Кіріспе

Блок аралы – Сыртқы жерлер жағалау аралдарының құрамындағы арал, Род-Айленд материгінен оңтүстікке қарай шамамен 9 миль (14 км), ал Лонг-Айлендтің Монток нүктесінен шығысқа қарай 14 миль (23 км) қашықтықта орналасқан. Арал Нью-Шорхэм қаласымен (Род-Айленд штаты) шектесіп, Вашингтон округінің құрамына кіреді. Арал голланд саяхатшысы Адриан Блоктың құрметіне, ал қала Англиядағы Кент графтығындағы Шорхэм қаласының атымен аталыпты. Блок аралы – велосипедпен жүруге, жаяу серуендеуге, желкендеуге, балық аулауға және жағажайларымен танымал жазғы туристік орын. Аралда тарихи маяқтар орналасқан: аралдың солтүстік ұшындағы Блок аралы Солтүстік маяғы және оңтүстік-шығыс жағалауындағы Блок аралы Оңтүстік-Шығыс маяғы. Аралдың шамамен 40 пайызы табиғатты қорғауға арналған, ал солтүстік-батыс бөлігінің көп бөлігі Атлантикалық көші-қон жолындағы құстардың тоқтау орны болып табылатын дамылмаған табиғи аймақ. Табиғатты қорғау қоры Блок аралын Батыс жарты шардың 12 ең керемет орнынан тұратын «Соңғы керемет жерлер» тізіміне енгізген. Көрермендерге ұнайтын шараларға жыл сайынғы 4 шілде мерекелік шеруі, тойлар мен отшашулар жатады. Жазғы демалыс маусымында арал халқы үш есеге артады. 2020 жылғы халық санауы бойынша аралда 1,410 адам тұрады, олардың жер аумағы 9,734 шаршы мильді (25 км²) құрайды.

1637 жылға дейін

Блок аралы Мыс Кодтың, Хэмптонс, Мартаның жүзімдігі және Нантакеттің сыртқы жерлерін қалыптастырған сол мұздықтардың кері шегінуінен мыңдаған жылдар бұрын соңғы мұз дәуірінің соңында пайда болды. Ниантик тайпасы бұл аралды "Манисес" (яғни "Манитудың кішкентай аралы") немесе жай ғана "Кішкентай арал" деп атаған. Археологиялық қазбалар осы халықтың негізгі қызметінің бұғы аулау, балық және моллюскалар аулау, сондай-ақ жүгері, бұршақ және қабақ өсіру болғанын көрсетеді, бәлкім, "Үш әпке" әдісін қолданып. Олар маусымдық ресурстарды пайдалану үшін орманнан жағалауға көшіп отырған. Бір заманауи зерттеушінің пікірінше, жергілікті тайпалар б.з.д. 500 жылға дейін осы жерде қоныстанған болуы мүмкін, бірақ бұл тұжырымға толық келісім жоқ. Джованни да Вераццано 1524 жылы аралды көріп, Франция королевасы Франциск I-нің әйелі, Бретань герцогинясы Клодтың құрметіне "Клаудия" деп атады. Дегенмен, сол кездегі бірнеше карталарда осы арал "Луиза" деп аталған, бұл Франция королевасы Луиза Савойскаяның құрметіне берілген ат. Вераццаноның кемелік журналында аралдың "тоғайлармен жабылған, ағаштарға толы және жағалау бойында оттар көрінгендіктен жақсы қоныстанған" екені жазылған. Шамамен 100 жыл өткен соң, 1614 жылы голланд зерттеушісі Адриан Блок аралды картаға түсіріп, өзінің атымен атады, және осы ат қалыптасты.

Пеквот соғысы

Бұл кезеңде аймақтағы тайпалар арасындағы қарым-қатынастардың ушығуы Ниантиктерді екі топқа бөлуге әкеп соқты: Пекоттар мен Могегандармен одақтасқан Батыс Ниантиктер және Наррагансеттермен одақтасқан Шығыс Ниантиктер. 1632 жылы жергілікті тұрғындар (вероятно, Пекоттармен байланысты Батыс Ниантиктер) отарлаушы саудагерлер Джон Стоун мен Уолтер Нортонды өлтірді, ал кінә шығыс Коннектикуттан шыққан Пекоттарға таңылды. Пекоттардың өкілдері Бостон судьяларына екі бушель вампум және колонистердің өлімі үшін өтемақы ретінде бобърлар мен сусарлардың санын көрсететін таяқтарды ұсынды. Олар колониялармен бейбітшілік орнатуға тырысты, сондай-ақ Наррагансеттермен, олардың шығыс шекарасындағы тайпалармен, келісімге келуге көмек сұрады. Колониялық билік, өз кезегінде, Стоун мен Нортонды өлтіргендерді беруді, Коннектикуттағы колониялық жерлерге араласпауға уәде беруді, 400 саға тампумды және 40 бобър мен 30 сусардың терісін талап етті. 1636 жылы Джон Галлап белгілі даугер Джон Олдхэмнің қайығын кездестірді. Олдхэм Америка жеріне қонған күнінен бастап, тәртіпсіздікке ұмтылыс жасады. 1623 жылы Плимутқа келгеннен кейін көп ұзамай, ол «өте бұзылып, зор қастық рухын көрсетті», - деді Плимут колониясының губернаторы Уильям Брэдфорд. Кейіннен ол діни бүлікшілдікпен айыпталды және оған жауап ретінде айыптаушыларына наразылық білдірді, тіпті капитан Майлс Стэндишке пышақ тартты. Ол Плимуттан қуылды және Массачусетс шығанағына қашты, алдымен Нантаскетте, содан кейін Кейп-Эннде, соңында Уотертаунда қоныстанды, онда ол өзінің бұзақылық әдеттерін жалғастырды. Оның жағымсыз беделіне қарамастан, Массачусетс шығанағы оның Жаңа Англия жағалауы туралы кең білімін пайдалануға тырысты, одан колония атынан үлкен сомада ақша алуды сұрады. Олдхэм осы тапсырма орындау кезінде өлтіріліп, денесі кесілді.

Елді мекен

Массачусетс шығанағы колониясы аралды жаулау арқылы иеленді. 1658 жылы колония аралды Эндикотт басқаратын бір топ адамға сатты. 1661 жылы Эндикотт тобы аралды он екі қоныс салушыдан тұратын топқа сатты, олар кейін Джон Алкок басқаратын он алтыға дейін көбейді (олардың ішінде тек жетісі ғана сонда қоныстанды), және бүгінде Коу Ков маңындағы Қоныстанушылар тасында олардың есімі мәңгі есте сақталады. 1663 жылы аралдың қоныс салушысы Томас Терри аралдағы ең үлкен тұщы су тоғанының және оның төңірегіндегі алты акр жерді төрт "бас сахемге" сыйлады. Олардың есімдері Ninnecunshus, Jaguante, Tunkawatten және Senatick деп тіркелген, бірақ отарлаушылар оларды Willeam мырза, Repleave (Reprive) және Soconosh деп білген. Бұл жер "аралдағы бас сахемдерге, олардың мұрагерлеріне және тағайындалғандарына мәңгілікке егін салуға және дамытуға" берілді. Сол кезде бұл жер Үндістер жері деп аталды. Сахемдер бұл тұщы су тоғанын Тонотоуннуг деп атады. 1664 жылы аралдағы үндістердің саны шамамен 1200-1500-ге жеткен. 1774 жылға қарай бұл сан 51-ге дейін азайды. 1685 жылғы голланд картасында Блок аралы Adriaen Blocks Eylant ("Адриан Блоктың аралы") деп көрсетілген. Он жетінші ғасырдың соңында Блок аралында Жаңа Англияның алғашқы әйел дәрігері тұрған. Оның аты Сара Сэндс, туған тегі Уолкер, және ол өте ерте аболиционист болған деп есептеледі. Ол теңіз капитаны Джеймс Сэндске үйленді (Settler's Rock жазғандай, алғашқы он алтының бірі).

Блок аралы 1672 жылы Род-Айленд штатының бас ассамблеясымен құрылды, ал арал үкіметі "Жаңа Шорэм" деген атауды қабылдады.

Климат

Блок аралының ауа райына айналадағы мұхит күшті әсер етеді. Климаты мұхиттық (Köppen Cfb), ылғалды континенталды (Dfa/Dfb) және ылғалды субтропиктік климат (Cfa) аймақтарымен шектеседі. Мұхит қыс және көктем айларында салқын болады, бірақ орташа температура Род-Айленд штатының ішкі аймақтарына қарағанда бірнеше градусқа жоғары болады. Жазда мұхит температурасы шамамен 70°F (21°C) дейін жылынады, бірақ Блок аралын ішкі аймақтардан салқын сақтайды. Сондықтан Блок аралында мұзсыз кезең ішкі аймақтарға қарағанда ұзаққа созылады. Блок аралында жылына орташа есеппен 2300 сағат күн сәулесі түседі (АҚШ орташа көрсеткішінен жоғары). Блок аралындағы ең жоғары температура 1948 жылдың 26 және 27 тамызында, ал ең төменгі температура 1994 жылдың 16 қаңтарында тіркелген. Ең төменгі максималды температура 1962 жылдың 31 желтоқсанында және 1968 жылдың 8 қаңтарында, ал ең жоғары минималды температура 1979 жылдың 2 тамызында тіркелген. Өсімдіктердің қаттылық аймағы қазір 7b.

Демография

2000 жылғы халық санағы бойынша қалада 1010 адам, 472 үй шаруашылығы және 250 отбасы болды. 2020 жылғы халық санағы бойынша Нью-Шорхэмнің халқы 1410 адамды құрады, бұл оны штаттың ең аз халқы бар муниципалитетіне айналдырды. Халық тығыздығы құрады. 1606 тұрғын үйдің орташа тығыздығы болды. Қаланың нәсілдік құрамы: 97,82% ақ нәсілді, 0,59% афроамерикалық, 0,79% азиялық, 0,30% басқа нәсілдерден және 0,50% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,19% құрады. 472 үй шаруашылығының 21,4%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 43,4%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 7,2%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 47,0%-ы отбасы емес. Үй шаруашылықтарының 35,0%-ы бір адамнан тұрды, ал 12,9%-ы 65 жасқа толған бір адамнан тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,13 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,82 адамды құрады. Жас бойынша бөлінісі: 18,3% - 18 жасқа дейінгілер, 4,7% - 18-ден 24 жасқа дейінгілер, 31,1% - 25-тен 44 жасқа дейінгілер, 28,6% - 45-тен 64 жасқа дейінгілер және 17,3% - 65 жастан асқандар. Медианалық жас 43 жас болды. Әр 100 әйелге 95,0 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 95,5 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының медианалық табысы 44 779 доллар, ал отбасының медианалық табысы 59 844 доллар құрады. Ер адамдардың медианалық табысы 39 432 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 28 125 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы табысы 29 188 долларды құрады. Отбасылардың 8,0%-ы және халықтың 7,9%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 10,2%-ы және 65 жастан асқандардың 9,7%-ы.

Жыл сайынғы іс-шаралар

Аралдағы ең танымал мерекелердің бірі – 4 шілде парады. Кез келген адам парадқа қатыса алады, егер оның әшекейі сол жылғы тақырыпқа сәйкес келсе. Мысалы, 2016 жылғы тақырып спорт және демалыс болды. Парадтан басқа, 3 шілде күні түнде жағажайда оттық көрсетіледі. Парад 4 шілдеде өтеді және оны үш санат бойынша жүлде тарататын төрешілер бағалайды: отбасылық әшекейлер, компания әшекейлері және жалпы әшекейлер. Сонымен қатар, жалпы санат бойынша қосымша жүлде беріледі, ол – 500 доллар тұратын бас жүлде. Әр жазда аралда Блок-Айленд жарыс апталығы өтеді, бұл бір аптаға созылатын, бәсекелестікке толы желкенді қайықтар жарысы. Жып жылдары бұл іс-шараны Storm Trysail клубы, ал жұп жылдары Block Island Race Week ұйымдастырады. Яхталар түрлі сыныптарда Block Island Sound-тағы желкендеу бағыттарында жарысады және аралды айналып өтеді. Жыл сайын аралда Block Island кинофестивалі өтеді, бұл 2018 жылы журналист және режиссер Кассиус Шуман құрған халықаралық кинофестиваль. Фестивальдің мақсаты – жергілікті және халықаралық киношілердің тәуелсіз туындыларын насихаттау, көркем фильмдер, деректі фильмдер, қысқаметражды және студенттік фильмдерді көрсету. Block Island Pride – жыл сайын жазда өткізілетін, ЛГБТҚ+ қауымдастығын құрметтейтін және қолдайтын мереке. Іс-шарада парадтар, тікелей өнерлеулер және білім беру семинарлары ұйымдастырылады, олар аралдағы инклюзивтілік пен әртүрлілікті насихаттайды.

Туристік жерлер

Оңтүстік-шығыс маяғы аралдың оңтүстік-шығыс бұрышында, Мохэган жолында орналасқан. Маяк 1875 жылы салынған және бүгінгі күнге дейін АҚШ Жағалау күзетінің белсенді навигациялық құралы болып табылады. Мохеган Блаффс Оңтүстік-шығыс маяғынан батысқа қарай шамалы қашықтықта орналасқан. Бұл жартастар Мохиган мен жергілікті Ниантик тайпалары арасындағы отарлауға дейінгі шайқастың орны, онда Мохиган тайпасының жауынгерлері биік жартастардан төмендегі жағалаудағы өлімге ұшырады. Бұл саз жартастардың төменгі жағына 141 сатықтан тұратын баспалдақтар салынған, одан Атлант мұхиты көрінеді. Ашық күндері аралдың оңтүстік және батыс жағынан Нью-Йорк штатының Монток қаласын көруге болады. Родманның шұңқыры – аралдың оңтүстік жағалауына жақын орналасқан мұздық судың ағын жиналатын алабы. Шұңқырда бірнеше жаяу серуендеу жолдары бар. Солтүстік маяғы Блок аралының солтүстік ұшындағы Сэнди-Пойнтта орналасқан. Солтүстік маяғы кеме жүргізушілерді аралдың осы бөлігінен созылатын құм сілкінісі туралы ескертеді. Айналасындағы құмды далалар Блок аралы ұлттық жабайы табиғат қорығының бөлігі болып табылады, онда құбырлы плиска, американдық жер көмушісі сияқты көптеген түрлер мекендейді. Солтүстік маяғынан жақын жерде аралдың ұшы орналасқан, оның екі жағында теңіз. Блок аралы тарихи қоғамының мұражайы қалалық орталыққа жақын орналасқан және Блок аралына қатысты көптеген артефакттарды қамтиды. U-853 кемесі аралдың шығысына қарай 11 шақырым (40 метр тереңдікте) жатқан U қайығының құлаған жері. Су астында жүзуге жақын адамдар жиі осы құлаған кемені тамашалайды, бірақ кем дегенде үш адам мұнда қаза тапқан. Блок аралы жел электр стансасы – АҚШ-та салынған алғашқы теңіздегі жел электр стансасы, ол аралдың оңтүстік-шығысынан 5 шақырым қашықтықта орналасқан. Әрқайсысының биіктігі 183 метр болатын бес жел турбинасы 2016 жылдың желтоқсан айында коммерциялық режимде жұмыс істеуге кірісті. Аралда кем дегенде 40 мейрамхана бар, бірақ олардың көпшілігі туристік маусымда жабылады; материктегі мейрамханалар тамақты аралға жеткізу үшін New England Airlines авиакомпаниясын пайдаланады.

Саябақтар мен демалыс

Блок аралында 17 мильге созылған жағажай бар. Жаңа айға (Crescent Beach) Пт. Джудит және Нью-Лондон экспресс паромдары аралға жол тартқанда көрініс түседі. Оның құрамында бес кішірек жағажай бар: Фред Бенсон қалалық жағажайы (әдетте Мемлекеттік жағажай деп аталады), Серфинг жағажайы, Шотландия жағажайы, Рауз жағажайы және Меншн жағажайы – олардың барлығы Корн Нек жолында орналасқан. Меншн жағажайының солтүстігінде Клейхед және Потс & Кеттлс жатыр. Клейхед – Пт. Джудит немесе Нью-Лондоннан келетін паромнан көрінетін жартастар жиынтығы. Бұл аймақ тасты, темірге бай саз қорларына ие және қабықша мен тас іздеуге танымал. Кау Коув, Селтер Рок және Сэнди Пойнт – Блок аралының ең солтүстік нүктесі, онда Солтүстік маяк орналасқан. Селтер Рок Кау Коувта орналасқан, осы жерде алғашқы қоныс аударушылар жағаға қонды, аралға алғашқы сиырларын әкелді, оларды қайықтан итеріп, жағаға жеткізді. Тасқа Блок аралының алғашқы қоныстандырушыларының есімдері жазылған тақта орнатылған. Жағалау күзетшілерінің жағажайы (немесе "арна") аралдың солтүстік-батыс жағында, Ұлы тұзды көл мен мұхит арасында орналасқан. Баллард жағажайы Блок аралы паромдық док пен жағалаудың оңтүстік жағында. Блуфс жағажайы (немесе Вейл) Мохеган Блуфстың төменгі бөлігінде орналасқан. Блок аралында The Nature Conservancy ұйымының кеңсесі де бар. Conservancy Блок аралын Батыс жарты шардың үздік 12 орнының бірі деп атады, ал аралдың үлкен бөлігі заңмен қорғалып, табиғатты сақтау үшін бөлінген.

Өнеркәсіп

Арал коммерциялық аквакультура және ламинария өсіру салаларында қатысқанымен белгілі.

Көлік

Арал жыл бойы паром арқылы Point Judith-ке қосылған, ал жаз айларында Нью-Лондонға, Коннектикут штатына; Ориент пен Монтокқа, Нью-Йорк штатына; және Ньюпортқа, Род-Айленд штатына қатынайды, соңғы қызмет сонымен қатар Массачусетс штатының Фолл-Ривер қаласына ұзартылған бағыт ұсынады. Бірақ осы танымалдылық пен қолданудың қарапайымдығы соңғы 40 жылда абайсыз немесе нашар жүргізушілердің салдарынан көптеген оқиғаларға әкелді, сондықтан мопед апаттары аралда жиі кездесетін мәселе болып табылады. New England Airlines компаниясы Род-Айленд штатының Вестерли қаласынан Блок-Айленд мемлекеттік әуежайына 12 минуттық тұрақты рейстерді жүзеге асырады. Аралдағы әуежай ресми түрде Блок-Айленд мемлекеттік әуежайы (коды: BID) деп аталады, ал терминалы қала орталығынан шамамен бір мильдей қашықтықта орналасқан.

Әуе апаттары

1995 жылы 26 тамызда төрт адам тасыған Cessna 185 гидроұшағы Олд-Харбор жағалауында суға қонуға тырысқанда апатқа ұшырады, бұл гидроұшақтардың қонуына арналмаған жер еді. Ұшақ құмды үстінен өтіп, электр сызығына тиіп, содан кейін мейрамханаға және аралдағы жалғыз жанармай құю станциясының машинасына құлады. Ұшақтағы барлық төрт адам, сондай-ақ жанармай құйылып тұрған көлігінде отырған әйел қаза тапты. Ұшақтың құлауы мен одан кейін болған өрттен мейрамхана толығымен қирады. 2006 жылдың 5 шілдесінде нашар ауа райында әуежайдың батысында үш адам тасыған ұшақ құлады. Ұшақ әлдеқашан ұшып, Нью-Йорк штатының Уайт-Плейнс қаласына бет алған еді.

Кеме апаттары

Блок аралының айналасындағы аймақта көптеген кеме апаттары болған, оның ішінде 1907 жылы «Ларчмонт» пароходы қаза тапқан. 1738 жылы «Принцесса Аугуста» кемесі (сонымен қатар «Палатин кемесі» деп те аталады) кейіннен Джон Гринлиф Уиттиердің 1867 жылғы «Палатин кемесінің апаты» атты өлеңінде мәңгі есте қалды. 1877 жылы «Ахилл» жүк кемесі аралдың жанындағы су астындағы тасқа шағылып, қарап отырды. 1992 жылы «Куньард» лайнері «Королева Елизавета 2» су астындағы тасқа шағылысты. Блок аралының жанында екі суасты кемесі де батып кетті: 1925 жылы S 51 және 1945 жылы.