Кіріспе

Цифрлық сақтау жүйелеріндегі деректерді түсіндіру әдісі

Компьютерлік деректерді сақтауда, ішінара жауап берудің ең жоғары ықтималдығы (PRML) – магниттік дискінің немесе таспа дискінің басымен алынған әлсіз аналогтық қайта оқу сигналынан цифрлық деректерді қалпына келтіру әдісі. PRML деректерді бұрынғы қарапайым схемаларға қарағанда, мысалы, шыңдарды анықтау сияқты, сенімдірек немесе жоғары тығыздықпен қалпына келтіру үшін енгізілді. Бұл жетістіктер маңызды, себебі әлемдегі цифрлық деректердің көп бөлігі магниттік сақтауды пайдалана отырып, қатты дискілерде немесе таспа құрылғыларында сақталады. Ampex 1984 жылы таспалық дискіге PRML-ді енгізді. IBM 1990 жылы дискіге PRML-ді енгізді және PRML аббревиатурасын да ойлап тапты. Алғашқы енгізілгеннен бері көптеген жетістіктер болды. Қазіргі оқу/жазу арналары әлдеқайда жоғары деректер жылдамдығымен жұмыс істейді, толық бейімделеді және әсіресе сызықтық емес сигнал бұрмалауын және стационарлық емес, түрлі, деректерге тәуелді шуды (PDNP немесе NPML) өңдеуге қабілетті. Ішінара жауап беру дегеніміз, жеке битке жауаптың бір бөлігі бір үлгілік сәтте, ал қалған бөліктері басқа үлгілік сәттерде болуы мүмкін. Ең жоғары ықтималдылық – детектордың қайта оқылатын толқын формасына жауапты болуы мүмкін бит үлгісін табуын білдіреді.

Теориялық дамуы

Қисмалық жауапты Адам Лендер алғаш рет 1963 жылы ұсынды. Бұл әдісті Кретцмер 1966 жылы жалпылады. Кретцмер сондай-ақ, бірнеше түрлі мүмкін жауаптарды жіктеді, мысалы, PR1 – дуобинарлық, ал PR4 – классикалық PRML-де қолданылатын жауап. 1970 жылы Кобаяши мен Тан PR4-тің магниттік жазба арнасы үшін маңызды екенін атап өтті. 1967 жылы Эндрю Витерби конволюциялық кодтарды декодтау үшін осы атпен белгілі Витерби алгоритмін қолдану арқылы максималды ықтималдық декодтауды ұсынды. 1971 жылы IBM-дегі Хисаши Кобаяши Витерби алгоритмін символдар арасындағы кедергісі бар аналогтық арналарға, әсіресе PR4-ті Магниттік Жазу контекстінде (кейін PRML деп аталды) қолдануға болатынын түсінді. (Витерби алгоритмінің кең қолданылу саласы Дейв Форнидің шолу мақаласында жақсы сипатталған.) Алғашқы жүзеге асыруларда айырмашылық метрикасына негізделген жеңілдетілген алгоритм пайдаланылды. Бұл Фергюсонның Белл Лабораториясындағы жұмысының нәтижесі.

Өнімдерге енгізу

Алғашқы екі іске асыру таспа құрылғысында (Ampex 1984) және кейін қатты дискілерде (IBM 1990) жүзеге асырылды. Екеуі де маңызды кезеңдер болып табылады, Ampex іске асыру цифрлық өлшеу құралының деректерді өте жоғары жылдамдықпен беруіне, ал IBM – жаппай нарыққа арналған қатты дискілер үшін интеграцияның жоғары деңгейіне және төмен қуат тұтынуына бағытталды. Екі жағдайда да PR4 жауабына бастапқы теңдеу аналогтық схемалар арқылы жасалды, бірақ Витерби алгоритмі цифрлық логикамен орындалды. Таспа қолданылымында PRML "жаппай теңдеуді" ығыстырды. Қатты дискілерде PRML "пик анықтау" арқылы RLL кодтарын ығыстырды.

Таспаға жазу

PRML-нің алғашқы нұсқасы 1984 жылы Ampex Digital Cassette Recording System (DCRS) жүйесінде қолданысқа енгізілді. DCRS-тің бас инженері Чарльз Коулман болды. Бұл машина 6 басты, көлденең сканерлеулі цифрлық бейнежазғыштан дамытылды. DCRS – кассеталық, цифрлық, өлшеу құралын жазатын құрылғы болып табылады, ол өте жоғары деректер жылдамдығында ұзақ уақыт жазу мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Ол Ampex компаниясының ең табысты цифрлық өніміне айналды. Бастар мен оқу/жазу арнасы (сол кезде) өте жоғары 117 Мбит/с деректер жылдамдығымен жұмыс істеді. PRML электроникасы төрт 4 биттік Plessey аналогты-цифрлық түрлендіргіштері (A/D) және 100к ECL логикасымен іске асырылды. PRML арнасы "Нөлдік аймақты анықтау" әдісіне негіделген бәсекелес нұсқадан жоғары өнімділік көрсетті. PRML арнасының прототипі бұрын 20 Мбит/с жылдамдықпен 8 дюймдік HDD прототипінде сынақтан өтті, бірақ Ampex 1985 жылы HDD бизнесінен шықты. Бұл іске асырулар мен олардың жұмыс принципі Вуд пен Петерсеннің мақаласында ең жақсы сипатталған. Петерсен PRML арнасына патент алды, бірақ Ampex оны пайдаланған жоқ.

Қатты дискілер

1990 жылы IBM алғашқы PRML арнасын IBM 0681 қатты дискісінде (HDD) пайдалануға берді. Ол толық биіктіктегі 5¼ дюймдік форматта, 130 мм дисктердің 12-сіне дейін сыйымдылығы бар және максималды сыйымдылығы 857 МБ құрады. IBM 0681 үшін PRML арнасы Миннесота штатындағы IBM Rochester зертханасында, Швейцариядағы IBM Zurich зерттеу орталығының қолдауымен әзірленді. IBM San Jose-дегі параллель ғылыми-зерттеу жұмысы тікелей өнімге әкелген жоқ. Сол кездегі бәсекелес технология – 17ML, шекті тереңдіктегі ағаш іздеудің (FDTS) мысалы еді. IBM 0681 оқу/жазу арнасы 24 Мбит/с деректерді беру жылдамдығымен жұмыс істеді, бірақ 5 вольттан қуат алатын бір 68 контактілі PLCC интегралды схемасында толығымен біріктірілген. Қолданылатын аналогтық теңестіргіштен басқа, арнада радиус немесе магниттік компоненттердің өзгеруін өтеу үшін А/Д түрлендіргіштен кейін қарапайым адаптивті цифрлық косинус теңестіргіші болды.

Алдын ала өтемақыны жазу

1979 жылы жоғары тығыздық және/немесе жоғары дерек жылдамдығында NRZ жазудағы сызықтық емес ауысу қателігінің (NLTS) болуы анықталды. NLTS-тің шамасы мен көздері "құрастырылған дипульс" әдісі арқылы анықталуы мүмкін. Ampex компаниясы PR4-ке NLTS-тің әсерін бірінші болып байқады және PRML NRZ жазу үшін жазуды алдын ала өтеуді енгізді. "Алдын ала өтеу" NLTS әсерін көбінесе жояды, бірақ қазір бұл HDD арқылы автоматты түрде жүзеге асырылады.

Жалпыланған PRML

PR4 біттік жауаптың үлгілік мәндерінде (+1, 0, 1) немесе полиномдық жазбада (1 D)(1+D) нысанасымен сипатталады (мұнда D – бір үлгілік кешіктіру операторы). (+1, +1, 1, 1) немесе (1 D)(1+D)^2 нысанасы кеңейтілген PRML (немесе EPRML) деп аталады. Тапар және Патель (1 D)(1+D)^n отбасының барлығын зерттеді. Үлкен n мәніне ие нысаналар жоғары жиілікті жауабы нашар каналдарға жақсырақ сәйкес келеді. Бұл нысаналардың барлығы бүтін сандық үлгілік мәндерге ие және ашық «көз» пішінін құрайды (мысалы, PR4 үштік «көз» пішінін құрайды). Дегенмен, нысана бүтін емес мәндерге де ие болуы мүмкін. Символдар аралық кедергісі (ISI) бар каналда максималды ықтималдықпен анықтаудың классикалық тәсілі – минималды фазалық, ақталған, сәйкес келетін сүзгі нысанасына теңестіру болып табылады. Ал кейінгі Витерби детекторының күрделілігі нысана ұзындығымен бірге экспоненциалды түрде өседі – нысана ұзындығының әрбір 1 үлгісіне қарай күйлердің саны екі есе артады.

Пост-процессорлық архитектура

Ұзақ нысандардың күрделілігінің жылдам өсуін ескере отырып, алдымен EPRML үшін постпроцессорлық архитектура ұсынылды. Бұл тәсілде салыстырмалы түрде қарапайым детектор (мысалы, PRML) қалдық толқын пішінінің қатесін зерттейтін және ықтимал бит үлгісі қателерінің болуын анықтайтын постпроцессормен жұмыс істейді. Бұл тәсіл қарапайым жұптық тексеруді қолданатын жүйелерге де пайдалы екені анықталды.

Сызықтық емес және сигналға тәуелді шулы PRML

Деректерді анықтағыштар күрделене түскен сайын, қалған сигналдың сызықтық еместіктерімен және үлгіге тәуелді шумен (шу биттер арасында магниттік өту кезінде ең жоғары болады), соның ішінде деректер үлгісіне байланысты шу спектрінің өзгеруімен күресу маңызды болды. Осы мақсатта Viterbi анықтағышы әрбір бит үлгісі үшін күтілетін сигнал деңгейін және күтілетін шу дисперсиясын анықтау үшін өзгертілді. Соңғы қадам ретінде, анықтағыштарға «шу болжау сүзгісі» қосылды, бұл әрбір үлгіге әртүрлі шу спектрін беруге мүмкіндік берді. Мұндай анықтағыштар үлгіге тәуелді шу болжау (PDNP) анықтағыштары немесе шуды болжаудың максималды ықтималдық анықтағыштары (NPML) деп аталады. Бұл техникалар соңғы кезде сандық таспа жазғыштарына қолданылды.

Қазіргі заманғы электроника

PRML аббревиатурасы әлі кейде қолданылса да, жетілген детекторлар PRML-ге қарағанда күрделірек және жоғары дерек жылдамдықтарымен жұмыс істейді. Аналогтық алдыңғы бөлімде әдетте AGC, сызықтық емес оқу элементінің жауабын түзету және жоғары жиілікті күшейтуді немесе әлсіретуді басқаруға мүмкіндік беретін төмен өткіргіш сүзгі болады. АДК-дан кейін цифрлық FIR-сүзгісімен теңестіру жасалады. (TDMR 2 кіріс, 1 шығыс теңестіргішін пайдаланады.) Детектор PDNP/NPML тәсілін қолданады, бірақ қатты шешім қабылдайтын Viterbi алгоритмі жұмсақ шығыстарды (әр биттің сенімділігі туралы қосымша ақпарат) беретін детектормен алмастырылады. Мұндай жұмсақ Viterbi алгоритмін немесе BCJR алгоритмін пайдаланатын детекторлар қазіргі заманғы HDD-лерде қолданылатын төмен тығыздықпен тексеру кодын итеративті түрде декодтау үшін өте маңызды. Бір интегралдық микросхемада барлық оқу және жазу арналары (итеративті декодерді қоса алғанда), сондай-ақ дискіні басқарудың және интерфейстің барлық функциялары біріктірілген. Қазіргі таңда Broadcom және Marvell деген екі жеткізуші бар.