Кіріспе
Британдық жарыс жылқыларын жаттықтырушы сэр Генри Ричард Амхерст Сесил (11 қаңтар 1943 – 11 маусым 2013) – британдық жарыс жылқыларын жаттықтырушы. Сесил өте табысты болды, он рет Чемпион-тренер атанды және 25 отандық классикалық жүлде жеңімпазын даярлады. Олардың ішінде Дербиде төрт жеңімпаз, Оуксте сегіз жеңімпаз, 1000 Гвинеяда алты жеңімпаз, 2000 Гвинеяда үш жеңімпаз және Сент-Лежерде төрт жеңімпаз болды. Оның 1000 Гвинея және Оукс сайыстарындағы жетістіктері оны айғыр білекке (fillies) жаттықтырудағы табысымен ерекше танымал етті. Ол Royal Ascot-та 75 жеңімпаз даярлағандығымен және шеберлігімен көзге түсті. Сесил 2011 жылы Патшайымның туған күніне орай ат спортына қосқан үлесі үшін рыцарь атағымен марапатталды.
Sir Henry Richard Amherst Cecil (11 January 1943 – 11 June 2013) was a British flat racing horse trainer. Cecil was very successful, becoming Champion Trainer ten times and training 25 domestic Classic winners. These comprised four winners of the Derby, eight winners of the Oaks, six winners of the 1,000 Guineas, three of the 2,000 Guineas and four winners of the St Leger Stakes. His 1000 Guineas and Oaks successes made him particularly renowned for his success with fillies. He was noted for his mastery at Royal Ascot, where he trained 75 winners. Cecil was knighted for services to horse racing in the Queen's 2011 Birthday Honours.
Өмірбаян және білім
Сесил 1943 жылғы 11 қаңтарда Абердин қаласының жанындағы ауруханада дүниеге келді. Оның әкесі, лейтенант Генри Керр Ошмути Сесил, Хакнидің 3-ші лорды Амхерсттің кіші інісі, Сесил туғанға дейін Солтүстік Африкада Парашют полкімен шайқаста қаза тапты. Анасы Рохайс Сесил – генерал-майор сэр Джеймс Бернетт Лейздің қызы, 13-ші баронет, Абердинширдегі Крэтес қамалының иесі. Сесил әлі нәресте болғанда анасы капитан Сесил Бойд Рохфортқа үйленді, ол бес рет Ұлыбританиядағы жарыстардың чемпионы атанды және Джордж VI-ның арасында жаттықтырды. Оқуын бітіргеннен кейін егіздер Дерби графының Ньюмаркеттегі Вудленд ат шаруашылығында және басқа да шетелдегі ат шаруашылықтарында жұмыс істеді. Білімін Корольдік ауыл шаруашылығы колледжінде (Сиренчестер) аяқтады. Келесі жылы Royal Ascot-та алғашқы жеңісін тіркеді, Parthenon Queen Alexandra Stakes-те жеңіске жетті. Сесилдің ерте жылдарында белгілі әрі жарыс жылқыларын өсіретін және иеленетін лорд Говард де Уолден қолдау көрсетті. Киім таңдауымен ерекшеленетін, сәнді Сесил ұлы жетістіктерге қол жеткізді. 1973 жылы Ирландияда Клунаг Ирландияның 1000 гинейінде жеңіске жетіп, алғашқы классикалық жеңісін тойлады, ал 1975 жылы Болконскимен 2000 гинейінде алғашқы ағылшын классикалық жеңісін қамсыздады. Ол үш рет 1000 гиней және тағы 2000 гиней жеңіп, 1985 жылы Slip Anchor-мен алғашқы Эпсом Дербисін жеңіп алды. 1976 жылы бірінші әйелінің әкесі, сэр Ноэль Мюрлестен Уоррен Плейс ат шаруашылығын басқару құқығын алды және оны "Еуропадағы ең сәнді ат шаруашылығы" делінетін деңгейге көтерді, бұл британдық жарыстардың "шыңы" болды. 1999 жылы бес классикалық жарыстың үшеуінде жеңіске жетті және қалған екеуінде екінші орын алды. Бірінші әйелі Джули және бас жаттықтырушысы Пэдди Рудкин кетіп, 1995 жылы Сесилдің шейх Мохаммедпен қарым-қатынасы уақытша тоқтады, нәтижесінде иесі Сесилдің шаруашылығындағы 40 жылқыны бір түнде алып кетті. Шейх Мохаммед сол кезде Сесилмен оның таза қанды жылқысы, Марк Оф Эстимнің Аскотта жарысқа қатысуына келіспегендіктерін айтты, бұл келіспеушілік Сесил бұқаралық ақпарат құралдарында жариялаған. Сесил олардың әлі де "жақын достар" екенін және араларында дау болмағанын мәлімдеді. Сесилдің ең танымал жылқыларының көптегені шейх Мохаммедке тиесілі болды, соның ішінде Oh So Sharp, Diminuendo, Indian Skimmer және Belmez. 2000 жылдың шілдесінен 2006 жылдың қазанына дейін Сесил бірінші топтағы жарыстарда жеңіске жетпеді. Екінші некесі ажырасып, 2000 жылы оның егіз інісі Дэвид қатерлі ісіктен қайтыс болды, шаруашылығы қаржылық қиындыққа тап болды және 2006 жылы ол асқазан қатерлі ісігімен емделіп жатқаны белгілі болды. Оның шаруашылығын ханзада Халед Абдулланың адалдығымен ғана қамтамасыз етілді.
Жеңіске оралу және Франкель
Сесилдің «Жұрақ ауысуы» 2007 жылы «Окс» жарысында жеңіске жеткенде, ол қайтадан жақсы формаға келді. Бұл оның 24-ші ағылшын классикасының жеңімпазы және осы жарыстағы сегізінші жеңісі болды, алдыңғы жеңімпазынан жеті жыл өткен соң. Алдыңғы маусымда ол елдегі ең үздік 100 жаттықтырушының тізіміне тіпті енбеген еді. «Мен сырттай [әсерлі] көрінбеуім мүмкін», - деді Сесил The Independent газетіне. «Бірақ мен іштей, әрине, өте бәсекеге қабілеттімін – жасырын, қатты бәсекеге қабілетті. Әрдайым солай болдым. Біз жеңуді жақсы көреміз, біз жеңіске ұмтыламыз. Осының бәрі сізді қозғау салады. Ешкім жеңіліске ұнамайды. Жылқыларыңыз жаман жүгіріп жатыр немесе олар жақсы емес болса, сіз басқаларға қызғанасыз. Бұл соншалықты қызықты емес, солай емес пе?» Сесил Сассекс жүлдесіндегі жеңісінен кейін Франкелді «мен көрген ең жақсы жылқы» деп сипаттады. Timeform және Халықаралық Ат спорты федерациясы оны әлемдегі ең үздік жылқы деп бағалады. Төрт жастағы маусымда Франкель Ньюберидегі бірінші топтағы Локиндж жүлдесінде жеңіске жетті, содан кейін Роял Аскоттағы Королева Анна жүлдесінде он бір ұзындыққа оқпандап жеңіске жетті, бұл ұлттық газеттердің бірінде «бәлкім, кез келген аттың кез келген жолдағы ең жақсы жеке өнері, өйткені 18 ғасырдың басында тұқымды негіздеу үшін үш араб тайыншасы Ұлыбританияға әкелінді» деп сипатталды. Timeform оның рейтингін 147-ге көтерді, осылайша Франкельді өз тарихындағы ең жоғары рейтингті жылқыға айналдырды. Содан кейін ол 10 фурлонгтық қашықтықта Йорктегі «Джудмонт» халықаралық жүлдесінде жеті ұзындыққа оқпандап жеңіске жетті. 2012 жылдың қазан айында Франкель Аскоттағы Чемпиондар жүлдесін жеңіп, мансабын жеңіліссіз аяқтады. «Ол менің ең жақсы, мен көрген ең жақсы жылқы», - деді Сесил жарыстан кейін BBC тілшісіне, «Егер одан жақсы жылқы болса, мен таң қалар едім».
Жеке өмір
1966 жылы Сесил тренер сэр Ноэль Мюрлестің қызы Джули Мюрлеске үйленді. Олардың екі баласы болды, бірақ 1990 жылы ажырасып кетті. Сесил Натали Пейнмен сырлы қарым-қатынаста болған, оны екі жылдан кейін әйел етіп алды. Олар танысқанда Сесилдің жасы 46-ға, ал болашақ екінші жарының жасы 22-ге толыпты. 2008 жылы Сесил Джейн МакКеоунға үйленді. 2012 жылдың тамызында ол Гудвудта Франкелдің Суссекс стейксіндегі екінші жеңісін көре алмады.
Өлім
Сесил 2013 жылғы 11 маусымда Кембридж ауруханасында қатерлі ісіктен қайтыс болды. Ол 70 жаста болды. Жарыс комментаторы Дерек Томпсон оны "барлық уақыттың ең ұлы жаттықтырушысы" деп атады, ал жаттықтырушы Пол Николс Сесилді "нағыз аңыз" деп сипаттады. Клэр Болдинг Twitter-де Сесилді "нағыз ұлылардың бірі және ақылды адам" деп жазды. Франкель – оның ең үлкен жетістігі. Royal Ascot 2013 жылғы 18 маусымда сағат 14:20-де бес күндік жарыстың басталуына дейін Сесилге бір минуттық үнсіздікпен құрмет көрсетті.