Кіріспе
Адам белгілеген деректерді құжаттардан алу. Оптикалық белгі тану (ОМР) қағаз бетіндегі белгілерді анықтау арқылы адамдардан деректер жинақтайды. ОМР сағатына жүздеген, тіпті мыңдаған құжаттарды өңдеуге мүмкіндік береді. Мысалы, студенттер қарындашпен қағазға дөңгелектерді толтыруды талап ететін тесттерді немесе сауалнамаларды толтыруды еске түсіре алады (оң жақта көрсетілген). Мұғалім немесе мұғалімнің көмекшісі форманы толтырып, содан кейін карточкаларды бағалайтын немесе олардан дерек жинайтын жүйеге жібереді.
Optical mark recognition (OMR) collects data from people by identifying markings on a paper. OMR enables the hourly processing of hundreds or even thousands of documents. For instance, students may remember completing quizzes or surveys that required them to use a pencil to fill in bubbles on paper (seen to the right). A teacher or teacher's aide would fill out the form, then feed the cards into a system that grades or collects data from them.
Оптикалық жауап парағы
Оптикалық жауап парағы немесе нүктелік парақ – көп таңдаулы сұрақтармен жүргізілетін емтихандарда қолданылатын арнайы форма. Жауаптарды анықтау үшін ОМР технологиясы пайдаланылады. Scantron корпорациясы көптеген оптикалық жауап парақтарын шығарады, алайда кейбір жағдайларда жекелендірілген жүйелер қажет болуы мүмкін. Оптикалық жауап парақтарында әдетте әр сұраққа сәйкес келетін бос овалдар немесе тіктөртбұрыштар болады, көбінесе бұл жеке қағаз парақтарында орналасады. Штрихкодтар парақты автоматты өңдеу үшін таңбалауға мүмкіндік береді, ал толтырылған овалдардың әрбір тізбегі оқылғанда белгілі бір мәнді көрсетеді. Осы арқылы студенттердің жауаптары цифрлық форматта тіркеледі немесе олардың сәйкестігі анықталады.
Оқу
Алғашқы оптикалық жауап парақтарында жарық сәулесі парақ арқылы жіберіліп, қарама-қарсы жағындағы фототүтіктермен жарықтың қаншалықты тоқтатылғаны өлшенетін. Кейбір фототүтіктер көрінетін спектрдің көк бөлігіне сезімтал болғандықтан, көк қаламдарды қолдануға болмайтын, себебі көк сия көк жарықты шағылыстырып, өткізеді. Осы себепті, көпіршіктерді толтыру үшін №2 қарындаштар қолданылуға тиіс болды – графит жарықтың көп бөлігін сіңіретін немесе кері шағылыстыратын өте тұманды зат. Ал OMR бағдарламалық қамтамасы қолданушылары өздерінің белгіленуі тиіс формаларын мәтін редакторымен немесе кіріктірілген форма редакторымен құрастырып, оларды принтерде басып шығарып, көптеген формалар үшін мыңдаған долларды үнемдей алады. Сандық парақтарды өңдеу үшін, мысалы, санақ парақтарындағы оптикалық белгілерді анықтау 1980 жылдардың соңынан бері көптеген формаларды өңдеу (Топтық мәмілелерді тіркеу) компанияларымен ұсынылып келеді. Көбінесе бұл екі тонды кескінді және пикселдер санын, ең аз және ең көп пикселдерді анықтауға негізделеді, бұл сыртқы белгілерді, мысалы, лас өшіргішпен өшірілгендерді жоюға мүмкіндік береді, олар ақ-қара кескінді (екі тонды) түрлендіргенде нақты белгіге ұқсауы мүмкін. Сондықтан бұл әдіс пайдаланушы пікірін өзгерткенде қиындықтар тудыруы мүмкін, сондықтан кейбір өнімдер маркердің мақсатын жақсырақ анықтау үшін сұр масштабты қолдана бастады – ішкі түрде Scantron және NCS сканерлері сұр масштабты пайдаланды. OMR бағдарламалық қамтамасы пошта құжаттарына OMR белгілерін қосу үшін де қолданылады, осылайша оларды қапшыққа салмалы құрылғылар сканерлей алады. OMR бағдарламалық қамтамасының мысалы – Ұлыбританиялық Funasset Limited әзірлеушісінің Mail Markup бағдарламасы. Бұл бағдарлама пайдаланушыға OMR тізбегін конфигурациялауға және таңдауға мүмкіндік береді, содан кейін OMR белгілерін пошта құжаттарына басып шығару алдында қолдануға болады.
Тарих
Оптикалық белгілерді тану (ОМР) – алдын ала белгіленген орында белгінің болуын немесе болмауын анықтау үшін қағазды сканерлеу. Қазіргі заманғы ОМР-де, егер көпіршікке боялған қарындаш белгісі танылса, тану оптикалық сканер арқылы жүзеге асырылады. Алғашқы белгіні оқитын сканер IBM 805 тесттік бағалау машинасы болды; ол бетті сканерлеген сымды щеткалар арқылы графит қаламның электр өткізгіштігін сезу арқылы белгілерді оқыды. 1930 жылдары IBM-дегі Ричард Уоррен тесттік бағаларды есептеу үшін оптикалық белгіні сезіну жүйелерін сынақтан өткізді, бұл туралы АҚШ патенттері 2,150,256 (1932 жылы тіркелген, 1939 жылы берілген) және 2,010,653 (1933 жылы тіркелген, 1935 жылы берілген) куәландырады. Алғашқы сәтті оптикалық белгіні сезіну сканерін Эверетт Франклин Линдквист жасады, бұл туралы АҚШ патенті 3,050,248-де жазылған (1955 жылы тіркелген, 1962 жылы берілген). Линдквист көптеген стандартталған білім беру тесттерін жасады және сол кездегі стандартты IBM 805-тен гөрі жақсы тесттік бағалау машинасы қажет болды. Линдквисттің патенттеріне құқық 1968 жылға дейін Өлшемді зерттеу орталығында болды, содан кейін Айова университеті операцияны Westinghouse Corporation-ға сатты. Осы кезеңде IBM да сәтті оптикалық белгіні сезінуге арналған тесттік бағалау машинасы жасады, бұл туралы АҚШ патенті 2,944,734-те жазылған (1957 жылы тіркелген, 1960 жылы берілген). IBM мұны 1962 жылы IBM 1230 оптикалық белгіні оқу құралы ретінде коммерцияландырды. Бұл және басқа да түрлі машиналар IBM компаниясына өзінің белгіні сезіну машиналары үшін жасалған көптеген қолданбаларды жаңа оптикалық технологияға көшіруге мүмкіндік берді. Бұл қолданбалар әртүрлі қорды басқару және ақаулықтарды хабарлау формаларын қамтыды, олардың көпшілігі стандартты перфокартаның өлшемдеріне ие болды. Білім беру саласындағы басқа компаниялар сканерлеу қызметтерін сатуға бағытталған болса, 1972 жылы құрылған Scantron Corporation басқа модельді ұсынды; ол мектептерге арзан сканерлерді таратады және тест формаларын сатудан пайда тапты. Нәтижесінде көптеген адамдар барлық белгіні сезіну формаларын (оптикалық сезімделген немесе емес) Scantron формалары деп санай бастады. 1983 жылы Westinghouse Learning Corporation компаниясын National Computer Systems (NCS) сатып алды. 2000 жылы NCS компаниясын Pearson Education сатып алды, онда ОМР технологиясы Pearson-ның деректерді басқару тобының негізгі бөлігін құрады. 2008 жылдың ақпан айында M&F Worldwide компаниясы Pearson компаниясынан Data Management тобын сатып алды; бұл топ қазір Scantron брендінің бөлігі болып табылады. ОМР көптеген жағдайларда қолданылған, мысалы төменде көрсетілгендей. ОМР-ді инвентаризация жүйелерінде пайдалану перфокарталар мен штрих-кодтар арасындағы кезеңдік өту болды және қазір бұл мақсатта көп қолданылмайды.
Қажеттіліктері
Бұрынғы және қазіргі уақытта кейбір OMR жүйелеріне арнайы қағаз, арнайы сия және арнайы кіріс құрылғысы қажет (Bergeron, 1998). Бұл сұрақтардың түрлерін шектейді және нысанды енгізу кезінде көптеген өзгерістерге мүмкіндік бермейді. OMR саласындағы прогресс пайдаланушыларға өз формаларын жасауға және басып шығаруға, ал ақпаратты оқу үшін сканерді (көбінесе құжат беру құрылғысымен) пайдалануға мүмкіндік береді. Пайдаланушы сұрақтарды өз қажеттіліктеріне сәйкес форматтап, деректерді оңай енгізе алады. OMR жүйелері жүз пайызға жуық дәлдікке жетеді және белгілерді тану үшін орташа есеппен 5 миллисекунд уақыт кетеді. Сканерлеу процесінде деректердің жоғалу қаупі бар, сондай-ақ дұрыс емес немесе нөмірленбеген беттердің дұрыс ретпен сканерленбеуі мүмкін. Сонымен қатар, қауіпсіздік шаралары сақталмаса, бір бет қайта сканерленіп, деректердің дубликатталуына және бұрмалануына әкелуі мүмкін. OMR-дің кеңінен қолданылуы мен пайдаланудың қарапайымдығының нәтижесінде, стандартты емтихандар көбінесе көп таңдаулы сұрақтардан тұрады, бұл емтиханға тартылатын мәселенің мәнін өзгертеді.