Кіріспе

Американдық астроном

Геррит Л. Вершюр (1937 жылы Оңтүстік Африканың Кейптаунда туған) – радиоастрономия саласындағы жұмысымен әйгілі американдық ғалым. Бұл саладағы пионер болғанмен, Вершюр сонымен қатар автор (ол астрономия, табиғи апаттар және жер ғылымдары туралы жазған), өнертапқыш, Мемфис университетінің физика пәнінен қосымша профессоры, Аресибо обсерваториясының зейнеткер астрономы және қазір жартылай зейнеткерлікте. Ол бір кезде Мемфисте (Теннесси штаты) орналасқан Translucent Technologies, LLC компаниясының бас ғалымы болып қызмет еткен. 1992 жылы Вершюр Мемфистің солтүстік-батысында орналасқан Теннесси штатының Шелби округіне қарасты Лейкленд қаласының тұрғыны болды. 2001 жылы Вершюр сайланды және төрт жыл бойы комиссар болып қызмет етті. 2007 жылы ол қайта сайланды және барлығы 10 жыл қызмет етті. Лейклендте Вершюр Гарнер көлі қауымдастығының президенті болды. 1986 жылдан бері ол доктор Джоан Шмельцке үйленген, оның маманы – күн астрономиясы, әсіресе короналды циклдар. Вершюрдің Англияда тұратын бір ұлы бар. Вершюр Манчестер университетінде, Родс университетінде, Колорадо және Мэриленд университеттерінде, UCLA және Калифорния университетінде (Беркли) оқытқан. Ол "Mid South Stargaze" – Миссисипи штатының Френч Кэмп қаласындағы Rainwater обсерваториясында өткізілетін жылдық әуесқой астрономдар конференциясы мен жұлдыздар кешінде жыл сайын баяндама жасаған. 1971 жылы Вершюр Колорадо университеті Боулдердегі Фиске планетарийының алғашқы директоры болып тағайындалды, ал 1980 жылы доктор Джон С. Лиллимен бірге жұмыс істеді. Вирджиния Тримблдің сөзіне сәйкес, бұл астрономдарға "магниттік күшті өлшеуге және олардың кеңістіктегі өзгерісін белгілі бір сенімділікпен анықтауға" алғаш рет мүмкіндік берді.

Өмірбаян

Геррит Л. Вершюр 1937 жылы Оңтүстік Африканың Кейптаун қаласында, Стол тауының етегінде дүниеге келген. 1936 жылы оның ата-анасы Нидерландыдан көшіп келіп, Кейптаунға қоныстанған. Ол дүниеге келгеннен кейін екі жыл өткен соң, 1939 жылы, оның ата-анасы тағы көшіп, Кейптаун қаласының маңындағы Лейксайд деген елді мекенді таңдады. Ол онда тұрғанда Мюйзенберг мектебінде оқыды. 1950 жылы ата-анасы Порт-Элизабетке көшкенде, ол Grey Junior мектебіне, сосын Grey High School мектебіне барып оқыды. Бітірген соң ол Греймстаундағы Родс университетінде алты жыл оқыды, 1957 жылы BSc (ғылым бакалавры) дәрежесін алды – мамандықтары: математика, физика және қолданбалы математика; 1958 жылы BSc (Hons) (ғылым бакалавры, құрметті диплом) – физика; ал 1960 жылы ғылым магистрі (MSc) дәрежесін алды. 1960 жылдың желтоқсанында ол Юнион Касл Лайн компаниясына тиесілі Эдинбург Касл кемесімен Саутгемптон, Англияға аттанды. Бұл кеме Оңтүстік Африка мен Англия арасында жүретін соңғы жолаушылар пошталық кемелерінің бірі болды, бірақ 1967 жылы металл тескісіне сатылды.

Қазіргі зерттеулер

Вершур ғаламның жасы туралы соңғы пікірталастың ортасында тұр. Ол Уилкинсон микротолқынды анизотропиялық зондынан алынған суреттер ғаламның ертедегі түрінің суреті емес, керісінше, біздің галактикамыздағы сутегі газының бұлттары екенін мәлімдеді. Егер оның дұрыс екені дәлелденсе, Ұлы жарылыс теориясына қатысты көптеген жұмыстар күмән тудырар еді. 2007 жылдың 10 желтоқсанында оның COBE, WMAP және HI деректеріне қатысты жұмысы The Astrophysical Journal журналында жарияланды. Алайда, Лэнд пен Слосар оның мәлімдеген корреляциясын деректермен растамады. Ол кейіннен бұл тақырыптағы өз пікірін қолдайтын тағы 4 мақала жариялады. Оның қазіргі зерттеулері әйелі Джоан Шмельцпен бірлесіп жүргізіліп, олардың жасаған қызықты ашылуына арналған – атап айтқанда, жоғары жылдамдықты бұлттар деп аталатын бұлттар Күнге салыстырмалы түрде жақын, жүздеген жарық жылы қашықтықта, бірнеше жүз мың жыл бұрын болған жұлдыздық жарылыстардың (суперновалардың) нәтижесінде пайда болады. Олар белгілі бір бұлттарға дейінгі қашықтыққа қатысты 60 жылдық құпияны шешті, олар нейтрон жұлдыздарының (жарылыстан қалған) спектроскопиялық екілік жүйелерде бар екенін анықтады. Алғашқы мысалы Бельгиядағы зерттеушілер тобы, Ана Эскорза басшылығымен, GAIA деректерін пайдаланып, ықтимал нейтрон жұлдыздарын анықтағанда табылды.