Кіріспе

1995 жылы Аланнис Морисетттің шығарған синглы "You Oughta Know" – канадалық әнші-әндер авторы Аланнис Морисетттің әні. Ол 1995 жылғы 6 шілдеде үшінші студиялық альбомы "Jagged Little Pill" (1995) альбомынан бастапқы сингл ретінде жарық көрді. Екі студиялық альбом шығарғаннан кейін Морисетт MCA Records Canada компаниясынан кетіп, менеджері Скотт Уэлчпен танысты. Морисетт туған қаласы Оттавадан Торонтоға көшкеннен кейін жаңа музыкамен жұмыс істей бастады, бірақ үлкен жетістікке жете алмады. Лос-Анджелесте ол продюсер Глен Баллардпен кездесіп, олар бірге "You Oughta Know" сияқты әндерді жазды. "You Oughta Know" Морисетттің поп музыкасынан альтернативті рокқа өтуін білдірді және гитарист Дейв Наварро мен Red Hot Chili Peppers тобының бассисі Флидің қатысуымен жазылды. Барабаншы Тейлор Хокинс Foo Fighters тобына қосылғанға дейін Морисетттің гастрольдік тобында ойнады, бірақ бұл трекке үлес қоспады. Бұл ән лейбл күткеннен де жақсы нәтиже көрсетіп, жағымды пікірлер алды. Лос-Анджелестің әсерлі заманауи рок радиостанциясы KROQ FM оны эфирге беруді бастағаннан кейін, сингл Канада, Австралия және АҚШ-та топ-10 тізіміне енді. Ол АҚШ-тағы бірнеше жанрлық чарттарда көп форматты хит болды және Бельгия, Исландия, Нидерланды, Жаңа Зеландия, Швеция және Ұлыбританияда топ-40 қатарына кірді. Музыкалық бейнебаянды Ник Иган түсірді. Сингл 1995 жылы Морисетттің әлемдік турнесінің тізіміне қосылды; содан бері ол "MTV Unplugged" (1999), "Feast on Scraps" (2002) және "The Collection" альбомдарына, сондай-ақ 1997 жылғы "Grammy" сыйлықтары мен "MTV Unplugged" жинақтарына енгізілді. Ол көптеген марапаттарға ие болды; 1996 жылы бұл сингл үш "Grammy" сыйлығына ұсынылып, "Ең үздік рок әні" және "Ең үздік әйел рок вокалы" номинацияларын жеңіп алды. 2021 жылы ән Rolling Stone журналының "Барлық уақыттың 500 ең ұлы әні" тізімінде 103-орынды иеленді. Әннің кім туралы екендігі туралы көптеген болжамдарға қарамастан, Морисетт әнге байланысты адамның кім екенін ашқан жоқ және оны ашуға ниеті де жоқ.

Өмірбаян

1991 жылы MCA Records Canada Морисеттің алғашқы студиялық альбомын шығарды, ол Канадада платиналық статусқа ие болды. Одан кейін оның екінші альбомы, Now Is the Time жарық көрді, бірақ коммерциялық сәтсіздікке ұшырады, ол алғашқы альбомының жартысынан аспайтын санда сатылды. MCA Records Canada компаниясымен екі альбомдық келісімшарты аяқталғаннан кейін Морисетт ірі лейблмен келісімшартсыз қалды. 1993 жылы Морисеттің баспагері Лидс Леви, MCA Music Publishing компаниясында оны менеджер Скотт Уэлчпен таныстырды. Уэлч HitQuarters журналына оның "керемет дауысы", мінезі және өлеңдерінің мәтініне қатты әсерленгенін айтты. Ол кезде ол әлі ата-анасымен бірге тұрып жатқан еді. Олар бірлесіп Торонтоға көшіп, басқа музыканттармен бірге жұмыс істеуді бастау оның мансабына тиімді болады деп шешті. Баллард Rolling Stone журналына: "Мен онымен адам ретінде байланыстым, тіпті, ойша, 'Уау, сен 19-дасың ба?' деген ой келді. Ол өте зиялы болды және коммерциялық сұранысқа ие болмайтын нәрсені жасауға дайын еді. Ол музыкалық жолын анық білмесе де, жүрегінен шықпаған нәрсені істегісі келмейтінін білді." деді. "You Oughta Know" әнін Морисетт пен Баллард бірлесіп жазды. Морисетт әнді "қоғамдық санасынан" туыраған сезімдермен жазғанын айтты: "Мен өзімнен не шығатынын білмедім. Сия тіпті құрғамас бұрын студияға кіріп, ән шырқадым. Кейін тыңдасам, оны есімде ұстамадым." Демо жазбасы 1994 жылдың 28 қарашасында жасалды, ал қосымша вокал 30 қарашада жазылды. Бастапқы ырғақты жазу 1994 жылдың 1 желтоқсанында Лос-Анджелестегі инженер Крис Фогельдің қатысуымен басталды. Мэтт Лауг барабанды, ал Лэнс Моррисон бас-гитарада ойнады. 5 желтоқсанда Том Петти және Heartbreakers тобының мүшесі Бенмонт Тенч Хаммонд органын жазды. 9 желтоқсанда қосымша гитаралар жазылды. 1995 жылдың басында Лос-Анджелес продюсері Джимми Бойл гитарист Дейв Наварро мен Red Hot Chili Peppers тобының басс-гитарисі Флиді трекке ойнауға шақырды. Наварроның сөзінше, "Ешқандай жетекші трек болған жоқ, бізде жұмыс істеу үшін тек вокал болды және біз екеуміз де қанағаттанған нәрсені тапқанша джем сессиясын жасадық. Аланис та қуанды." Фли: "Мен алғаш рет тыңдағанда, оның басс-гитарисі мен гитаристасы басқа болды; мен басс-жолын тыңдап, 'Бұл әлсіз!' деп ойладым. Бұл жарқын да, күшті де емес! Бірақ вокал күшті болғандықтан, жақсы ойнауға тырыстым." Әннің екі миксі Jagged Little Pill альбомында бар. 2-трек Крис Фогельдің миксі, ол әннің ең танымал нұсқасы. 13-трек – "Джимми Сент Бленд" миксі, оны Джимми Бойл жасаған, ол тек 1995 жылғы түпнұсқа музыкалық видеода қолданылды, ал 2020 жылы Крис Фогельдің миксімен ауыстырылды.

Коммерциялық өнімділік

Ән Морисетттің туған Канадасында бастапқыда тек шамалы ғана хит болды, бастапқыда RPM 100 Hit Tracks тізімінде 20-шы орынға және RPM Alternative 30 тізімінде 21-ші орынға жетті. Алайда, ол әртістің туған елінде ақыры алтыншы орынға ие болды, бұл 1996 жылдың күзінде АҚШ-та танымалдылығының жаңаруына байланысты болды. Бұған Морисетттің сол жылдың басында Лос-Анджелестегі Грэмми сыйлықтарында орындаған "тікелей" нұсқасының шығуы себеп болды. Бұл нұсқа оның "You Learn" синглінің коммерциялық синглінің бір бөлігі ретінде жарық көрді; соңғы трек осы екі жақты синглдің ресми "А" жағы ретінде тізімдегі барлық уақыт бойында, ең жоғары жеткен алтыншы орынға дейін сақталды. Музыка журналистері "You Oughta Know" әнінің тізімдегі тұрақсыз көрсеткіштерін канадалық радио бағдарламалаушылардың қарсылығымен байланыстырады, себебі әннің агрессивті, хард-рок стилі Морисетттің жасөспірімдерге арналған поп-жұлдыз ретіндегі бейнесінен күрт өзгеше болды. Ең қызықтысы, ән АҚШ-тағы үш түрлі жанрлық тізімде топ-10-ға енді, белсенді рок тізімінде үшінші орынға, қазіргі заманғы хит-радио тізімінде жетінші орынға және Billboard Alternative Songs тізімінде бес апта бойы бірінші орынға көтерілді. Бұл тізімде әйел әртістің ең ұзақ сақтаған рекорды болып табылды, 2013 жылы Лордтың "Royals" әнімен бұл көрсеткіштің тақырыбы өзгерді. Сонымен қатар, ән Австралияда топ-10-ға енді және Бельгия, Нидерланды және Швецияда топ-40-қа жетті. Ән Ұлыбританияда да сәл табысқа қол жеткізді, 1995 жылдың 25 шілдесінде аяқталған аптада 76-шы орында дебют жасады; келесі бірнеше апта ішінде "You Oughta Know" 53, 40, және ақыры 22-орынға көтерілді. Ән екінші аптада ең жоғары орынды сақтап, 30-шы орынға түсті, содан кейін тізімде төмендеуді жалғастырды, ал сегіз аптадан кейін тізімнен мүлдем жоғалып кетті.

Музыкалық бейне

Ник Иган режиссерлік еткен және Марк Феттерман продюсерлік еткен, осы трекке түсірілген музыкалық видео Өлім аңғарында түсірілді. Видеода Морисетт шөлді ландшафт бойынша қарқынды жүгіріп, микрофонға ән салады, ал оның сол кездегі музыкалық тобы орындап тұрған көрінетін сахнада – оның ішінде Тейлор Хокинс та бар. Видеоның бойымен Морисетт қысқа қара көйлектен ақ майка мен пальтоға, ал кульминациялық сахнада көк жібек көйлекке ауысады – мұның бәрі оның бейнесінің өзгеруін көрсетеді.

Жылжыту

Сингл Морисетттің 1995 жылғы «Jagged Little Pill World Tour» концерттік турының тізіміне қосылды. Ән 1997 жылғы турдың «Jagged Little Pill Live» видеоальбомына, «Feast on Scraps» (2002) және «The Collection» жинағына, сондай-ақ 1997 жылғы «Grammy» сыйлықтары мен «MTV Unplugged» жинақ альбомдарына енді.