңшылыққа қатысты айыптаулар ортасында Хэнкок қорғаныс комитетінің мүшелігінен бас тартты. (Төмендегі мәтінді қараңыз)

Саяси көзқарастар мен ұстанымдар

Ханкок британдық парламентте Әзірбайжан үкіметін қорғау үшін шаралар қабылдайтынын мәлімдеді. Ол президент Ильхам Әлиевтің режимін сынауға қарсы екенін айтады және Әзірбайжандағы демократиялық оппозициялық қозғалысты да қолдамайтынын білдірді. 2013 жылы ол Әзірбайжандағы саяси тұтқындар туралы сынды баяндамаға қарсы дауыс берді. Ханкок армян геноцидінің шын мәнінде болғанына сенбейді, оны "күмәнді тарихи" дәлелдерге негізделген "со-аталған геноцид" деп сипаттайды; 2010 жылдың наурыз айында ол: "Армения бассыз тауық сияқты, дөңгеленіп жүреді. Олар қайда қашу керектігін білмейді" деді. Ханкок гомеопатияның белгілі жақтаушысы, Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінде оның қаржылануын жалғастыруды қолдау үшін бірнеше ерте күннің мошалаларына қол қойды.

Ресейлік көмекшісін тұтқындау, тыңшылыққа және некеден тыс қатынасқа айыптау

2010 жылдың 8 тамызында Хэнкоктің парламенттік көмекшісі, Ресей азаматы Катя Затуливетер және оның досы Гатвик әуежайында Хорватияда 25 жылдығын тойлап қайтып келгенде тексерілді. Хэнкок Затуливетермен Страсбургте, ол Еуропа Кеңесінде жұмыс істеген кезде танысқан. Ол 2008 жылы Хэнкоктің көмекшісі болып жұмысқа тұрды, бұрын Ұлыбритания парламентінде стажер болып жұмыс істеген және қауіпсіздік тексеруінен өткен. Вестминстердегі дереккөздердің мәлімдемесіне сәйкес, Затуливетер Хэнкоктің жеке электрондық поштасына қол жеткізген және Ұлыбритания-Ресей тобын дерлік басқарған. Затуливетерді MI5 (Ұлыбритания қауіпсіздік қызметі) Лондондағы Ресей елшілігімен тығыз байланысы бар адаммен байланыстырған кезде анықтаған; ол адам Ресейдің сыртқы барлау қызметі СВР үшін жұмыс істеді деген күдік болған. Бұл оқиға 2010 жылдың маусым айында АҚШ-та он ресейлік жасырын агенттің, оның ішінде британдық азаматтығы бар Анна Чапманның ұсталғаннан кейін болды. 2010 жылдың 5 желтоқсанында Хэнкок Затуливетердің ұсталғанын растады және ол депортацияға қарсы шағымданып жатыр дегенді БАҚ-қа хабарлады. Сол күні өткен сұхбатта ол тыңшылық айыптауларын "абсолютті қызықсыз" деп атап, былай деді: "Меніңше, ол мен үшін жұмыс істеген кезде адал болғаннан басқа ештеңе істемеген. Ол өзінің құқығын қорғауға бейімделген және мен оны 100% қолдаймын, оның жасыратыны жоқ және ол ешқандай бұзық іс жасаған жоқ. Егер жасаса, (қауіпсіздік) қызметтері дұрыс айтады. Бірақ олар енді оны дәлелдеуі керек". БАҚ Хэнкоктің Еуропа Кеңесіндегі либералдық тобының бұрынғы әріптестерінің сөздерін келтірді. Сондай-ақ, Хэнкок 1990 жылдардың соңында виза мәселесіне тап болған 25 жасар Екатерина Падеринаға Ұлыбританияда қалуға көмектесуге келіскені туралы хабарлар тарады. 2010 жылдың 7 желтоқсанында Ресей Сыртқы істер министрлігі оқиғаны "Ұлыбританиялық БАҚ тарапынан қоздырылған, тыңшылық сюжетіне негізделген вадевиль" деп сипаттап, оған "аяумен қарауға болады" деді. 2010 жылдың 9 желтоқсанында Катерина Затуливетер ұстауға және Ресейге депортациялауға қарсы шағым берді; оның адвокаты Тесса Грегори жасаған мәлімдемесінде Затуливетер британдық биліктің оның жұмысы "ұлттық қауіпсіздікке қауіп келтірмейтінін" дәлелдемегенін айтты; ол MI5 туралы былай деді: "Мен олардың сұрақтарына толық ынтымақтастым. Менде жасыратыным жоқ және парламенттік зерттеуші ретінде жұмысымды ғана істедім". Сол күні Ресейдің іс жүзіндегі өкілі Александр Стерник Хэнкок туралы: "Майк Хэнкок – қазіргі Ресей мен оның сыртқы саясатына объективті және жанашырлықпен қараумен танылған адамдардың бірі" деді. Стерник сондай-ақ Ресейдің оқиғаға қатысты көзқарасы Хэнкок "қазіргі Ресей мемлекетіне симпатия мен түсініктік көрсеткен" парламентарий болғандықтан мақсатқа алынғанын айтты; ол Затуливетердің ұсталуы туралы: "Біз талап еткенімізге қарамастан, ұстаудың себептері мен мотивтері туралы ешқандай түсіндірме алмадық" деді. 2011 жылдың 18 қазанында басталған Арнайы Иммиграциялық Апелляциялық Комиссияның (SIAC) отырысында Затуливетер Хэнкокпен төрт жыл бойы қарым-қатынаста болғанын мойындады. Ол сондай-ақ НАТО-ның ресми өкілімен, Нидерланд дипломатымен және БҰҰ-ның жоғары лауазымды өкілімен қарым-қатынаста болғанын мойындады. 2011 жылдың 29 қарашасында SIAC апелляцияны қабылдау туралы шешім шығарды; SIAC-тің ашық шешімінде: "Біздің қорытындымыз, кемінде, ықтималдықтардың тепе-теңдігі бойынша, ол Ресейдің агенты болған да, болмаған да" делінген. 2011 жылғы SIAC-тің Затуливетердің апелляциясы бойынша шешімінде олардың қарым-қатынасы туралы: "Хэнкок мырзамен қарым-қатынас екі тараптан да берік және шынайы болды" делінген.

On 8 August 2010, one of Hancock's parliamentary aides, Russian national Katia Zatuliveter, and her friend were questioned at Gatwick Airport on returning from celebrating her 25th birthday in Croatia. Hancock had met Zatuliveter in Strasbourg where she worked for the Council of Europe. She started working as an aide to Hancock in 2008, after having been an intern at the House of Commons for a while and undergoing security vetting. according to sources at Westminster, Zatuliveter had access to Hancock's private emails, and virtually ran the UK Russia group. Reportedly, Zatuliveter had been identified by MI5 (UK Security Service) when surveillance linked her to another person with close links to the Russian embassy in London; the latter was suspected of working for the SVR, Russia's foreign intelligence service. The incident happened in the wake of the uncovering and expulsion of ten Russian sleeper agents in the US in June 2010, including a young woman who had British citizenship, Anna Chapman. On 5 December 2010, Hancock confirmed the detention of Zatuliveter and advised the media that she was appealing against her potential deportation. In subsequent interviews on the same day, he called the espionage accusations "absolutely ludicrous" commenting further: "I have no reason to believe she did anything but act honourably during the time she was working for me. She is determined to fight her corner and she genuinely believes, and I back her 100%, that she has nothing to hide and has done nothing wrong. If she has, the (security) services are right. But they need to prove their point now." The media quoted some of Hancock's former Council of Europe's liberal group colleagues as saying It was also reported that Hancock had allegedly agreed to help another Russian national, 25 year old Ekaterina Paderina, stay in Britain after she ran into visa problems in the late 1990s. On 7 December 2010 Russia's Foreign Ministry described the affair as "vaudeville based on a threadbare spy plot" being whipped up by the UK media, which could "only be regarded with pity". On 9 December 2010, Katerina Zatuliveter filed an appeal against arrest and deportation to Russia; in a statement released by her lawyer Tessa Gregory, Zatuliveter said British authorities had failed to provide evidence of her work not being "conducive to national security"; of MI5 she said: "I fully cooperated with them when they questioned me. I have nothing to hide and was only doing my job as a parliamentary researcher." Also on that day, Alexander Sternik, Russia's chargé d'affaires said of Hancock: "Mike Hancock is one of those people who are known to have a balanced objective and sympathetic approach towards the modern Russia and its foreign policy." Sternik also said that the Russian view of the affair was that Hancock was being targeted because he was a parliamentarian who "showed sympathy and understanding for the modern Russian state"; of Zatuliver's detention he said: "We have not received, although we insisted on this, any clarification as to the motives and the reasons that this detention was made." At a Special Immigration Appeals Commission (SIAC) hearing on her case begun on 18 October 2011, Zatuliveter admitted to having had a four year affair with Hancock. She also admitted that she had had affairs with a NATO official, a Dutch diplomat and a senior UN official. On 29 November 2011, the SIAC delivered its ruling that allowed the appeal; the SIAC's Open Judgment concluded: "Our conclusion, at least on the balance of probabilities, is that she was and is not a Russian agent. [ ]" The 2011 SIAC's ruling on Zatuliveter's appeal noted of her relationship with him: "The relationship with Mr Hancock was enduring and genuine on both sides."

Жамандық жасау туралы талап

2010 жылдың қазанында Хэнкокқа қарсы ұятсыз шабуыл жасады деген шағым түсті, Хэмпшир полициясы 2010 жылдың желтоқсанында жеткіліксіз дәлелдер болғандықтан іс қозғалмайтынын мәлімдеді. 2013 жылдың ақпанында осы шағым бойынша Хэнкокқа қарсы азаматтық сот ісі қозғалды. 2013 жылдың қыркүйегінде полиция Портсмут қалалық кеңесіне берілген есепті ұсынуды сұрап, тергеуді қайта басталды. Ханкок сол кезде Портсмут кеңесінің кеңесшісі және қаланың депутаты болды. Есеп Портсмут қалалық кеңесінің кеңесшілер этика кодексін Ханкок бұзды ма екенін анықтауға бағытталған еді, кеңес есеп бойынша барлық өзге де іс-шаралар аяқталғанға дейін кез келген әрекеттен бас тартты. Полиция есепті қарастырғаннан кейін, шағымға қатысты Ханкокқа қарсы қудалау шаралары қолданылмады. 2014 жылдың қаңтарында Ханкок Либералды демократтар партиясынан шеттетілді, себебі партия Портсмут қалалық кеңесі тапсырған және оның сайлаушыға қарсы «жыныстық сипаттағы қолайсыз әрекеттерінің алғашқы дәлелдерін» анықтаған есепті қарады. Бұл есеп ресми түрде жарияланбаған, бірақ 2013 жылдың желтоқсанында The Guardian газетіне қолжетімді болды. Бір аптадан кейін, соттан тыс келісім туралы мәліметтер жария болғанда, Ханкок өзінің сайлаушысынан (әуесқойлық есіммен «Энни» деп белгілі) Лондонның Жоғары сотындағы шағым берушінің адвокаттары арқылы кешірім сұрады. Шағым берушіге төленген өтемақы сомасы жарияланбады. Оның мәлімдемесінің бір бөлігінде: «Сіздің өзіңізді кемсінткенін түсінемін. Мен сізге жеткілікті құрмет көрсетпедім. Мен сізді қатты мазаладым, кемсіттім және шектен шықтым» делінген. Ханкок 2014 жылдың қыркүйегінде тәртіптік мәселелерді қарау алдында Либералды демократтар партиясынан кетті. Бұл жаңалық 18 қыркүйекте The Independent газетінде жарияланды.

Жеке өмірі және басқа да қызметі

Хэнкок 1967 жылдан бері Жаклин Эллиоттқа үйленген (ол да бұрын Портсмут қалалық кеңесінің мүшесі болған, бірақ 2014 жылғы сайлауда мандатын жоғалтқан), және оның ұлы мен қызы бар. 1989 жылдан бері ол NSPCC-нің оңтүстік аймағының төрағасы, ал 1992 жылдан бері Портсмут доктың төрағасының орынбасары қызметін атқарады. Сол жылы ол Британ империясы орденінің командирімен марапатталды.