Кіріспе

Магниттік деректерді сақтау құрылғысы

Драм-жад – 1932 жылы Австрияда Густав Таушек ойлап тапқан магниттік деректерді сақтау құрылғысы. 1950-ші және 1960-шы жылдары драмдар компьютерлік жад ретінде кеңінен қолданылды. Драм-компьютерлер немесе драм-машиналар деп аталатын көптеген алғашқы компьютерлер драм-жадты компьютердің негізгі жұмыс жады ретінде пайдаланды. Кейбір драмдар, мысалы, әртүрлі IBM драмдық сақтау дискілері сияқты, екінші реттік жад ретінде де қолданылды. Драмдар негізгі компьютерлік жад ретінде магниттік ядролық жадпен алмастырылды, ол өлшем, жылдамдық, құн, сенімділік және одан әрі жақсарту мүмкіндігі тұрғысынан жақсырақ тепе-теңдік ұсынды. Содан кейін драмдар екінші реттік жад үшін қатты дискілермен ауыстырылды, олар арзан болды және тығыз жадты ұсынды. Драмдардың өндірісі 1970-ші жылдары тоқтатылды.

Техникалық жобалау

Барабанды жад немесе барабанды сақтау құрылымы үлкен металл цилиндрден тұрады, сыртқы беті ферромагниттік жазу материалымен жабылған. Оны қатты дискілік жетек (HDD) құрылғысының алға құралы деп санауға болады, бірақ жазық дискі емес, барабан (цилиндр) нысанында. Көптеген конструкцияларда барабанның бойымен бірнеше қатар тұрақты оқу-жазу бастары орналасқан, әр жолға біреуінен. Барабанның басқару құрылымы тек қана тиісті басты таңдап, барабан айналғанда деректер оның астына келгенін күтеді (айналу кешігуі). Барлық барабан құрылымдары әр жолға жеке бас орнатылған жобаланбаған. Мысалы, English Electric DEUCE барабаны мен UNIVAC FASTRAND барабанында бірнеше бас барабан бетінде қысқа қашықтыққа жылжыған, бұл қазіргі HDD-лерден өзгеше, әр дискі бетіне бір баспен жабдықталған. 1953 жылдың қараша айында Хаген эксперименталдық металл барабанда магниттік бас жабдықтарының "ауада серулі" тұруын жариялады. 1954 жылдың қаңтарында IBM компаниясының Баумейстері ұсынған АҚШ патенты "жылдам айналатын магниттік барабан үстінде магниттік басты теңдестіру үшін серіпті және ауамен сүйенетін табандық" құрылысын ашты. Қозғалмалы бас жабдықтары барабандар мен қатты дискілерде стандартқа айналды. Негізгі жад ретінде қолданылатын магниттік барабан құрылымдары сөзбен адрестелді. Екінші реттік сақтау ретінде қолданылатын барабан құрылымдары блок бойынша адрестелді. Құрылғыға байланысты бірнеше блок адрестеу тәсілдері мүмкін болды. Блоктар толық жолды алып, жол бойынша адрестелді. Жолдар белгілі бір ұзындықтағы секторларға бөлінді және жол мен секторлар бойынша адрестелді. Блоктар өзгермелі ұзындықта болып, жол мен жазба нөмірі арқылы адрестелді. Блоктар кілттің болуымен өзгермелі ұзындықта болып, кілт мазмұны бойынша іздеуге болатын. Кейбір құрылғылар логикалық цилиндрлерге бөлінді, ал жол бойынша адрестеу іс жүзінде логикалық цилиндр мен жол бойынша жүзеге асырылды. Бір жолға бір бас орнатылған барабанның өнімділігі бір жолға бір бас орнатылған дискінің өнімділігімен салыстыруға болады және негізінен айналу кешігуімен анықталады, ал қозғалмалы бас жабдықтары бар HDD-де өнімділік айналу кешігуіне қосымша, бас жабдығын қалаған жолға жылжыту уақытын (іздеу уақытын) қамтиды. Барабандар негізгі жұмыс жады ретінде қолданылған кезде бағдарламашылар көбінесе оптималды бағдарламалауды жасады – бағдарламашы немесе құрастырушы, мысалы, Символды оптималды құрастыру бағдарламасы (SOAP) – келесі нұсқаудың басы астына келгенге дейін қажетті уақытты қысқарту үшін барабанға кодты орналастырды. Олар бір нұсқауды жүктегеннен кейін компьютердің келесісін оқуға дайын болуына қанша уақыт кететінін өлшеді, содан кейін осы нұсқауды барабанға орналастырды, осылайша ол бас астына уақтылы келді. Осы уақытты өтемақылау әдісі, "өткізу коэффициенті" немесе "араласу" деп аталады, көп жылдар бойы сақтау жады басқару құрылымдарында қолданылды.

Тарих

Таушектің алғашқы барабан жады (1932) шамамен 500 000 бит (62,5 килобайт) сыйымдылыққа ие болды. ЭКЗ жүргізген эксперименталды зерттеу аяқталып, 1947 жылғы 19 маусымда Әскери-теңіз күштеріне ұсынылды. Гарвард университеті, IBM және Манчестер университеті қатысты. ERA барабаны 1950 жылғы қазан айында АҚШ Әскери-теңіз күштеріне тапсырылған ATLAS I компьютерінің ішкі жады болды, кейіннен ERA 1101 және UNIVAC 1101 ретінде коммерциялық саудаға түсті. Бірігулер нәтижесінде ERA, UNIVAC компаниясының бөлімшесіне айналып, 1956 жылы UNIVAC File Computer жиынтығымен бірге 1100 сериялы барабанын жеткізді; әр барабан 180 000 6 биттік символ (135 килобайт) сақтады. Алғашқы жаппай өндірілген компьютер IBM 650 (1954) бастапқыда 2000 10 таңбалы сөзді, шамамен 17,5 килобайт барабан жадын қамтыды (кейіннен 4 модельде 4000 сөзге, шамамен 35 килобайтқа дейін екі есеге артты). BSD Unix және оның туысқандарында, виртуалды жадтың (свап) стандартты құрылғысының атауы, виртуалды жадтағы беттерді сақтау үшін барабанды екіншілік жад құрылғыларын пайдаланудан туындады. Магниттік барабан жад бірліктері Minuteman ICBM басқару орталықтарында 1960 жылдардың басынан бастап 1990 жылдардың ортасындағы REACT жаңартуларына дейін қолданылды.