Кіріспе

Австриядағы SOS Балалар ауылдары – Инсбрук қаласында штаб-пәтері орналасқан тәуелсіз, үкіметтік емес, коммерциялық емес халықаралық даму ұйымы. Ұйым қиын жағдайға тап болған отбасыларға гуманитарлық және даму жәрдемі көрсетеді, сондай-ақ ата-анасының қамқорлығынсыз қалған немесе одан айырылу қаупі бар балалар мен жастарды қолдайды. Ұйым сонымен қатар олардың мүдделерін және құқықтарын бүкіл әлемде қорғайды. Бүгінде SOS Балалар ауылдары 130-дан астам елде және аумақта қызмет етеді. SOS Балалар ауылдары балалар мен жастарға балама күтім ұсынады. Сонымен қатар, SOS Балалар ауылдары ата-анасының қамқорлығын жоғалтқан немесе одан айырылу қаупі бар балалар мен жастар үшін бірлесіп, олардың құқықтарын қорғайды. SOS Балалар ауылдары үкіметтер мен жеке донорлардың қаржылық көмегіне сүйенеді. 2017 жылы ұйымның 350 институционалдық серіктестік шарты 31 миллион еуродан астам институционалдық қаражатты іске асыруға бағытталды. Қорлар мен лотереялардан түскен қаржы 48 миллион еуроға жуық болды, ал корпоративтік серіктестіктер SOS Балалар ауылдарының әлемдік деңгейдегі жұмысына 49 миллион еуродан астам қаржы ұсынды. 2002 жылы және 2016 жылы Астурия ханшайымының Конкорд сыйлығымен марапатталды.

Тарих

Екінші дүниежүзілік соғыс көптеген балаларды үйсіз және жетім қалдырды. Герман Гмайнер (23 маусым 1919 – 26 сәуір 1986), өзі Австрия сарбазы ретінде соғысқа қатысқан, 1949 жылы Мария Хофер, Йозеф Джестл, Людвиг Кёгель, Герберт Пфаннер және Хедвиг Вейнгартнермен бірге Австрияның Тироль федералды штатындағы Имст қаласында алғашқы SOS балалар ауылын құрды. Бастапқыда SOS балалар ауылы Екінші дүниежүзілік соғыстың жетім қалған балаларына қамқорлық жасау үшін құрылған. Бірақ кейіннен ұйым тасталып, қанағаттандырылмаған, зорлық-зомбылық көрген басқа балаларға да көмек көрсетуге бағытталды. 2006 жылы Коста-Риканың Санта-Ана қаласындағы "Colegio Internacional SOS Hermann Gmeiner" Коста-Риканың Біріккен әлем колледжі ретінде қайта ашылды, ол 11-ші Біріккен әлем колледжі және Латын Америкасы мен Кариб аймағындағы жалғыз UWC атанды. Колледж енді SOS балалар ауылдарының басшылығымен жұмыс істемесе де, ұйыммен байланысын сақтап, 50-ден астам SOS балалар ауылының студенттеріне толық стипендия бағдарламасын ұсынады, олардың көптегені мектепке қатысып, бітірген. Герман Гмайнер 1985 жылға дейін SOS балалар ауылдарының президенті болды, содан кейін оның орнына Гельмут Кутин келді. 1941 жылы Италияның Болцано қаласында туған Гельмут Кутин, SOS Австрияға қабылданған алғашқы балалардың бірі болды және 27 жыл бойы SOS балалар ауылдарының халықаралық ұйымын басқарды. 2012 жылы оның орнына 1951 жылы Үндістанның Пилани қаласында туған Сиддхартха Каул келді.

Басқару

Әрбір 118 ұлттық SOS Балалар ауылдары қауымдастығы халықаралық ұйымдардың міндеттерін, хаттамаларын және саясатын іске асырады. Аймақтық кеңселер осы жұмысты басқарады және қажет болған жағдайда елдік кеңселерге қаржы жинау, маркетинг және техникалық көмек көрсетеді. Ұйымның жалпы басқаруы мен әкімшілігі Австрияның Инсбрук қаласындағы бас кеңседе жүзеге асырылады. Шешім қабылдаудың жоғарғы органы – Халықаралық Сенаттың Президенті, Вице-президенті және басқа да мүшелерін сайлауға жауапты Бас Ассамблея. Барлық SOS жұмысына басшылық ету және бақылау жүргізу 22 мүшеден тұратын Халықаралық Сенаттың міндеті болып табылады. Олар саясатты белгілейді, саясаттағы өзгерістерді және процедуралық ережелерді әзірлейді. Халықаралық Сенаттың жұмысын Президент төрағалық ететін мүше қауымдастықтардың сегіз өкілінен құралған Басқару кеңесі үйлестіреді. Басқару кеңесі Сенат шешімдеріне ұсыныстар енгізеді, Басқару тобы дайындаған жұмыс жоспарларын бекітеді және федерацияның мақсаттарын анықтайды. Бас хатшылыққа Австриядағы халықаралық кеңселер және стратегиялық шешімдерді іске асыруға, ұйымның сапа стандарттарын әзірлеуге және бақылауға, сондай-ақ халықаралық байланыстар мен форумдарда ұйымды өкілдік етуге жауапты басқа да аймақтық кеңселер кіреді.

Халықаралық негіздемелер

Ұйым өз жұмысына басшылық ететін үш халықаралық құжатты пайдаланады. 1989 жылы қабылданған Біріккен Ұлттар Ұйымының Балалар құқықтары жөніндегі конвенциясы (БҰҰКБ) – балалардың азаматтық, саяси, экономикалық, әлеуметтік, денсаулық сақтау және мәдени құқықтарын бекітетін адам құқықтары туралы шарт. 2009 жылы қабылданған БҰҰ-ның Балаларға балама күтім беру жөніндегі нұсқаулары үкіметтерге жеткілікті ата-аналық қамқорлықсыз өсіп келе жатқан балаларға балама күтімді мойындау және ұсыну үшін құрылым береді. Ал 2015 жылы қабылданған және 2030 жылға дейін қолданылатын БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттары аясында SOS Балалар ауылдарының жұмысы көбінесе осал жағдайда тұратын балалар мен отбасыларға бағытталған.

Мені қамқорлаңдар

2012 жылы ұйым «Мені қамқор тұтыныңыз!» (Care For ME!) науқанын бастады, оның мақсаты балаларға балама күтімді зерттеу және бағалауды ынталандыру, сондай-ақ балалардың адам құқықтарын түрлі бұзушылықтардан қорғау қажеттілігін қолдау болып табылады. Қатысушы елдер балаларға балама күтім беру жөніндегі ұлттық жүйелерінің БҰҰ-ның балаларға балама күтім жөніндегі нұсқауларына сәйкес келіп-келмейтінін бағалауы керек.

Мен маңыздымын

2009 жылы ұйым "Мен маңыздымын" науқанын іске қосты, оның мақсаты – қамқорлықтан шығып, тәуелсіз өмірге қадам басқан жастарға қолдау көрсету және осы мәселеге қатысты заңнаманы жетілдіру.

Өңірлік және ұлттық желі

SOS Балалар ауылдары әлемнің 130-дан астам елі мен аумағында қызмет етеді. Олар төменде аймақтар бойынша тізімделген. Бұл елдердегі SOS Балалар ауылдары ұйымдары балаларға, жастарға және отбасыларға белсенді қолдау көрсетеді. Астериск (*) белгісі қойылған елдерде SOS Балалар ауылдары өкілдік кеңселерді сақтайды, олар көбінесе қаржы жинау және хабардар етуге бағытталған.

Дау

2018 жылдың қаңтар айында қауымдастықтың Эфиопиядағы бөлімшесі исламды қолдау, оның ішінде балаларды күштеп дінге көшірумен айыпталды. Ұйым бұл айыптамаларды жоққа шығарады, бірақ мешіт (қазір жабық) SOS қаражатында, қағидаларға қайшы, салынғандығын мойындайды.

Белгілі қолдаушылар

Бірінші көрнекті қолдаушы – неміс-британдық кәсіпкер Беатрис фон Бох Гальхау, керамика өндіруші Villeroy & Boch компаниясының ең ірі акционерінің әйелі. Ол сол кезде танылмаған Герман Гмайнермен дос болып кетті. 1959 жылы ол жеке қаражатының бір бөлігін Мерциг-Хилбринге орналасқан Германиядағы алғашқы Kinderdorf құруға жұмсады. Ол сондай-ақ күйеуінің саяси байланыстарын пайдаланып, SOS Kinderdorf идеясын ілгерілетуге көмектесті, ол бастапқыда жергілікті әкімдердің қарсылығына тап болды. Көрнекті қолдаушылардың қатарында Нельсон Мандела, Далай-лама, халықаралық футболшылар Каха Каладзе, Андрей Шевченко, Винсент Компани, Рууд ван Нистельрой, Сеск Фабрегас және Хавьер Занетти, опера әншісі Анна Нетребко, жазушы Хеннинг Манкель, бельгиялық теннисші Ким Клийстерс, француз жазушысы және актрисасы Энни Дюперей, Йорк герцогинясы Сара, ағылшын бала актрисасы Джорджи Хенли, бұрынғы модель, принцесса Салима Аға Хан, актриса және әнші Шер, кәсіпкер және телешоу жүргізушісі Майк Холмс, Grammy сыйлығының иегері, әнші-сазгер және артист Джун Картер Кэш, сондай-ақ Джони Кэштің естелік қоры, ол SOS Балалар ауылдарының бүкіл әлемдегі жұмысына бағытталған. Ұйым 2002 жылы Конрад Н. Хилтонның гуманитарлық сыйлығымен марапатталды. SOS Балалар ауылдары Genworth Financial компаниясының Putts4Charity жобасы арқылы да маңызды қаржылай қолдау алады, оны гольф спортының Еуропалық туры аясында жүзеге асырады. 2012 жылдың қараша айында жоба 2007 жылдан бері жиналған жалпы сомасы 1 миллион еуроға жетті.