Кіріспе
Британдық саясаткер (1943–2023)
Дэвид Уилшир (16 қыркүйек 1943 – 31 қазан 2023) – британдық саясаткер. Консервативтік партия мүшесі, 1987 жылдан 2010 жылға дейін Суррейдегі Спелторн округінің парламент депутаты болды. Уилшир партияның оң қанатында саналатын. Уилшир 1988 жылы 28-тармақ заңын енгізді. 2009 жылы ол Ұлыбритания парламентінің депутаттар шығындарына қатысты дауға тартылды. 2009 жылдың 14 қазанында Уилшир өзінің кеңсесін басқару үшін серіктесі Энн Палмермен бірге құрған және иеленген Moorlands Research Services компаниясына үш жыл ішінде 105 000 фунт стерлинг төлеу үшін парламенттік қаражатты пайдаланғанын мойындады. Бұл әрекет тиісті органдармен мақұлданғанмен, келесі күні консервативтік партияның бас ұйымдастырушысымен кездесуден кейін ол кезекті жалпы сайлауда кандидат ретінде түспейтінін мәлімдеді. Нәтижесінде, леди Джилл Найттың қолдауымен Уилшир жергілікті басқару туралы заңға 28-тармақты комитет кезеңінде түзету ретінде енгізді. Бұл түзету жергілікті билік органдарына "гомосексуализмді насихаттауды немесе мектептерде гомосексуализмді қабылдауды үйретуді насихаттауды" тыйым салды. 28-тармақ үлкен саяси мәселеге айналды. 1988 жылдың сәуір айында Лондонда 30 000-нан астам адам қатысқан жалпыұлттық наразылық акциясы өтті. Көптеген қалаларда "28-тармаққа қарсы" топтары құрылып, ұлттық акцияларды толықтыру үшін жергілікті наразылықтарды ұйымдастырды. Бір күні BBC телеарнасының кешкі жаңалықтарында "28-тармаққа қарсы!" деп ұрандаған дауыстар естілді. Лордтар палатасында бұл тармақ талқыланғанда, наразылық білдірген лесбиянкалар қоғамдық галереядан палата залына түсіп қалды. 2003 жылы 28-тармаққа қатысты рөлі туралы сирек жарияланған сөйлесінде мырза Уилшир: "Мен не бастағанымды толық түсінбедім. Мен көптеген жек көрініш хаттар мен жариялымдар алдым, олардың көпшілігі жағымсыз болды" деді. Ол заң жобасының мақсаты салық төлеушілердің ақшасын дұрыс пайдалану болғанын, фанатизм емес екенін қосты. Аталған тыйым 2003 жылы Парламент тарапынан жойылды. Уилшир бұл заңның күшін жоюға қарсы дауыс берген 76 депутаттың бірі болды. 2000 жылы Уилшир гомосексуализм негізінде мектеп оқушыларына жасалатын қысымды болдырмау шараларын енгізуге қарсы дауыс берді. Уилшир 2002 жылы бір жынысты жұптардың бала асырап алуына, 2004 жылғы азаматтық серіктестік туралы заңға (ол бір жынысты жұптарға заңдық мәртебе берді) және 2007 жылғы теңдік туралы заңға (ол жыныстық бағдар бойынша тауарлар, қызметтер, білім беру және мемлекеттік функцияларды ұсынудағы кемсітушілікке тыйым салды) қарсы дауыс берді. Барлық жағдайда Уилширдің дауысы азшылықтың дауысы болды.
Саяси көзқарастар
Уилшир аң аулау мен темекі шегуге тыйым салуға қарсы дауыс берді, сонымен қатар Ирак соғысына да, қарсы да дауыс берді. Уилшир Солтүстік Ирландиядағы Ұлы жұма келісіміне қарсы болды және Ұлыбританияның бірыңғай еуропалық валютаға кіруін ешқашан қолдамайтынын мәлімдеген алғашқы консервативті депутаттардың бірі болды. 1995 жылы Дэвид Уилшир сол кездегі премьер-министр Джон Мейджорға үкіметтің Гонконг тұрғындарына Ұлыбританияда тұруға рұқсат беру туралы ұсыныстарына наразылық білдірді. Ол: "Бұл ел толып кетті, тағы бір адамды кіргізу британдықтар үшін қабылдауға келмейді", - деп мәлімдеді. Дэвид Уилшир 1999 жылы Ұлттық ең төменгі жалақы туралы 1998 жылғы Заңға қарсы шығып, Ұлттық ең төменгі жалақыны енгізуге қарсы дауыс берді. 2009 жылы ол ең төменгі жалақыны жоюға бағытталған Жұмыспен қамту мүмкіндіктері туралы заң жобасын қолдаған 11 депутаттан бірі болды, бірақ парламентте жеңілді. Уилшир депутаттардың екінші жұмыс орындарына ие болмауы керек деген пікірге қарсы болды және "мемлекеттік қызметтегі парламентарийлер" - бұл "Сталиннің қолдарына қосыларлық нәрсе" деді. Ол сегіз жыл бойы Moorlands Research Service серіктесі болды, ал 1987 жылдан 1990 жылға дейін МП қызметін екі басқа жұмыспен қатар атқарды. Ол Дэвид Кэмеронның реформа талаптарына қарамастан, депутаттардың екінші үйлеріне арналған қосымша шығындар жәрдемақысын сақтауды қолдаған 21 консервативті депутаттың бірі болды. Уилшир Консервативтік партияның ресми позициясына қарсы шығып, Хитроу әуежайында үшінші ұшу-қону жолағының салынуын қолдады, ол Спелторн сайлау округінен тыс жерде орналасқанымен, жергілікті тұрғындарға көптеген жұмыс орындарын ұсынады. Уилшир кеңейтуге қарсылардың барлығын "анти-бригада" деп атады, олардың ішінде Консервативтік партияның жетекшісі Дэвид Кэмерон да болды, оны Хитроу әуежайындағы транзиттік жолаушылар ештеңе жұмсамайды деген "өтірік" таратуда айыптады.
to back the Employment Opportunities Bill, which aimed to abolish the minimum wage, but was defeated in Parliament. Wilshire opposed the idea that MPs should not have second jobs and stated that "state employed parliamentarians" would be something that "Stalin would applaud". He combined being an MP with being the partner of Moorlands Research Service for eight years and from 1987 to 1990 combined being an MP with two other jobs. He was one of 21 Conservative MPs to vote in favour of keeping the additional costs allowance for MPs' second homes, despite David Cameron's calls for it to be reformed. Wilshire went against the official Conservative Party line and supported the construction of a third runway at Heathrow Airport, which, although it lies just outside the Spelthorne constituency, nevertheless provides employment for a considerable number of people locally. Wilshire described those that opposed the expansion as the "anti brigade", which included the Conservative Party leader David Cameron, whom he accused of peddling a "lie" that transit passengers at Heathrow spent almost nothing.
Шығыстар туралы жанжал
2009 жылы Уилшир шығындар жөніндегі дауға қатысқан депутаттардың бірі болды және сайлаушылары тарапынан қатты қарсылыққа тап болды. Уилширді жергілікті газет, Staines Informer, оның сайлау округіндегі үйі қала маңында орналасқанда, Лондондағы екінші үйі үшін ең жоғары жәрдемақыны неліктен талап еткені туралы сұраққа алып қысты. Сұхбат кезінде ол: «Лондонда тұрған 22 жылдың ішінде пәтерімді әрқашан өз қаражатыммен жабдықтап келдім» деді. Бірақ төрт күннен кейін The Daily Telegraph газеті Уилширдің ерекше келісімге келгенін, Лондондағы пәтерінің ішкі безендірілуіне ай сайынғы төлемдер арқылы салық төлеушілердің мыңдаған фунт стерлингін жұмсағанын, тіпті жұмыстың квитанцияларын ұсынбағанын жариялады. Бұл туралы жергілікті газет одан қайта сұрағанда, ол «ұялып, қайғырып, кешірім сұрайтынын» айтты, бірақ әлі безендіруге бөлінген ақшаны жұмсамағанын, бірақ болашақта жұмсайтынын және сондықтан ақшаны қайтарудан немесе отставкаға кетуден бас тартатынын мәлімдеді. Кейіннен Уилширдің 2004 жылы салық төлеушілердің ақшасынан жиһазға 1000 фунт стерлинг жұмсағаны белгілі болды, бұл оның бұрынғы мәлімдемесімен қайшы болды. Бұл туралы сұрағанда, ол сұхбат беруден бас тартып, жергілікті баспасөзге электрондық хат жіберіп: «Мен MFI-ден ең арзан, жинауды қажет ететін жиһаздың ауыстыруын алдым» деді. Бірақ тіпті бұл хат оған қосымша мәселелер туғызды, себебі ол 1983 жылы пәтерді сатып алғанын айтты, ал ол депутат болғанға дейін төрт жыл бұрын және бұрын сатып алғанын айтқаннан кейін төрт жыл бұрын. Кейіннен ол газетке хат жазып, 1987 жылы пәтерді сатып алғанын және газет журналистерінің ол айтқан фактілерді ұмытып кеткенін, «мүлікті жабдықтауды жөндеумен» шатастырғанын мәлімдеді. Газет өз мәлімдемесіне тұрды. Уилширдің талаптары бойынша сайлаушылармен кездесуге деген жергілікті талаптар күшейген кезде, мырза Уилшир олармен жеке-жеке ғана кездесетінін және қоғамдық жиын өткізбейтінін мәлімдеді. Нәтижесінде «Консервативтік сыбайлас жемқорлыққа қарсы топ» құрылды, оның мақсаты 2010 жылғы жалпы сайлауда Уилширді құлату болды. Оның мүшелерінің бірі бұрынғы консервативтік кеңесші және мырза Уилширдің сайлау кампаниясында көмектескен серігі болды. Одан кейін, Спелторн консервативтік қауымдастығының отырысында Консервативтік партияның алты мүшесі 2010 жылғы жалпы сайлауда оған қарсы тұруға дайын екендерін жариялады. The Daily Telegraph газеті жүргізген қосымша тергеуден кейін, 2009 жылдың 14 қазанында Уилшир Парламенттік стандарттар комиссарынан кеңсе шығындарын тексеруді сұрады. Уилшир кеңсесін басқару үшін серіктесі Энн Палмермен бірге құрған және иеленген Moorlands Research Services компаниясына үш жыл ішінде 105 000 фунт стерлинг төлеу үшін парламенттік шығындарды қолданғанын мойындады, бірақ бұл билік тарапынан мақұлданғанын мәлімдеді. Парламенттік шығындар ережелері депутаттарға «қоғамдық қаражаттан пайда табу туралы айыптауларға себеп болуы мүмкін» келісімдерге кіруге тыйым салады. Уилшир Би-Би-Сиге өзінің шығыстары туралы сұрақтарға жауап берудің жалғыз жолы ретінде Парламенттік стандарттар комиссарына өзін-өзі жібергенін және компания ешқашан пайда таппағанын және таратылғанын айтты. Moorlands Research Services компаниясы Companies House-та тіркелмеген және ешқашан ашық есептерді ұсынбаған. 2009 жылдың 2 қарашасында Парламенттік стандарттар комиссиясы оған қатысты тергеуді ешқандай нәтиже берместен аяқтаған кезде, Уилшир шығыстар мәселесін Холокостпен теңестіргені үшін кешірім сұрады.
Еуропа Кеңесінің бірінші ресми сапары Грузияның Мәскеудегі сепаратистік аванпостына
2010 жылдың 20 сәуірінде Еуропа Кеңесі Парламенттік Ассамблеясының (ЕАК) Бақылау комитетінің бірлескен баяндамашысы ретінде ол Мәскеудегі Оңтүстік Осетия Республикасының өзі жариялаған елшілігінде Грузияның сепаратистік Оңтүстік Осетия үкіметінің мүшесімен кездесу өткізді. Грузия Сыртқы істер министрлігі мынадай мәлімдеме жасады:
Басқа ақпарат
2000 жылы Уилшир Хитроу ауылының газетінде, оның округіндегі жалғыз қалған аурухана туралы халықты қауырсындарға салынып, адастырып отыр деген мәлімдеме жасаған Лейбористік партияның мүшесіне қорқыныш туғызып, жала жабу үшін сотқа бермек болды. Уилширге сын көрсетілді, себебі мақаланың авторы сол ауруханада емделіп жатқан қатерлі ісікпен ауыратын зейнеткер еді. Бұрын Уилширдің «Үшінші рейхпен» салыстырған «The Guardian» газеті оны «Британияның ең ақымақ депутаты» деп атады. 1997 жылы жаңадан сайланған Лейбористік үкімет шақыруымен, Уилшир принцесса Диананың Ұлыбритания парламенті депутаттарына жер миналары туралы сөз сөйлеуіне қарсы болғандардың қатарында еді. Ол қарсылықтарға көніп, соңында сөз сөйлеуден бас тартты. 2008 жылы ол жергілікті партиясы үшін мыңдаған фунт стерлинг жинады деп айыпталды, оның үшін сайлаушыларды Парламентке шақырғандығы туралы мәлімдеме жасалды. Осы мәселе бойынша парламенттік тергеу жүргізілді, бірақ ол қандай да бір құқықбұзушылық жасаған жоқ деп танылды. Уилшир 1998 жылы Лондонда үй қамауында болған Чилидің бұрынғы диктаторы, генерал Пиночетті босатуға шақыруда Маргарет Тэтчерге қосылды. 2003 жылы ол Ұлыбританиядағы дауыс беру процедураларын ресми түрде бақылау қажеттігін анықтау үшін Еуропа Кеңесінің өкілдерін шақыруға белсенді түрде ықпал етті. Ол сол кездегі үкіметтің сайлаудағы бұрмалаушылықтарды болдырмау үшін «үйін тәртіпке келтіре алмағанын» айтты және үкіметті Сайлау комиссиясының өтініштерін «қасақана назардан тыс қалдырғаны» үшін айыптады. «Егер британ үкіметі өз үйін тәртіпке келтірмесе, біздің үйімізді тәртіпке келтіретін басқа біреуді табуға тырысатынымызға таң қалмаңыз», - деді ол BBC Radio 4-тің «World at One» бағдарламасына берген сұхбатында. Ол сондай-ақ жеке куәліктерді енгізуге қарсы болды және Ұлыбританияның Ұлттық ДНК базасынан кінәсіз балаларды алып тастауды ұсынды. Уилшир 1991 жылы Алан Кларктың парламенттік жеке хатшысы, 1992 жылдан 1994 жылға дейін Питер Ллойдтың парламенттік жеке хатшысы болды және 2001 жылдан 2005 жылға дейін Парламентте консерваторлардың тәртіп сақтаушысы қызметін атқарды. Ол Солтүстік Ирландия жөніндегі арнайы комитет мүшесі (1994–1997), Сыртқы істер жөніндегі арнайы комитет мүшесі (1997–2000) болды және 2005 жылы Көлік жөніндегі арнайы комитет пен төрағалық кеңесінің мүшесі болды. 2005 жылы ол консерваторлардың 1922 комитетінің атқарушы органына сайланды. Уилшир 2023 жылғы 31 қазанда 80 жасында дүние салды.