1919 жылы құрылған «Балаларды құтқару» қоры

Кіріспе

1919 жылы құрылған үкіметтік емес ұйым Save the Children Fund, көбінесе Save the Children деп аталады, халықаралық, үкіметтік емес ұйым. Ол 1919 жылы Ұлыбританияда балалардың дүние жүзіндегі өмірін жақсарту мақсатымен құрылған. Ұйым балаларға жақсы білім беру, денсаулық сақтау және экономикалық мүмкіндіктер ұсынып, олардың өмірін жақсарту үшін қаржы жинауға көмектеседі. Ұйым Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық және әлеуметтік кеңесінде кеңесуші мәртебеге ие.

Шығу тегі

Save the Children Fund 1919 жылы 15 сәуірде Лондонда, Англияда Эглантине Джебб және оның қарындасы Дороти Бакстон тарапынан Германия мен Австрия-Мажарстандағы балалардың аштығын жеңілдету мақсатында құрылды. Бұл, Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуынан кейін Германияға талқандау салынғаннан соң, одан әрі жалғасқан кезеңде болды. Соғыс аяқталғаннан кейін, бүкіл Еуропа бойынша нашар тамақтанған және ауырған балалардың суреттері тарады. 1919 жылдың басында Аштықпен күресу кеңесі құрылып, блокаданы тоқтату үшін Ұлыбритания үкіметіне саяси қысым көрсетуге тырысты. Кеңестің алғашқы отырысы Кэтрин Кортнидің 15 Cheyne Walk мекенжайындағы үйінде өтті. 1919 жылы 15 сәуірде әйел бауырластар кеңестен бөлініп, "Балаларды құтқару қорын" құрды. Джебб және оның әпкесі Бакстон көмек жинау үшін жұмыстар жүргізді. 1919 жылдың желтоқсан айында Папа Бенедикт XV Save the Children ұйымын қолдайтынын жариялады және 28 желтоқсанды "Бескүнәлер күні" деп белгілеп, қайырымдылық жинауға шақырды. 1919 жылы Шотландияның Фиф аймағында алғашқы филиал ашылды. Сол жылы (19 қараша 1919 жылы) Швецияда Анна Клеман қатысуымен Rädda Barnen ("Балаларды құтқарыңыз" деген мағынада) құрылды. Олар бірқатар басқа ұйымдармен бірге 1920 жылдың 6 қаңтарында Женевада Халықаралық Save the Children одағын құрды. Джебб, Save's International Foundation-ды қолдаған Қызыл Крест сияқты Женевадағы басқа ұйымдармен байланыс орнатты. Осылайша, олардың миссиясы "экономикалық қиындықтар мен ауыр жағдайлар салдарынан қауіп төніп тұрған жерлерде балалардың өмірін сақтауға бағытталған халықаралық күш-жігер" болып өзгерді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Save the Children ұйымының қызметкерлері Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін азат етілген аймақтарға бірінші болып кіргендердің қатарында болды, бұрын оккупацияланған Еуропадағы босқындар мен күшпен орын ауыстырылған адамдармен, соның ішінде нацилік концлагерьдерден аман қалғандармен жұмыс істеді. Осы кезеңде Ұлыбританиядағы жұмыс бомбалаудан қираған қалаларда өсіп келе жатқан және отбасылық өмірде үлкен өзгерістерге тап болған балалардың жағдайын жақсартуға бағытталды.

БҰҰ-ның Бала құқықтары жөніндегі декларациясына үлес қосу

1923 жылы Save the Children ұйымының негізін қалаушы Джебб балалардың жалпыға бірдей құқықтарын бекітетін халықаралық декларацияны қолдап, былай деп атап өтті: «Мен балалардың белгілі бір құқықтарын жариялап, олардың барлық елде мойындалуы үшін күш салуымыз керек деп ойлаймын, сондықтан тек көмек қорына үлес қоса алатын аз ғана адамдар ғана емес, баламен кез келген жағдайда қарым-қатынас жасайтын, яғни адамзаттың көпшілігі осы қозғалысты ілгерілетуге көмектесе алады». 1923 жылы Джебб БҰҰ-ның Балалар құқықтары туралы декларациясының бастапқы нұсқасын жасады. Онда мынадай бес критерий келтірілген:

Баланың қалыпты, материалдық және рухани дамуы үшін қажетті мүмкіндіктер берілуі керек. Ашқан баланы тойдыру керек, ауырған баланы емдеу керек, қалып қойған баланы қолдау керек, бұзық баланы түзеу керек, жетім және қараусыз қалған баланы бағып-қағу керек. Қиын жағдайларда балаға көмек көрсетуші алғашқы болуы керек. Баланың өмір сүріп табуға мүмкіндігі болмауы керек және оны барлық түрдегі қанаудан қорғау керек. Бала өз дарынын адамдарға қызмет етуге бағыштау керектігін сезінуі керек. Конвенцияның төрт негізгі принципі – кемсітушілікке жол бермеу, баланың ең жақсы мүддесін қорғау, өмірге құқық, тіршілік ету және даму құқығы, баланың пікірін құрметтеу. Бүгінде Конвенция Save the Children ұйымының барлық жұмысының негізі болып табылады. Оны АҚШ-тан басқа барлық ел ратификациялаған.

Басқа ұйымдармен байланыстар

Save the Children британдық "Will Aid" схемасы арқылы қаржыландырылады және "Will Aid" схемасы көтерген қаражатпен қолдау көрсетіледі, онда қатысушы заңгерлер қарапайым өсиетті жазу үшін әдеттегі төлемақысын алып тастап, клиенттен қайырымдылыққа қаржы жұмсауын сұрайды. Save the Children отбасыларды іздеу және қайта біріктіру мәселесі бойынша басқа да ҮЕҰ-лармен (Үкіметтік емес ұйымдармен) бірлесіп жұмыс жасайды.

Банктермен ынтымақтастық

Save the Children 2021 жылы Barclays және Standard Chartered компанияларымен бірігіп, "Халықаралық даму үшін Fintech (F4ID)" әлеуметтік кәсіпорнын құрды, ол "цифрлық шешімдерді пайдаланып, қол жеткізуі қиын аймақтардағы қауымдастықтарға көбірек гуманитарлық көмек жеткізуге және оның ең мұқтаж адамдарға жететініне кепілдік беруге" бағытталған.

Save the Children қорының фильмі

1969 жылы Save the Children UK кинорежиссер Кен Лоуч пен продюсер Тони Гарнеттке "Балаларды құтқару қоры" фильмін түсіруді тапсырды. Ұйымға фильм ұнамады, себебі ол олардың жұмысын нашар жарықтандырған деп санайтын. Соңында материалды Ұлттық кино мұрағатына сақтау туралы заңдық келісімге қол жеткізілді. 2011 жылы, шамамен 42 жыл өткен соң, ол жұртшылыққа алғаш рет көрсетілді.

Пакистаннан шығарылу

2011 жылдың шілдесінде Guardian газеті ЦРУ-ның жалған вакцинация бағдарламасын жариялады. Кейіннен белгілі болғандай, ЦРУ-ның «вакцинациясын» ұйымдастырған доктор Шакил Африди Save the Children ұйымының қызметкері екенін мәлімдеген. 2012 жылдың мамырында Save the Children ұйымының Пәкістан бойынша директоры Дэвид Райт, Афридидің бұл мәлімдемесінен кейін ұйымның жұмысы күрт тоқырап, дәрі-дәрмектер әуежайларда ұзақ уақыт кешіктіріліп, қызметкерлер виза ала алмағанын айтты. Райт сондай-ақ ЦРУ халықаралық гуманитарлық құқықты бұзып, әлемдегі көмек көрсету ұйымдарының қауіпсіздігіне қауіп келтіргенін жеткізді. Бірнеше айдан кейін Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының Пәкістандағы полиомиелит координаторы доктор Элиас Дурри: «Бұл, әрине, кері кету болды» деді. Кейіннен сол жылы, қыркүйек айында, Пәкістан үкіметі Save the Children ұйымының шетелдік қызметкерлерін елден кетуге шақырғаны хабарланды. 2013 жылдың қаңтарында АҚШ-тың ең беделді 12 жоғары оқу орнының декандары президентке хат жолдап, денсаулық сақтау кампанияларына барлау операцияларының араласуына наразылық білдірді. Хатта Орталық барлау агенттігінің (ЦРУ) 2011 жылы Осама бен Ладенді іздеу кезінде Пәкістанда жалған вакцинация кампаниясын жүргізуінің теріс және ұзақ мерзімді салдары сипатталды, бұл елде вакциналарға деген сенімсіздікті күшейтті. ЦРУ-ның «вакцинация бағдарламасы» Пәкістанда түрлі көмек және денсаулық сақтау кампанияларына қатысқан ондаған көмекші және денсаулық сақтау қызметкерлеріне қарсы қастандықтарға әкеп соқты, нәтижесінде БҰҰ қолдаған полиомиелитке қарсы вакцинация бірнеше рет тоқтатылды. Бұл оқиға кезінде елде полиомиелитке қарсы вакцинациямен айналысқан сегіз адам қаза тапты. 2014 жылдың мамырында Обама әкімшілігі енді вакцинация бағдарламаларын ЦРУ қызметін жабу үшін пайдаланбайтынын мәлімдеді. Пәкістан үкіметінің жарияланбаған алғашқы есебінде Африди тергеушілерге Save the Children ұйымының АҚШ барлау агенттерімен кездесуіне көмектескенін айтты, бірақ ұйым бұл айыптаманы жоққа шығарды. Есепте Save the Children ұйымының Пәкістандағы директоры Афридиді Исламабадтағы батыс әйелмен таныстырғаны және кейіннен олардың үнемі кездесіп тұрғаны айтылады. 2015 жылдың 11 маусымында Пәкістан билігі Save the Children ұйымының барлық қызметкерлерін 15 күн ішінде Пәкістаннан кетуге бұйырды, ал ұйымның Исламабадтағы кеңсесі жабылып, кілтпен бекітілді. Бұл жағдай Пәкістанда COVID-19 вакциналарының тиімділігіне деген күмәнділік пен сенімсіздіктің артуына себеп болды.

In July 2011, the Guardian uncovered a fake vaccination program by the CIA. It then emerged that Dr. Shakil Afridi, the person organizing the CIA's "vaccinations", had claimed that he was a Save the Children employee. In May 2012, Save the Children's country director for Pakistan, David Wright, revealed that the organization's work had been badly disrupted ever since Afridi had made his claim, with medicines held up for long periods at airports, staff unable to get visas, and so forth. Wright also charged that the CIA had breached international humanitarian law and risked the safety of aid groups worldwide. "It was a setback, no doubt," said Dr. Elias Durry, the World Health Organization's polio coordinator for Pakistan, a few months later. Later that year, in September, it was reported that the Pakistani government had requested Save the Children's foreign staff to leave the country, In January 2013, the Deans of twelve top US schools of public health sent a letter to President Obama protesting against the entanglement of intelligence operations in public health campaigns. The letter describes the negative and lasting impacts of the Central Intelligence Agency's (CIA) use of a fake vaccination campaign in Pakistan during the hunt for Osama bin Laden in 2011, which exacerbated the already persistent public mistrust of vaccines in the country. The CIA's "vaccination program" sparked a series of deadly attacks in Pakistan against dozens of aid and health workers associated with various aid and health campaigns, with the UN backed polio vaccination drive repeatedly halted as a result. Up to eight polio vaccination workers were assassinated in the country during this backlash. In May 2014, the Obama administration announced that they would no longer use vaccination programs as a cover for CIA activities. According to an early draft of a Pakistan Government report, which has not been publicly released, Afridi told investigators that the charity Save the Children helped facilitate his meeting with US intelligence agents although the charity denies the charge. The report alleges that Save the Children's Pakistan director at the time of the incident introduced Afridi to a Western woman in Islamabad and that Afridi and the woman met regularly afterward. On 11 June 2015, Pakistani authorities ordered all Save the Children workers to leave Pakistan within 15 days, and the organisation's office in Islamabad was closed and padlocked. This saga has led to a high degree of distrust and scepticism against the validity of COVID 19 vaccines in Pakistan.

Жарамсыз мінез-құлық туралы шағымдар

Save the Children UK бас стратегиясы Брендан Кокс 2015 жылдың қыркүйек айында "әдепсіз мінез-құлық" айыптарына байланысты қызметінен кетті. "Оксфам" қайырымдылық қоры да осы оқиғадан кейін үкіметтік қаражат алуға қатысты тендерлерді уақытша тоқтатты. 2020 жылдың 5 наурызында Қайырымдылық комиссиясы жүргізген тергеудің нәтижесінде, 2012 және 2015 жылдар аралығында қызметкерлерге қатысты бұзық мінез-құлық және қанаушылық туралы шағымдарға қайырымдылық ұйымының жауабын зерттеу барысында, Save the Children ұйымының жұмыс ортасындағы мәдениетінде елеулі кемшіліктер анықталды. 2016 жылдың басынан 2018 жылдың маусым айына дейін жыныстық қысымға қатысты бес шағым және қорқытудың он үш жағдайы тіркелді. Save the Children UK бас директоры Джастин Форсайтқа әйел қызметкерлер тарапынан үш рет тәртіпсіздік туралы шағым түсті, ал Брендан Коксқа жыныстық шабуыл жасады деген айып қойылды. Қайырымдылық қорының басқарушыларына корпоративтік мәдениет туралы сыртқы есептің көшірмесі жіберілмеді. Осыдан кейін ұйым есеп беру және құпия сақтау саясатын күшейтті, енді қызметкерлер анонимді түрде шағымдануға мүмкіндік алады. 2018 жылдың 22 ақпанында Форсайт қайырымдылық ұйымдарына "залал" тигізбеу үшін ЮНИСЕФ-тен кетті. 2020 жылдың 11 қыркүйегінде ұйым үкіметтік қаржыландыруға қайтадан өтінімдерді жіберуге құқылы екені жарияланды.

Эрик Гиллдің логотипі

2022 жылдың 15 қаңтарында Save the Children ұйымы логотипіндегі Gill Sans шрифтін өзгертетіні жарияланды, себебі бұл шрифт 1920 жылдары британдық суретші Эрик Гилл жасаған еді. Эрик Гилл өмірінен кейін өзінің кішкентай қыздарын сексуалдық тұрғыдан зорлағаны, қарындасымен инцест қарым-қатынаста болғаны және итімен сексуалдық тәжірибелер жасағаны құжатталғаны белгілі болды. The Times газетіне сіртқы дереккөз ұйымға бұл шрифт туралы бұрын хабарланғанын және оны өзгерту туралы шешім бір жыл бұрын қабылданғанын мәлімдеді. Ұйым сол жылы логотипін жаңартты.

Жалалабадтағы террорлық шабуыл

2018 жылдың 24 қаңтарында Ирак және Левант Ислам мемлекеті – Хорасан провинциясымен байланысты жауынгерлер Ауғанстанның шығыс провинциясы Нангархардағы Джалалабад қаласындағы Save the Children кеңсесіне бомбалық және қарулы шабуыл жасады, нәтижесінде алты адам қаза тауып, 27 адам жарақат алды.