Солтүстік Америкадағы алыс қашықтан қоңырау шалудың бірінші жарнамалық тарифтік жоспары

Кіріспе

Бастапқы алыс қашықтыққа арналған бірыңғай тарифтік жоспар. Wide Area Telephone Service (WATS) – Солтүстік Америка нөмірлеу жоспары (NANP) қызмет аймақтарында клиенттерге телефон арқылы телекоммуникация үшін ұсынылған, алыс қашықтыққа бірыңғай тарифтік қызмет болды. Қызмет клиенттің телефоны (немесе «станция») мен белгілі бір географиялық тарифтік аймақтардағы станциялар арасында, клиент орналасқан жер мен қызмет көрсететін орталық кеңсе арасындағы жалғыз телефон желісі арқылы жүзеге асырылды. Әрбір желі сыртқа (OUT WATS) немесе ішке (IN WATS) қосылуға, немесе екеуіне де мүмкіндік берді. WATS 1961 жылы Bell жүйесімен ұзақ қашықтыққа бірыңғай тарифтік жоспар ретінде енгізілді, бұл арқылы кәсіпорындар белгілі бір аймаққа шалу үшін белгілі бір мөлшерде сағаттық (немесе «өлшенген уақыт», немесе «толық уақыт») ұзақ қашықтық байланысына арналған арнайы желіге ие болатын. Мұндай желілер көбінесе ірі кәсіпорындардағы жеке филиалдық айырбастармен (private branch exchanges) байланысты болды. WATS желілері алғашқы тікелей қоңырау шалу арқылы тегін 1 800 нөмірлерінің (1966 жылы штат ішінде, 1967 жылы штаттар арасында) негізін құрады. 1976 жылға қарай WATS AT&T корпорациясына миллиард долларлық ($ доллармен) жылдық кіріс әкелді.

Шығатын қоңыраулар үшін 1984 жылы AT&T-нің бөлінуі стандартты бизнес телефон желілерін пайдалана отырып, ұқсас қызметтерді ұсынатын бірнеше бәсекелестерді әкелді; арнайы WATS желісі ақырында басқа бірыңғай тарифтік ұсыныстармен алмастырылды. Келуші тегін нөмірдің арнайы WATS желісі немесе белгілі бір тарифтік қызметпен аяқталуы талабы 1980 жылдары 800 қызметіндегі интеллектуалды желілік мүмкіндіктер мен технологиялық жетістіктерге байланысты ескірді. Тегін нөмір енді T желісімен, кез келген стандартты жергілікті телефон нөмірімен немесе күннің уақытына, қоңыраудың басталу орнына, құнына немесе басқа факторларға байланысты бірнеше бағыттың бірімен аяқталуы мүмкін.

Шығатын WATS

Шығыс WATS үшін АҚШ 0-ден 5-ке дейінгі географиялық аймақтарға бөлінді. 0-аймақ – штат ішіндегі қоңыраулар, ал 1-ден 5-ке (немесе 6-ға) дейінгі аймақтар – штаттар аралық қоңыраулар болып, бастапқы нөмірден алшақтаған сайын қашықтығы артты. Тарихи тұрғыдан алғанда, аймақ нөмірі жоғары болған сайын, айлық немесе минуттық төлем де жоғары болды. Бұл желілерді тек қана алыс қашықтыққа қоңырау шалу үшін ғана пайдалануға болады, жергілікті қоңыраулар үшін емес. АҚШ-та штаттар аралық WATS желілерін штат ішіндегі қоңыраулар үшін қолдануға болмайды, және керісінше. Қарқынды дамыған, арзан алыс қашықтық байланысының мүмкіндіктерінің арқасында, OutWATS қызметі 20 ғасырдың соңында қолданудан шықты.

INWATS

Солтүстік Америкада тегін телефон қызметінің бір түрі – Zenith нөмірі, ол компания клиенттердің жиі қоңырау шалуын күткен немесе қалаған алыс қалаларда жарияланды. "Zenith" деп жарияланған және төрт немесе бес таңбалы нөмірге қоңырау шалу үшін оператордың көмегі қажет болды. Қызметтің абоненті қоңырау үшін төлем жасады. 1967 жылы American Telephone and Telegraph Company (AT&T) компаниясы мемлекетаралық қоңыраулар үшін енгізген "ішкі WATS" жүйесі арқылы абоненттерге белгіленген тегін аймақ кодында тегін телефон нөмірі берілді. Стандартты қоңырау немесе Zenith нөміріне қоңырау шалудан өзгеше, 1800 нөмірін тікелей, операторсыз шалуға болады. Белгіленген аймақтағы шалушылар ақы төлемей қоңырау шала алады, ал қоңырауды қабылдаған тарап белгіленген тариф бойынша төлейді. InWATS жүйесін енгізу ертедегі орталықтандырылған, автоматтандырылған ұлттық әуе компаниясы мен қонақүйлерді брондау жүйелерімен (мысалы, Sabre (American Airlines, 1963), Holidex (Holiday Inn, 1965) және Reservatron (Sheraton, 1969)) бір уақытта жүзеге асты. Үлкен желідегі жүздеген жергілікті брондау нөмірлерін ұлттық компьютерлік брондау жүйесімен қамтамасыз етілген бір орталық нөмірмен алмастыруға болады. InWATS биржалары Канада мен Солтүстік Американың басқа да елдеріне тағайындалды, бірақ әр елдегі бастапқы InWATS тек ішкі қоңырауларды қабылдады. Бастапқыда 1800NN2XXXX нөмірлері АҚШ-тың штат ішіндегі нөмірлері болды, ал Канадаға арнайы префикстер (мысалы, 1800387 Торонто және 1800267 Оттава) тағайындалды. 1970 жылдары AT&T-тің ішкі маршруттар жөніндегі нұсқаулықтарында АҚШ және Канаданың 1800 алмасу карталары болды, олар әр географиялық аймақ коды бір немесе бірнеше нақты тегін телефон алмасу префикстеріне ие болғандықтан аймақ кодтарының карталарына ұқсас болды. 1969 жылдың соңында ерте пайдаланушылардың бірі болған Sheraton компаниясының 8003253535 нөмірі 314 аймақ кодына тікелей қосылды; оның орталық орналасуы АҚШ-тың жартысына дейін жететін "3-тобы" нөмірін мұқият орналастыруға мүмкіндік берді, бұл әр бағытта 47 штатқа жетуге мүмкіндік берді. Сан-Диегодағы қоңырау орталығы одан аз бақытты болды; тіпті "6-тобы" (ең қымбат желілер) болған жағдайда да, оның ұлттық нөміріне миллиондаған адам жете алмайды, өйткені Калифорния халқы көп, ал штат ішіндегі қоңыраулар үшін бөлек тегін нөмір қажет болды. Бастапқы InWATS жүйесі 1980 жылдары "Advanced 800 Service" жүйесімен алмастырылды. Қазіргі заманғы жүйелер тегін нөмірлерді арнайы WATS желілеріне байланыстыратын талаптарды жойды. 1983 жылы енгізілген тікелей ішкі қоңыраулар бір арнаға бірнеше нөмірге қоңырау шалуға мүмкіндік берді. AT&T-тің АҚШ-тағы тегін нөмірлерді маршруттау монополиясы 1986 жылы аяқталды, бұл бәсекелестер Sprint және MCI-ге сәйкес келу үшін икемділікті арттырды. 1989 жылға қарай, қамту аймағының белгілі "топтары" қашықтыққа негізделген есеп айырысумен алмастырылды, 1800 нөмірдің саны стандартты жергілікті бизнес немесе тұрғын үй желілерінде аяқталды және бір нөмір шақырудың бастапқы орнына, ең төмен бағалы маршрутқа немесе уақытына байланысты бірнеше жерге жіберуге болады. RespOrgs 1993 жылы АҚШ-та және 1994 жылы Канадада қызметті басқару жүйесі (SMS/800) базасын пайдалану арқылы тегін нөмірлерді тасымалдауды қамтамасыз ету үшін құрылды. Канада мен АҚШ-тан, штат ішіндегі және штаттар арасындағы қоңыраулар тіпті әртүрлі операторлар арқылы да бірдей 1800 нөміріне түсуі мүмкін. Ақысыз нөмірлерді алу оңайырақ болды, өйткені тегін алмасу префиксі енді географиялық орналасумен байланысты емес. XXI ғасырда Voice over IP тегін және шетелдік валюталық нөмірлерді ең кішкентай пайдаланушылардың қолына берді, оларға арналған кіріс желілері бастапқы InWATS моделі бойынша өте қымбат болар еді.

A form of toll free telephone service in North America was the Zenith number, published in distant cities from where a company expected or desired frequent customer calls. Published as "Zenith" and a four or five digit number, these collect calls required operator assistance. The subscriber of the service was charged for the call. With "inward WATS", introduced for interstate calls by the American Telephone and Telegraph Company (AT&T) in 1967, subscribers were issued a toll free telephone number in a designated toll free area code. Unlike a standard collect call or a call to a Zenith number, 1800 normally may be dialed directly with no live operator. Callers within a designated area could call without incurring a toll charge as the recipient paid for the calls at a fixed rate. The introduction of InWATS fortuitously fell around the same time as the early centralized, automated national airline and hotel reservation systems, including Sabre (American Airlines, 1963), Holidex (Holiday Inn, 1965) and Reservatron (Sheraton, 1969). Hundreds of local reservation numbers for a major chain could be replaced with one central number, backed by a national computerized reservation system. InWATS exchanges were assigned to Canada and other North American Numbering Plan countries, but the original InWATS in each country accepted domestic calls only. Initially 1800NN2XXXX numbers were U. S. intrastate and specific prefixes (such as 1800387 Toronto and 1800267 Ottawa) were assigned to Canada. In the 1970s, AT&T's internal routing guides included separate U. S. and Canadian 1 800 exchange maps which looked much like area code maps as each geographic area code had one or more specific freephone exchange prefixes. Sheraton's 8003253535, one of the notable early adopters in late 1969, was hard wired into St. Louis area code 314; whose central location meant a carefully situated "band 3" number reaching halfway across the US in every direction could potentially reach 47 states. A San Diego call center would be less fortunate; even with "band 6" (the most expensive lines), its national number would be unreachable to millions as California is a populous state and intrastate calls needed a separate toll free number. The original InWATS system was supplanted by "Advanced 800 Service" in the 1980s. Modern systems eliminated requirements tying toll free numbers to dedicated flat rate inbound WATS lines. Direct inward dial, introduced in 1983, allowed one trunk to carry calls for multiple numbers. AT&T's monopoly on U. S. toll free number routing ended in 1986, encouraging flexibility in order to match rivals Sprint and MCI. By 1989, fixed "bands" of coverage area had been largely replaced by distance based billing, a growing number of 1800 numbers were being terminated at standard local business or residence lines and one number could be sent to multiple locations based on call origin, least cost routing or time of day routing. RespOrgs were established in the U. S. in 1993 and Canada in 1994 to provide toll free number portability using the Service Management System (SMS/800) database. Calls from Canada and the U. S., intrastate and interstate, could terminate at the same 1800 number, even via different carriers. Vanity numbers became easier to obtain as a toll free exchange prefix was no longer tied to a geographic location. By the 21st century, Voice over IP placed toll free and foreign exchange numbers into the hands of even the smallest users, to whom dedicated inbound lines under the original InWATS model would have been prohibitively expensive.

Азаматтық құқық қозғалысы

АҚШ-тағы Азаматтық құқықтар қозғалысы кезінде SNCC сияқты белсенді ұйымдар WATS жүйесін жергілікті куәгерлерге ақпаратты жылдам жеткізудің ыңғайлы жолы ретінде пайдаланды. Осы телефон арқылы алынған хабарлар "WATS Line Reports" деп жиналып, азаматтық құқық қорғаушыларына, БАҚ-қа, Әділет министрлігіне және оқиғаларға қатысы бар басқа да адамдарға жіберілді. WATS сонымен қатар ұйымдардың елдің әртүрлі аймандарындағы жергілікті көшбасшылармен байланысу құралы болды. 1965 жылғы "SNCC-нің Бей аймағындағы достары" бюллетенінде WATS былай сипатталды:
WATS (Wide Area Telephone Service) желісі – SNCC қауіпсіздігі мен байланыс жүйесінің тірегі. Ай сайынғы белгілі бір төлем жасау арқылы, қолданылатын желіге байланысты, елдің немесе штаттағы кез келген нүктесіне шексіз шалуға болады. Джексон кеңсесі штаты бойынша желіге ие, ал Атланта кеңсесі ұлттық WATS желісін пайдаланады. Екеуі де тәулік бойы жұмыс істейді. Жоба жетекшісі кез келген оқиға, қауіп немесе маңызды жағдай туралы Джексон кеңсесіне хабар бере алады. WATS операторы бұл жағдай туралы толық мәліметтерді жазып алып, оқиға ұлттық маңызы бар болса, Атлантаға жібереді. Егер қауіп-қатер немесе оқиға федералдық заңдарға қатысты болса, Джексон ФБР-ға және Әділет министрлігіне хабарлайды. Атланта өз ұлттық WATS желісі арқылы елдегі SNCC ұйымдарын хабардар етеді.