Кіріспе

Британдық саясаткер Пол Арчер Тайлер, Барон Тайлер, (29 қазан 1941 жылы туған) – Ұлыбританиядағы либерал-демократ саясаткері. Ол 1974 жылдың ақпаннан қазан айына дейін және 1992 жылдан 2005 жылға дейін Парламент депутаты болды, ал 2021 жылдың қазан айына дейін Лордтар палатасында өмірлік пэр ретінде отырды.

Білім

Ол жеке білім алған тәуелсіз Шерборн мектебінде және Оксфорд университетінің Эксетер колледжінде.

Сайлаулар

1964 жылы Тайлер Ұлыбританияның ең жас округтік кеңесшісі болып сайланды және 1967 жылы қайта сайланды. Ол Дартмур ұлттық паркі комитеті төрағасының орынбасары және Девон мен Корнуолл полициясының мүшесі болды. Оның алғашқы парламенттік үміткерлігі 1966 жылғы жалпы сайлауда Тотнес округі үшін болды, онда ол үшінші орын алды. 1970 жылғы жалпы сайлауда Тайлер Бодмин округінде Либералдық партиядан кандидат ретінде өнер көрсетіп, келе жатқан Либералдық партия депутаты Питер Бесселлдің орнын сақтауға тырысты. Бірақ ол консерватор кандидат Роберт Хикске жеңілді. 1974 жылғы ақпан айындағы жалпы сайлауда Тайлер Хиксті бар болғаны тоғыз дауыспен жеңді. Сол жылдың қазан айындағы сайлауда Тайлер дауыс жинады, бірақ бұл нәтиже өзгеріске қарсы тұруға жеткіліксіз болды, Хикс 665 дауыспен орынды қайта иеленді. Тайлер 1979 жылғы жалпы сайлауда қайта қатысты, бірақ Хикс либералдық және лейбористік партиялардан консерваторларға қарай болған жалпы үрдіске сәйкес үлкен артықшылықпен қайта сайланды. Ол 1982 жылғы Биконсфилд сайлауында қатысып, Альянс партиясының дауысын арттырып, Лейбористік партия үміткерін (Тони Блэр) үшінші орынға ықтырды. Тайлер 1983 және 1987 жылғы жалпы сайлауларға қатыспады, бірақ 1983 жылы Дэвид Стилдің сайлауалды науқанын ұйымдастырды, содан кейін 1983-1986 жылдары Либералдық партия төрағасы болып сайланды; 1985 жылғы туған күніне орай Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды. Стилдің сайлауалды кеңесшісі ретіндегі қызметінен басқа, ол 1986-1987 жылдары Альянс жоспарлау тобының және 1987 жылғы жалпы сайлауда Джон Пардо басқарған сайлауалды науқан тобының мүшесі болды. Ол 1989 жылғы Еуропалық парламент сайлауында Корнуолл және Плимут округінен Либералды демократтар партиясынан кандидат болды. Ол консерваторлардың басымдығын 8,7%-ға дейін төмендетті, Лейбористік партияның дауыс үлесін азайтты және 68 559 дауыс жинады – сол кездегі Либералды немесе Либералды демократтар партиясының ең жоғары көрсеткіші және бүкіл Ұлыбританиядағы ең жақсы нәтиже. 18 жылдық үзілістен кейін ол 1992 жылғы жалпы сайлауда Парламентке оралды, онда ол Солтүстік Корнуолл округінен Либералды демократтар партиясының депутаты болып сайланды. Ол 1979 жылы Джон Пардоны жеңген консерватор Gerry Neale-ді жеңді. Ол 2005 жылғы мамырдағы жалпы сайлауда Парламенттен зейнеткерлікке шыққанға дейін Либералды демократтар партиясының көлеңкелік кабинетінің мүшесі болды. Дана Роджерсонды жергілікті Либералды демократтар партиясы оның орнын басу үшін таңдады және ол 3 176 дауыспен орынды сақтап қалды.

Коммуналдық мансап

Тайлер 1992 жылы сайланғаннан кейін ауылдық мәселелер, ауыл шаруашылығы және көлік салалары бойынша либералды демократтардың өкілі болып тағайындалды. 1994/95 жылдары ол сондай-ақ көлік саясатын қайта қарау жобасын жүзеге асырды. Ол БСЭ (сиыр мүжік ауруы) дағдарысы кезінде ауыл шаруашылығы министрлеріне қарсы тұрақты және тиімді сын бағыттағаны үшін «Жылдың ең үздік парламентарийі» сыйлығын алды. 1997 жылғы сайлаудан кейін ол жаңадан ұлғайтылған Либералды-демократиялық парламенттік партиясының бас қамшысы болып сайланды. Ол Модернизация жөніндегі таңдау комитетінде жұмыс істеді және палатаның жұмысын тиімді ету үшін либералды демократтардың күш-жігерін жетекшілік етті. Аяқ ауруы эпидемиясы мал шаруашылығына зор зиян келтірген кезде партия жетекшісі Чарльз Кеннеди Тайлерге жауап шараларын үйлестіруді және шаруалар мен басқа ұйымдармен бірлесіп, үкіметтен тиімді әрекеттерді талап етуді тапсырды. 2001 жылғы сайлаудан кейін ол Парламенттің реформасына жауапты ретінде Төменгі палатаның басшысы Робин Куктың көлеңкесі болып тағайындалды. Ол партия атынан палатаны жаңғырту және демократиялық және өкілдікпен сайланған Екінші палата құру үшін Лордтар палатасын реформалау мәселелерін ілгерілетуге жетекшілік етті.

Қадір-қасиет

2005 жылдың 13 мамырында Тайлерге өмірлік пэр титулы берілетіні жарияланды, ал 2005 жылдың 15 маусымында ол Корнуолл графтығындағы Линкинхорн бароны Тайлер атанды. 2006 жылдың ақпанында ол Корнуоллдың лейтенант орынбасары болып тағайындалды. 2014 жылдың наурыз айында ол Ұлыбританияның Жеке кеңесіне ант берді.

Лордтар палатасындағы рөлі

Тайлер 2006-2007 жылдары Либерал-демократтардың «Үкіметті жақсарту» саясаты тобының төрағасы болды және 2007 жылдың қыркүйек айында Либерал-демократтар конференциясында «Халық үшін, халықтан» атты есебін ұсынды. Оның Конституцияны жаңарту туралы заң жобасы 2009 жылы Лордтар палатасына енгізілді. Ол 2005-2021 жылдары саяси және конституциялық реформалар жөніндегі Либерал-демократтар парламенттік партия комитетінің тең төрағасы болды. Конституциялық реформаны ілгерілету үшін ол барлық партиялардың және екі палатаның өкілдерімен жұмыс істеді. Лордтар палатасын реформалау туралы заң жобасын әзірлеу жөніндегі бірлескен комитет ішіндегі көппартиялық топты шақырып, реформаны қолдау үшін оң ұсыныстарды қабылдауға көпшілік қолдауын қамтамасыз етті. Тайлер басқа партиялардан әріптестерімен бірге осы мәселеге қатысты ақпарат құралдарында кеңінен жариялауға үлес қосты. Ол «Лордтар реформасы – Парламент депутаттарына арналған нұсқаулық» атты памфлетті басқа реформашыл парламентарийлермен бірге жазды, ал 2012 жылдың шілдесінде заң жобасы Халық қабылдаушылар палатасында екінші оқылымда үлкен қолдауға ие болды. Тайлер 2021 жылдың қазан айында, 80 жасқа толу күніне бір күн бұрын Лордтар палатасынан зейнеткерлікке шықты, Джонсон үкіметінің конституциялық мәселелерін толық бағалаған, көпке танымал «қоштасу сөзін» айтты.

Үгіт-насихат

2006 жылы Лорд Тайлер жоспарлау министрі Иветт Куперді өзінің алдыңғы лауазымдағы Кит Хиллдің берген уәделерін орындауға және оның ұстанымын сақтауға шақырды. Корнуоллдың Солтүстік Корнуоллдан депутаты болған кезде Тайлер жергілікті БАҚ қолдауымен сәтті науқан жүргізіп, Корнуолл аймағында Святого Пирананың туын көтеруге рұқсатсыз тыйым салынған ережелерді жергілікті кеңестер назардан тыс қалдыра алатынына министрден кепілдік алды. 2007 жылы Лорд Тайлер Конституциялық конвенция туралы ұсыныстарды талқылаған BBC сұхбатында Корнуолл Ассамблеясын қолдауын растады. 1992-2005 жылдар аралығында ол Органофосфаттар (ОФ) жөніндегі барлық партиялық парламенттік топтың төрағасы болды және олардың фермерлерге (қой жуу арқылы), ұшқыштар мен кабина экипажына (лауазымдық ауаның ластануы арқылы) және Перс шығанағы соғысының ардагерлеріне (жәндіктерді қуу үшін қолданылатын пестицидтер арқылы) зиянды әсері туралы үгіт жүргізді. Ол сондай-ақ Лоуэрмурдағы судың улануына қатысты шындықты ашу және одан кейін болған жасыруды әшкерелеу үшін науқан ұйымдастырды, бұл оқиға Консервативтік партия су индустриясын жекешелендіруге кіріспес бұрын болған. 2004 жылы Тайлер үкіметтік ведомстволар мен агенттіктердің азаматтарды қызметтеріне қол жеткізу үшін жоғары тарифті "0870" телефон нөмірлерін пайдалануын тоқтатуға бағытталған науқанды бастады. Ол Жүргізушілерді және Көлік құралдарын лицензиялау агенттігінің телефон компанияларымен "кірісті бөлісу" келісімдері арқылы жылына 1 миллион фунттан астам табыс тапқанын жариялады, мұнда абоненттер жүргізуші куәлігін алуға тіркелу және көлік салығын реттеу үшін күтіп тұрып, артық төлем жасады. Науқанның нәтижесінде мемлекеттік қызметтер үшін арналған "03" төмен тарифті нөмірлер енгізілді. Ұлыбританияның конституциялық конвенцияларына қазіргі кездегі сын-тегеуріндерді жан-жақты талдау үшін Лорд Тайлердің 2021 жылғы 16 қаңтардағы Financial Times газетінде жарияланған мақаласын қараңыз: ft. com/3qoFr0k. Әйелі Никкимен (осы бастаманы тудырған түпкілікті идеяның авторы) және әріптесі Лорд Оутспен бірлесіп, ол Глобалды вакцинация және иммундау альянсы (GAVI) ұйымымен бірге төмен кірісті елдерге COVID-19 вакцинасын жеткізуге жәрдемдесті. 2021 жылдың көктемінде GAVI/COVAX бағдарламасына Ұлыбритания тұрғындарынан түскен қайырымдылық көмегі 450 000 фунт стерлингтен асты.

Саясаттың сыртындағы жұмыс

Британдық сәулетшілердің Корольдік институтында (1966–73) және Shelter (1975–76) ұйымдарында жұмыс істеген тәжірибесі Тайлерге тұрғын үй және жоспарлау саясатына ерекше қызығушылық сыйлады. Ол 1976–81 жылдары «Cornwall Courier» жергілікті газет тобының бас директоры болды, көптеген БАҚ-қа белсенді қатысып, 1978 жылы BBC South West телеарнасының «Discovery» сериясын жүргізді. 1982–92 жылдары «Good Relations» компаниясында саяси және қоғамдық мәселелер жөніндегі аға кеңесші ретінде жұмыс істеді (оның клиенттерінің арасында Ауыл шаруашылығы комиссиясы, Еуропалық қоршаған орта жылы және Ауылдық даму комиссиясы болды).

Жарияланымдар

2014 жылы Лорд Тайлер «Кім шешеді?» атты кітабын жариялады. Кітапта Корнуоллды өкілдік еткен кезіндегі оқиғалар сериясімен қатар, бұрынғы Үкімет Бас психологы Эдгар Анстидің еңбектері мен Норман Телуэллдің 1962 жылғы «Комитеттер: қалай жұмыс істейді және оларды қалай басқаруға болады» атты басылымына жасаған суреттері пайдаланылған. 2023 жылы ол бұрынғы Солтүстік Девон округінің депутаты және коалициялық үкімет министрі Ник Харвимен бірлесіп «Парламент бақылауды қайта ала ма? Джонсоннан кейінгі Ұлыбританияның сайланған диктатурасы» кітабын жариялады.