Кіріспе
Израильдің күн сайын шығатын газеті Yedioth Ahronoth (, ; әдеби мағынасы – «Соңғы жаңалықтар») – Тель-Авивте жарияланатын израильдік күнделікті газет. 1939 жылы Тель-Авив Мандатты Палестинаның құрамында болған кезде құрылған. «Едиот Ахронот» газеті сатылым және таралым бойынша Израильдегі ең ірі ақы төленетін газет болып саналады және «елдегі бірінші газет» деп танылған. Ол таблоид форматында шығады. Израильдегі оңшыл бағытты «Исраэль Хайом» және солшыл бағытты «Гаарец» газеттерімен салыстырғанда, бұл газет орталықтандырылған деп есептеледі.
Yedioth Ahronoth (, ; lit. Latest News) is an Israeli daily newspaper published in Tel Aviv. Founded in 1939, when Tel Aviv was part of Mandatory Palestine, Yedioth Ahronoth is Israel's largest paid newspaper by sales and circulation and has been described as "undoubtedly the country's number one paper." It is published in the tabloid format. It is known as centrist, compared to the right leaning Israel Hayom and left leaning Ha'aretz newspapers in Israel.
1939-1948: Құрылтай және кеңейту
"Едиот Ахронот" 1939 жылы Гершум Комаров деген инвестормен құрылған. Бұл Мандатты Палестинадағы алғашқы кешкі газет болды және Лондонның "Evening Standard" газетінің форматын үлгі етіп алуға тырысты. Қаржылық қиындықтарға тап болған Комаров газетті бай жер иесі және газетті қызықты хобби және ұзақ мерзімді қаржылық инвестиция ретінде қарастырған Йехуда Мозеске сатты. Оның ұлдары Рубен мен Ноа газетті басқарды, ал Ноа алғашқы бас редактор болды. Карлебахтың кеткенінен кейінгі алғашқы онжылдықтарда "Маарив" газетінің таралымы "Едиоттан" әлдеқайда жоғары болды, бірақ жылдар өте келе "Едиоттың" оқырмандары тұрақты түрде өсіп, 1980 жылдардың басында таралымы "Мааривті" басып өтіп, елдегі ең ірі газетке айналды. Бұл жетістікке негізінен 1948 жылғы "Пуч" оқиғасынан кейін "Едиотқа" қосылған, Мозестің алыс туысы және Холокосттан аман қалған Дов Юдковскийдің еңбегі себеп болды. Ол 1953-1986 жылдар аралығында редакциялық менеджер, ал 1986-1989 жылдар аралығында бас редактор болып қызмет етті. Ресми түрде Розенблум 1948-1986 жылдар аралығында бас редактор лауазымын атқарғанмен, оның міндеттері газеттің жетекші редакциондық мақаласын жазумен ғана шектелді, ал Юдковский іс жүзінде бас редактордың қызметін атқарды.
1984-1993: "Хадашотпен" бәсекелесуде
1984 жылдың 4 наурызында "Едиот Ахронот" газетіне жаңа бәсекелес пайда болды – Амос Шокен құрған "Хадашот" газеті. "Хадашот" газеті ірі түсті тақырыптар мен түсті беттерді ұсынды, сондай-ақ инновациялық және ресми емес тіл қолданды. Оның негізгі аудиториясы "Едиот Ахронот" газетінің оқырмандары болды, осыған байланысты "Едиот Ахронот" газеті оқырмандарын және нарықтағы өзінің позициясын сақтау үшін жауап беруге мәжбүр болды. "Едиот" газетінің редакторы Моше Варди, Нони Мозеспен бірлесіп, газетті түсті басып шығаруға көшті. Зеев Галили тілшілер жетекшісі болып тағайындалды, басқа газеттерден бірқатар тәуелсіз тілшілерді шақырып алды және газеттің сенімді ақпарат алу мүмкіндігін арттыруға жұмыс істеді. "Едиот Ахронот" газетіндегі өзгерістер өте табысты болды, ал "Хадашот" газеті тоғыз жылдық қызметтен кейін, Шокен отбасына ауыр зиян келтірген соң жабылуға мәжбүр болды.
1993-2007: бақылауға қайта оралу
Өзінің жетістіктері үшін Юдковскийге 2000 жылы журналистика саласындағы Соколов сыйлығы және 2002 жылы коммуникация саласындағы Израиль сыйлығы табысталды. 2005 жылы Моши Варди редакторлық қызметтен Рафи Гинатқа ауысты. Шило Де Бир 2007 жылдың сәуір айында редактор болып жоғарылатылды.
2007 жылдан бастап: Израиль Хайоммен бәсекелеседі
2007 жылы казино магнаты Шелдон Адельсонның отбасы меншігіндегі тегін газет Israel Hayom жарық көрді. 2010 жылдың шілдесіне қарай Israel Hayom газеті оқырман аудиториясы бойынша Yedioth Ahronoth газетін басып өтті, көрсеткіші 35,2% болды, ал Yedioth Ahronoth-тің көрсеткіші 34,9% құрады. 2011 жылы Де Биердің редакторлық қызметін Рон Ярон алмастырды. 2017 жылға қарай газетті Ноа Мозестің ұлы Арнон Мозес басқарады. 2017 жылдың қаңтар айында премьер-министр Беньямин Нетаньяху мен Мозес арасындағы әңгімелердің құпия жазбалары жарияланды. Олар газеттің бәсекелес Israel Hayom газетінің таралымын шектеу шартымен Нетаньяху туралы жағымды жарияланымдар жасау мүмкіндігін талқылады. Бұл Нетаньяхуға қарсы "2000-ші іс" деген сыбайлас жемқорлыққа қатысты қылмыстық іс қозғалуына әкелді.
Меншік
Газет "Едиот Ахронот" тобына тиесілі, сонымен қатар бірнеше израильдік бұқаралық ақпарат құралдарының үлесіне ие, мысалы, "2-арна" коммерциялық телеарнасы; "Hot" ұлттық кабельдік теледидар компаниясы; "Едиот Тикшорет" апталық жергілікті газеттер тобы; "Вести" орыс тіліндегі газет; "Pnai Plus" апталық телебағдарламалар журналы және "La'Isha" апталық әйелдер журналы сияқты журналдар; сондай-ақ медиа емес компаниялар да бар. "Едиот Ахроноттың" "Едиот Сфарим" (Ивритше ידיעות ספרים) деп аталатын жеке баспа үйі бар.
Тарату және бедел
2023 жылдың 31 шілдесіне дейін TGI сауалнамасы көрсеткендей, тегін таратылатын Israel Hayom Израильдегі ең көп оқылатын газет, оның апта ішіндегі оқырмандардың қамтылуы 29,4% құрайды, одан кейін Yedioth Ahronoth – 22,3%, Haaretz – 4,8%, Globes – 4% және Maariv – 3,9%. 2006 жылы Yedioth Ahronoth еврей және араб тілдерінде сөйлейтін оқырмандардың арасында ең көп таралған газет болды. Бір автордың пікірінше, оның маркетингтік стратегиясы «күрделі талдаудан гөрі драма мен адамдарға қызығушылықты күшейтуге» баса назар береді.
Редакцияның ұстанымы
Haaretz 2021 жылы «Едіот Ахроно» баспасының иесі Арнон Мозес «өз мүдделерін ілгерілетуді талқылаған үш кездесу сериясын өткізді: Нетаньяху «Едіот Ахронот» тобының басылымдарында жағымды жарияланымдарды алғысы келді, ал Мозес бәсекелес газетті – еврей-американдық кәсіпкер және саяси демеуші Шелдон Адельсонға тиесілі «Исраил Хаюм» тегін газетінің таралуын шектеуді көздеді». Газет өзін «ұлттық газет» деп сипаттайды және әдетте Израильдің саяси спектріндегі түрлі көзқарастарға редакциялық алаң берді. «Едіот Ахронот» Бенжамин Нетаньяхуды сынаған. Израиль демократия институтының Моран Радамен бірлесіп жүргізген зерттеуі 2009 жылғы Израиль парламенттік сайлауы туралы «Едиот» газетінің материалдарының көп бөлігінде редакциялық шешімдер Кадима партиясы мен оның төрағасы Ципи Ливниге қалай ыңғайлы болғанын көрсетті, газет оған жағымсыз оқиғаларды басып көрсетпеген, ал Ливни мен оның партиясын жақсы жағдайдан көрсетуге көмектесетін жаңалықтарды ұлғайтып, мақұлдаған. Орен Фриско 2009 жылғы Кнессет сайлауынан кейін де осындай қорытындыға келді, ол науқан бойы «Едиот Ахронот» Нетаньяхуға қарсы бағытталғанын жазды.