Уильям Весей Фитцджеральд: Британ саяхатшысы және мемлекеттік қайраткері
William Vesey-FitzGerald, 2nd Baron FitzGerald and Vesey
Уильям Весей Фитцджеральд (1783-1843) – британдық саяхатшы, консерватор. Клер сайлауындағы жеңілісі католиктердің құқықтарын кеңейтуге ықпал етті. Тарих, биография.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық саясаткер (1783–1843)
British politician (1783–1843)
Уильям Веси Фицджеральд, 2-ші барон Фицджеральд және Веси (24 шілде 1783 – 11 мамыр 1843) – ағылшын-ирланд мемлекет қайраткері. Тори партиясының өкілі ретінде ол Лорд Веллингтон мен Роберт Пиль үкіметтерінде қызмет еткенімен, 1828 жылғы Клэрде өткен қосымша сайлаудағы жеңілісімен әйгілі. Осы жеңіліс Ұлыбритания мен Ирландияда католиктердің құқықтарын жеделдетуге ықпал етті.
William Vesey FitzGerald, 2nd Baron FitzGerald and Vesey, (24 July 1783 – 11 May 1843) was an Anglo Irish statesman. A Tory, he served in the governments of Lord Wellington and Robert Peel, but is best known for his defeat in the 1828 Clare by election, hastening Catholic Emancipation across Britain and Ireland.
Өмірбаян және білім
Фицджеральд Джеймс Фицджеральд пен Кэтриннің үлкен ұлы, 1-ші баронша Фицджеральд және Веси, пастор Генри Весидің қызы болған. Ол Оксфордтағы Крайст-Черчте білім алды. Әкесінің тарапынан ол ескі ағылшын және гэльдік ирланд тегінен шыққан.
FitzGerald was the elder son of James FitzGerald and Catherine, 1st Baroness FitzGerald and Vesey, daughter of Reverend Henry Vesey. He was educated at Christ Church, Oxford. Through his father he was of both Old English and Gaelic Irish descent.
Саяси мансап
Фицджеральд алғаш рет 1808 жылы Эннис округінен парламентке сайланды (әкесінің орнын басып), ол 1812 жылдың қазанына дейін, оның орнын әкесі ауыстырғанға дейін, сондай-ақ 1813 жылдың қаңтарынан 1818 жылға дейін осы мандатты сақтап қалды. Ол Йорк герцогы мен оның сүйіктісі Мэри Энн Кларкқа қатысты дауға тартылды, бірақ іске қатысты маңызды дәлелдерді сотқа ұсынғаннан кейін, 1810 жылы Ирландия қазынасының лорды болып тағайындалды және Ирландияның құпия кеңесіне енді. 1812 жылы ол Ұлыбританияның құпия кеңесіне қабылданды және Англияда қазынаның лорды, Ирландия қазынасының канцлері және Ирландия қазынасының бірінші лорды болды. 1816 жылы ағылшын қазынасымен біріктірілгенге дейін ирландиялық лауазымдарды атқарды. 1820 жылы Фицджеральд Клэр округінен парламентке қайта сайланды және 1828 жылға дейін осы округтің өкілі болды. 1820 жылы Швецияға елші болып тағайындалды. Ол швед королі Карл XIV Юханға Наполеон соғыстары кезінде алған үлкен сомадағы ақшаны қайтаруға тырысты, бірақ бұл сәтсіз аяқталды және ол 1823 жылы Ұлыбританияға оралды. 1826-1828 жылдар аралығында Лорд Ливерпуль, Джордж Кэннинг және Лорд Годерих басшылығымен әскерге жалдамалы қызметкерлердің төлемдерін басқарды. 1828 жылы Веллингтон герцогы оны Сауда кеңесінің президенті және Әскери-теңіз флоты қазынашысы етіп тағайындады. Бұл оны Клэр округінен қайта сайлануға мәжбүр етті, бірақ ол жеңіліске ұшырады. Бұл сайлау ирландия тарихында маңызды оқиға болды, өйткені ол тікелей оның ізбасары Дэниел О'Коннелл жеңісінің нәтижесінде католиктердің эмансипациясына (құқықтарын алуға) әкелді. Алайда, Фицджеральд 1829 жылы Ньюпорт округінен сайланды және 1830 жылдың ақпанына дейін Сауда кеңесінің президенті және Әскери-теңіз флоты қазынашысы қызметін атқарды. Ол 1830 жылы қысқа мерзімге Lostwithiel округін, содан кейін 1831 жылдан 1835 жылға дейін Эннис округін өкілдік етті. Фицджеральд 1832 жылы анасының орнын басып, екінші барон Фицджеральд және Веси титулын алды. Бұл ирландиялық титул болғандықтан, ол Лордтар палатасында орын алуға құқығы болмады. Алайда, 1835 жылы ол Ұлыбритания Пэерлігінде Корк графтығындағы Десмонд және Гиббон кланының бароны Фицджеральд титулын алды және Лордтар палатасында орын алу мүмкіндігіне ие болды. Ол 1841-1843 жылдар аралығында сэр Роберт Пил басшылығымен Бақылау кеңесінің президенті болып қызмет етті. Саяси мансабынан басқа, Фицджеральд 1831-1843 жылдар аралығында Клэр графтығының лорд-лейтенанты, Британ мұражайының қамқоршысы, Ирландия сәулетшілері институтының президенті және Антикварлар қоғамының мүшесі болды.
FitzGerald first entered parliament in 1808 as the member for Ennis (succeeding his father), a seat he held until October 1812, when he was replaced by his father, and again between January 1813 and 1818. He was implicated in the scandal involving the Duke of York and his mistress Mary Anne Clarke, but after bringing valuable evidence of the case to the courts he was rewarded when he was appointed a Lord of the Irish Treasury and sworn of the Irish Privy Council in 1810. In 1812 he was admitted to the British Privy Council and made a Lord of the Treasury in England, Chancellor of the Irish Exchequer and First Lord of the Irish Treasury. He held the Irish offices until they were merged with the English treasury in 1816. In 1820 FitzGerald was returned to Parliament for Clare, which constituency he represented until 1828. In 1820 he was appointed Ambassador to Sweden. He tried to make the Swedish King, Charles XIV John, repay the large sums of money given to him during the Napoleonic Wars, but this was to no avail and he returned to Britain in 1823. He served as Paymaster of the Forces under successively Lord Liverpool, George Canning and Lord Goderich between 1826 and 1828. In 1828 the Duke of Wellington appointed him President of the Board of Trade and Treasurer of the Navy. This required him to contest the Clare constituency once again, but he was defeated. The election was noteworthy in terms of Irish history because it led directly to Catholic Emancipation spearheaded by his successor, Daniel O'Connell as a result of his win. However, FitzGerald managed to get elected for Newport in 1829, and served as President of the Board of Trade and Treasurer of the Navy until February 1830, when he resigned. He briefly represented Lostwithiel in 1830 and then Ennis from 1831 until 1835. FitzGerald succeeded his mother as second Baron FitzGerald and Vesey in 1832. As this was an Irish peerage it did not entitle him to a seat in the House of Lords. However, in 1835 he was created Baron FitzGerald, of Desmond and of Clan Gibbon in the County of Cork, in the Peerage of the United Kingdom, and was able to take a seat in the House of Lords. He again held office as President of the Board of Control under Sir Robert Peel between 1841 and 1843. Apart from his political career FitzGerald was Lord Lieutenant of County Clare from 1831 to 1843, a trustee of the British Museum, President of the Institute of Irish Architects and a Fellow of the Society of Antiquaries.
Жеке өмір
Лорд Фицджеральд пен Веси 1843 жылдың мамыр айында 59 жасында қайтыс болды. Ол үйленбеген еді, және оның қайтысымен 1835 жылғы барондық атағы жойылды. Оның ірланд титулына кіші інісі Генри мұрагер болды. Лорд Фицджеральд пен Весидің заңды емес ұлы, сэр Уильям Весси Фицджеральд, табысты консервативті саясаткер атанды.
Lord FitzGerald and Vesey died in May 1843, aged 59. He was unmarried and on his death the barony of 1835 became extinct. He was succeeded in the Irish title by his younger brother, Henry. Lord FitzGerald and Vesey's illegitimate son Sir William Vesey FitzGerald became a successful Conservative politician.