Кіріспе
Канадалық физик Роберт Джозеф Бирджоу (Robert Joseph Birgeneau; 1942 жылдың 25 наурызында туған) – канадалық-американдық физик және университет администраторы. Ол 2004–2013 жылдары Калифорния университетінің (Беркли) тоғызыншы канцлері, ал 2000–2004 жылдары Торонто университетінің он төртінші президенті болды.
Robert Joseph Birgeneau (born March 25, 1942) is a Canadian American physicist and university administrator. He was the ninth chancellor of the University of California, Berkeley from 2004–13, and the fourteenth president of the University of Toronto from 2000 04.
Өмірбаян
Біргено отбасында бірінші болып орта мектепті бітірді, Торонтодағы Сент-Майкл колледж мектебін бітірді. Ол 1963 жылы Торонто университетінің Сент-Майкл колледжінен математикадан бакалавр дәрежесін алды, сол жерде ол әйелі Мэри Кэтринмен танысты; олардың төрт баласы бар. Біргено 1966 жылы Йель университетінен "Сирек кездесетін изоляторлардағы магниттік өзара әсерлер" тақырыбындағы диссертациясымен физика ғылымдарының докторы ғылымын қорғады, оның ғылыми жетекшісі Вернер П. Вольф болды. Ол Йель және Оксфорд университеттерінің профессорлық қызметінде бір жылдан жұмыс істеді. 1968-1975 жылдары AT&T Bell Laboratories-те жұмыс істеді.
MIT-тің
Кейін ол Массачусетс технология институтына физика профессоры болып орналасты. MIT-те 25 жыл бойы физика факультетінің меңгерушісі, ал соңында ғылым факультетінің деканы қызметін атқарды.
Торонто университеті
Содан кейін ол Торонто университетінің президенті болып тағайындалды және 2000 жылдан 2004 жылға дейін осы қызметті атқарды. Біржено 2002 жылдың шілдесінде Ширли Ньюманды вице-президент және проректор (бас академиялық лауазым иесі) етіп тағайындады, бірақ ол лауазымда 19 айдан кейін, 2004 жылдың 2 ақпанында отставкаға кетті. Хабарларға сәйкес, Ньюманның қатал мінезі әріптестері мен студенттерден алшақтатып, Бірженомен арада да шиеленіс тудырды. Ол Торонто университетінен өзінің қызмет мерзімінің төрт жылынан кейін кетіп қалды (оның бес жылдық мерзімі оның өтініші бойынша жеті жылға ұзартылған болатын), бұл кенеттен кеткеніне байланысты қызу дау тудырды.
Беркли университетінің
Ол UC Регенттер кеңесінде UC жүйесінің сол кездегі президенті және Біржиноның бұрынғы әріптесі Роберт Дайнс ұсынды, олар екеуі де AT&T Bell Laboratories-те бірге жұмыс істеген кезде. Біржино канцлер ретіндегі өкілеттігін бірнеше саяси пікірталасқа үлес қосу үшін пайдаланды. 2007 жылдың 14 маусымында Биржино Колумбия университетінің президентімен бірге Ұлыбританияның Университеттер мен колледждер одағының Израильдік ғалымдар мен академиялық мекемелерді бойкоттауын айыптап, кез келген бойкот олардың университеттерін де қамтуын талап етті. 8-қадам қабылданса, Калифорнияның академиялық бәсекеге қабілеттілігіне «ықтимал» қауіп туындарын айта отырып, Биржино UC Беркли қауымдастығын 2008 жылғы гейлер мен лесбияндардың неке құқығын жоятын штаттық дауыс беруге қарсы дауыс беруге шақырды. 2011-2012 оқу жылында ол Калифорния арман актісін қолдап, университет бойынша хабарламалар жіберді, бұл акті құжаттары жоқ студенттерге қаржылық көмек алуға мүмкіндік береді, 1970 жылдардың соңында сайлаушылар қабылдаған корпоративтік мүлік салығындағы кемшіліктерді жабатын және осы қаражатты жоғары білім беруді қоса алғанда, әлеуметтік қызметтерге қайта бағыттайтын 13-қадамды реформалау, сондай-ақ 209-қадамды жою, бұл оң іс-қимылдарды қайта енгізіп, елдің мемлекеттік жоғары білім беру мекемелеріндегі әртүрлілікті едәуір арттырады. Сондай-ақ 2011-2012 оқу жылында Биржино Беркли MCAP, Орта таптың қолжетімділік жоспарын таныстырды – бұл жаңа қаржылық көмек моделі, оқу ақысы мен төлемдерден бастап, жатақхана, тамақ және кітаптар сияқты шығындарды қамти отырып, білім алудың жылдық жалпы құнын отбасының жалпы табысының 15 пайызымен шектейді. Табысы 80 000 – 140 000 доллар аралығындағы және осы диапазонға тән мүліктің иесі болған отбасылар 2012 жылдың күзгі семестрінен бастап гранттарды ұсынатын бағдарламаға қатыса алады. UC жүйесіндегі «Көк және алтын» бағдарламасы төмен кірісті отбасыларға көмек көрсеткенімен, бұл орта тапқа пайдасын тигізетін жүйедегі алғашқы бағдарлама. Бұл Калифорния Мемлекеттік жиналысының спикері Джон Перез жариялаған штаттық Орта тап стипендиясы бағдарламасына да түрткі болды. Биржиноның орнын 2013 жылдың 1 маусымында Николас Диркс UC Берклидің канцлері ретінде басты.