Кіріспе
Америка физигі Дебора Шиу Лан Джин (; 1968 жылдың 15 қарашасы – 2016 жылдың 15 қыркүйегі) – американдық физик және Ұлттық стандарттар және технология институтының (NIST) ғылыми қызметкері; Колорадо университетінің физика факультетінің адъюнкт-профессоры; сондай-ақ, Колорадо университеті мен NIST бірлескен зертханасы JILA ғылыми қызметкері. Ол полярлық молекулалық кванттық химия саласындағы пионер болып есептеледі. Ол фермиондық атомдық газдарды абсолюттік нөлден 100 миллиардтан бір бөлігіне дейін салқындату үшін магниттік тұзақтар мен лазерлерді пайдаланды, кванттық дегенерацияны және молекулалық Бозе-Эйнштейн конденсатының қалыптасуын сәтті көрсетті. Джин физика саласындағы Нобель сыйлығына лайық үміткер ретінде жиі айтылды. 2002 жылы Discover журналы оны ғылымдағы ең маңызды 50 әйелдің бірі деп мойындады.
Deborah Shiu lan Jin (; November 15, 1968 – September 15, 2016) was an American physicist and fellow with the National Institute of Standards and Technology (NIST); Professor Adjunct, Department of Physics at the University of Colorado; and a fellow of the JILA, a NIST joint laboratory with the University of Colorado. She was considered a pioneer in polar molecular quantum chemistry. She used magnetic traps and lasers to cool fermionic atomic gases to less than 100 billionths of a degree above zero, successfully demonstrating quantum degeneracy and the formation of a molecular Bose Einstein condensate. Jin was frequently mentioned as a strong candidate for the Nobel Prize in Physics. In 2002, Discover magazine recognized her as one of the 50 most important women in science.
Ерте өмір
Джин Калифорния штатының Санта-Клара округінде дүниеге келді. Ол үш баланың бірі болды және Флорида штатының Индиан-Харбор-Бич қаласында өсті.
Білім
Джин 1990 жылы Принстон университетін үздік дипломмен бітіріп, "Милиметрлік толқынды болометрлік детекторларды салқындату үшін конденсациялық сорғылы сұйыту тоңазытқышы" тақырыбындағы дипломдық жұмысын аяқтағаннан кейін физика ғылымдарының бакалавр дәрежесін алды. Ол 1990 жылы Аллен Г. Шенстон физика сыйлығының иегері атанды. Содан кейін Джин Чикаго университетінде оқыды, онда 1990 жылдан 1993 жылға дейін NSF аспирантурасының стипендиясын алды және 1995 жылы физика ғылымдарының докторы ғылымын қорғады. Оның докторлық диссертациясы Томас Феликс Розенбаумның жетекшілігімен "Көп түрлі өтпелдері бар ауыр фермионды суперөткізгіштердің фазалық диаграммаларын тәжірибелік зерттеу" тақырыбына арналған болды.
Ғылыми еңбектері
Философиялық диссертациясын аяқтағаннан кейін, Джин Эрик Корнеллдің Боулдердегі (Колорадо штаты) Жұмыстық Лабораториялық Астрофизика институтында (JILA) постдокторант ретінде жұмыс істеді. Бұл конденсирленген заттан атомдық физикаға ауысу одан жаңа тәжірибелік әдістерді үйренуді талап етті. Джин Корнелл тобына алғашқы рубидий Бозе-Эйнштейн конденсатын (BEC) жасағаннан кейін қосылды және оның қасиеттерін зерттейтін тәжірибелер жүргізді. 1997 жылы Джин JILA-да өз тобын құрды. Екі жыл ішінде ол фермион атомдарының кванттық дегенерацияланған газын жасауға қол жеткізді. Бұл жұмыс BEC-тің алдыңғы зерттеулерімен және атомдардың сиретілген газын 1 мкК-қа дейін салқындату мүмкіндігімен шақырылды. BEC-тегі бөлшектердің әлсіз өзара әрекеттесуі қызықты физикалық құбылыстарға әкелді. Теория бойынша, фермион атомдары жеткілікті түрде төмен температурада ұқсас күйге өтуі керек еді, онда фермиондар суперөткізгіш материалдардағы Купер жұптарының құрылысына ұқсас жұптасады. Алайда, бозондардан айырмашылығы, фермиондар Паули қағидасы бойынша бір уақытта бірдей кванттық күйде бола алмайды, сондықтан оларды салқындату мүмкіндігі шектеулі. Жеткілікті түрде төмен температурада буландыру салқындатуы, алғашқы BEC-ті жасау үшін маңызды әдіс, фермиондар үшін тиімді болмайды. Бұл қиындықты шешу үшін Джин және оның командасы калий-40 атомдарын екі түрлі магниттік деңгейде салқындатты. Бұл әртүрлі деңгейлердегі атомдардың бір-бірімен соқтығысуына мүмкіндік берді, соның нәтижесінде буландыру салқындатуының тиімділігі қалпына келді. Осы әдіс арқылы Джин және оның тобы фермиондық газды 300 нК температурада немесе қоспаның Ферми температурасының жартысында жасауға қол жеткізді. 2003 жылы Джин және оның командасы фермиондық атомдар жұптарын конденсациялауға алғашқылар болды. Олар ультрасуық фермиондық газдың өзара әрекеттесу күшін Фешбах резонансын пайдалану арқылы өзгерту арқылы ғана пайда болған молекулалық Бозе-Эйнштейн конденсатын тікелей байқады. Олар газдың Бардин-Купер-Шриффер (BCS) күйі мен Бозе-Эйнштейн конденсаты арасындағы өтуін байқауға мүмкіндік алды. 2008 жылы Джин және оның командасы бұрыштық ажыратымды фотоэмиссиялық спектроскопияға (ARPES) ұқсас әдіс әзірледі, бұл оларға дегенерацияланған газдың қоздыруларын энергия және импульс бойынша өлшеуге мүмкіндік берді. Олар осы әдісті фермиондық жұптасудың табиғатын зерттеу үшін қолданды, BCS-BEC кроссоверінде, оның тобы алғаш рет 2003 жылы зерттеген жүйеде. Бұл тәжірибелер BCS-BEC кроссоверінде псевдобос қабатының алғашқы экспериментальды дәлелін берді. Джин ультрасуық ғылымның шекараларын одан әрі кеңейтті, ол және оның әріптесі Цзюнь Е 2008 жылы үлкен электрлік дипольдік моменті бар полярлық молекулаларды ультрасуық температураға дейін салқындауға қол жеткізді. Олар полярлық молекулаларды тікелей салқындатудың орнына, ультрасуық атомдардан газ жасап, содан кейін оларды когерентті түрде дипольдік молекулаларға айналдырды. Бұл жұмыс абсолюттік нөлге жақын химиялық реакциялар туралы жаңа түсініктерге әкелді. Олар калий-рубидий (KRb) молекулаларын ең төменгі энергия күйінде (негізгі күйде) байқап, басқаруға қол жеткізді. Олар тіпті молекулалардың соқтығысып, химиялық байланыстарды бұзып, жаңа байланыстар құратынын байқады. Джиннің күйеуі Джон Бон, ультрасуық атомдық соқтығыстар теориясы бойынша маман, осы жұмыста оған көмектесті.
Жеке өмір
Джин Джон Бонға үйленді және қызы болды.