Кіріспе
Сандық деректерді көрсету форматы – ондық бөлшек нотациясы сандық деректерді көрсету форматы болып табылады. Ол ондық сандардың тізбегінен тұрады, онда бөлгіш белгі ретінде нүкте (үтір) қолданылады. Ондық бөлшек нотациясының кең таралған қолданылуы – ақпараттық технология саласында, онда ол октеттерге топтастырылған 10-дық (ондық) сандарды жазу әдісі болып табылады. Компьютерлік желілерде Интернет-протоколдың 4-ші нұсқасы (IPv4) мекенжайлары әдетте 0-ден 255-ке дейінгі төрт ондық бүтін санның нүктелі жазу түрінде көрсетіледі.
Dot decimal notation is a presentation format for numerical data. It consists of a string of decimal numbers, using the full stop (dot) as a separation character. A common use of dot decimal notation is in information technology where it is a method of writing numbers in octet grouped base 10 (decimal) numbers. In computer networking, Internet Protocol Version 4 (IPv4) addresses are commonly written using the quad dotted notation of four decimal integers, ranging from 0 to 255 each.
IPv4 мекенжайы
Компьютерлік желілерде, бұл нотация IPv4 адрестерін көрсету үшін төрт нүктелі нотацияның нақты қолданылуымен байланысты және нүктелі төрттік нотацияның синонимі ретінде қолданылады. Нүктелі ондық формат – әрқайсысы нүктемен бөлінген ондық сандар тізбегі түрінде берілген сандық деректерді ұсыну форматы. Мысалы, 0xFF000000 ондық санау жүйесінде 255.0.0.0 ретінде көрсетілуі мүмкін. IPv4 адресі 32 биттен тұрады. Көрсету мақсатында, биттерді 0-ден 255-ке дейінгі ондық сандармен жазылған төрт октетке бөлуге болады, олар әр санның арасында нүктелермен бөлінген таңбалар тізбегі ретінде біріктіріледі. Бұл октеттерден тұратын нүктелі ондық форматты нақтырақ "нүктелі октет" форматы деп атауға болады. Мысалы, әдетте localhost хост аты берілетін циклдық интерфейстің адресі 127.0.0.1 болып табылады. Ол 01111111, 00000000, 00000000 және 00000001 екілік түрінде жазылған төрт октеттен тұрады. 32 биттік сан ондық санау жүйесінде 0x7F000001 деп көрсетіледі. Осы мәтіндік IP-адресін көрсетудің ресми спецификациясы жоқ. 1989 жылғы қазан айындағы RFC 1123 (Интернет хосттарына қойылатын талаптар – Қолданба және қолдау) хост бағдарламалық құралының IP-адресін нүктелі ондық ("#.#.#.#") түрінде қабылдауын талап етеді, бірақ "[б]ұл соңғы талап нүктелі ондық хост нөмірін енгізудің толық синтаксистік пішінін анықтауға бағытталмаған" деп көрсетеді. IP-адрестерін мәтіндік түрде көрсетуді анықтауға арналған IETF жобасы одан әрі шараларсыз тоқтатылды. Inet aton функциясының POSIX стандартына сәйкес келетін нұсқасы, inet pton функциясы, IP-адрестердің төрт ондық цифрлы нұсқасын ғана қолдайды. IP-адрестер нүктелі ондық форматта CIDR форматта да көрсетіледі, онда IP-адресіне слэш пен сан қосылады, бұл тиісті маршруттау префиксінің ұзындығын көрсету үшін қолданылады. Мысалы, 127.0.0.1/8 IP-адресінің сегіз биттік маршруттау префиксі бар екенін және демек, 255.0.0.0 кішіжелі маскасы бар екенін көрсетеді.
For example, the address of the loopback interface, usually assigned the host name localhost, is 127.0.0.1. It consists of the four octets, written in binary notation: 01111111, 00000000, 00000000, and 00000001. The 32 bit number is represented in hexadecimal notation as 0x7F000001. No formal specification of this textual IP address representation exists. RFC 1123 (Requirements for Internet Hosts – Application and Support) of October 1989 mentions a requirement for host software to accept “IP address in dotted decimal ("#.#.#.#") form”, although it notes “[t]his last requirement is not intended to specify the complete syntactic form for entering a dotted decimal host number”. An IETF draft intended to define textual representation of IP addresses expired without further activity. A POSIX conforming variant of inet aton, the inet pton function, supports only the four decimal variant of IP addresses. IP addresses in dot decimal notation are also presented in CIDR notation, in which the IP address is suffixed with a slash and a number, used to specify the length of the associated routing prefix. For example, 127.0.0.1/8 specifies that the IP address has an eight bit routing prefix, and therefore the subnet mask 255.0.0.0.
ОИҚ
Объекттерді идентификациялау үшін, өте терең иерархияны көрсететін, ондық сандармен белгіленген объектілерді білдіру үшін нүктелі ондық нотация стилі қолданылады. Сондай-ақ, кейбір компьютер тілдеріндегідей, нүктелермен бөлінген мәтіндік атаулар да қолданылуы мүмкін (мұрагерлікке қараңыз).
Нұсқалар саны
Бағдарламалық жасақтама нұсқалары көбінесе нүктелі ондық форматта нөмірленеді, мұндағы бірінші сан негізгі өзгерістерді, ал келесі кіші сандар шағын жаңартуларды көрсетеді. Нөмірінің басында нөл болатын нұсқалар, мысалы "0.1.8", әдетте бағдарламалық жасақтаманың әлі бета-тестілеу сатысында екенін және толыққанды мүмкіндіктерге ие еместігін білдіреді.
Кітапханалар
Кітапханалар кітаптар мен басқа да туындыларды тақырып бойынша жіктеу үшін, ескі Дьюи ондық жіктеуіші және Универсалды ондық жіктеуіші сияқты, нүктелермен бөлінген ондық сандардан тұратын белгілеу жүйелерін пайдаланады. UDC сонымен қатар туындыларды бірнеше нүктелі ондық тақырыптармен, қоснүктелермен бөлінетін кодтармен белгілейді.
Мәтіндер
Тоқалдық ондық санау жүйесі көбінесе үлкен мәтіннің бөлімдерін белгілеу үшін қолданылады. Бұл ISO 2145 стандартында реттелген.
Медицина
Тоқ-тоқ ондық белгілер ауруларды тілдік бейтарап түрде сипаттау үшін де қолданылады. Мысалы, AO Foundation/Orthopaedic Trauma Association (AO/OTA) жіктемесі сынған саусақтарды сипаттау үшін сандық кодтарды жасайды. Басқа сынықтар мен шығулар үшін басқа жіктемелер бар.