Кіріспе
Америкалық әуе-ғарыш, қорғаныс және қару-жарақ фирмасы (1990–2015)
Alliant Techsystems Inc. (ATK) – АҚШ-тың Вирджиния штатының Арлингтон округінде орналасқан американдық әуе-ғарыш, қорғаныс және спорттық қару-жарақ фирмасы. Компания 22 штат, Пуэрто-Рико және халықаралық деңгейде қызмет етті. ATK-ның 2014 қаржы жылындағы кірісі шамамен 4,78 миллиард АҚШ долларын құрады. 2014 жылдың 29 сәуірінде ATK өзінің Спорттық тобын бөліп шығаратынын және Әуе-ғарыш және қорғаныс топтарын Orbital Sciences Corporation компаниясымен біріктіретінін хабарлады. Спорттық топты Vista Outdoor құру үшін бөліп шығару және Orbital ATK құруға әкелген бірігу 2015 жылдың 9 ақпанында аяқталды. Компаниялар 2015 жылдың 20 ақпанында жеке компаниялар ретінде жұмыс істей бастады. Orbital ATK компаниясы 2018 жылы Northrop Grumman компаниясымен сатып алынды.
Airbus A350 XWB-1000
ATK компаниясы Юта штатының Клерфилд қаласындағы өндіріс орнында Airbus A350 XWB 1000 нұсқасына арналған композиттік шынжырлар мен рамаларды өндіреді. 2014 жылға дейін ATK Airbus компаниясына 10 000-нан астам компонент жеткізді.
Boeing 787 Dreamliner ұшағы
ATK компаниясы Boeing 787 ұшағының қызмет етуін экологиялық тұрғыдан жақсартуға бағытталған жаңа қозғалтқыш соплосын әзірлеу үшін консорциумға қатысты. Сопло оксидті керамикалық матрицалық композиттен (CMC) жасалды және 787 ecoDemonstrator ұшағында сынақтан өтті. Boeing жүргізген сынақтар соплоның бұрынғы үлгілерге қарағанда жоғары температураға төзімді және жеңіл екенін көрсетті, бұл отынның тиімді пайдалануына мүмкіндік береді. Бұл CMC-ден жасалған ең ірі деталь болды.
Orion көп мақсатты экипаж көлігі
Orion көп мақсатты экипаждық көлігі – Жердің төменгі орбитасынан тысқары аймақтарға дейін ең көптеген төрт астронавттан тұратын экипажды тасымалдауға арналған ғарыш кемесі. Қазіргі уақытта NASA-ның әзірлеуімен, Space Launch System ракетасында ұшыру үшін жоспарланған Orion, Айды, астероидтарды және Марсты адамдардың зерттеуіне мүмкіндік береді. ATK Orion капсуласының үстіне орналасқан, ұшырудан бас тарту қозғалтқышын жасады. Бұл құрылғы ұшыру алаңында немесе ұшу кезінде ауыр ақаулар туындаған жағдайда капсула мен оның экипажын ракетадан жоғары және қауіпсіз жерге тартады. ATK сондай-ақ Orion-ды қызудан қорғайтын көптеген күрделі бөлшектерді әзірледі.
Джеймс Уэбб ғарыш телескобы
ATK компаниясы Northrop Grumman компаниясымен бірлесіп, Джеймс Вебб ғарыш телескопы үшін артқы жақтау тіреуші каркасын (BSF) жасауға жұмыстанды. BSF, орталық бөлігі және қанаттары негізгі айна артқы жақтау тіреу жүйесін (PMBSS) құрайды. BSF – ұшырылу кезінде негізгі жүктемеге төтеп беретін құрылым, ал PMBSS телескоптың негізгі құралдарын, оның ішінде айналарын ұстайды. BSF Юта штатының Магна қаласындағы ATK мекемесінде жобаланып, өндірілді. ATK PMBSS үшін 10 000-нан астам бөлікті жобалап, жасады. PMBSS негізінен жеңіл графиттен жасалған, бірақ инвар, титан және басқа да композиттік материалдар сияқты көптеген басқа материалдар да қолданылды.
Дельта II
ATK компаниясы United Launch Alliance компаниясының қосалқы мердігері ретінде Delta II зымыранына арналған Graphite Epoxy Motors (GEM) және ең ірі композиттік қаптамаларды өндіреді. 2014 жылдың маусым айына дейін ATK Delta II миссиялары үшін 987 қатты ракеталық күшейткіш өндірді. Бұл GEM 40 деп аталатын қосымша күшейткіштер Delta II-нің максималды итермелеу күшін 434 000 фунтқа арттырады. GEM 40s жүк көлеміне байланысты үш, төрт және тоғыз топта қолданылуы мүмкін. ATK ұсынған композиттік құрылымдар салмақты азайту арқылы тиімділікті арттырады. GEM 40s үшін композиттік күшейткіш корпустарынан басқа, ATK спутниктерді ұшыру кезінде жауып, қорғайтын 10 фут ендіктегі композиттік жүк бөлімшесін де өндіреді. ATK сонымен қатар әрбір Delta II зымырасы үшін титан мембраналық жанар май резервуарларын және қысым резервуарын шығарады.
Дельта IV
ATK Graphite Epoxy Motors және Delta IV зымыранына арналған көптеген басқа да компоненттерді өндіреді. Мысалы, АҚШ Әуе күштері үшін Wideband Global SATCOM (WGS 6) спутнигін орбитаға шығарған Delta IV зымырасы үшін ATK Common Booster Core мен криогендік екінші сатысын байланыстыратын сатылар аралық қосылысын, сұйық оттегі багын сұйық сутек бактарымен байланыстыратын орталық бөлігін, RS 68 қозғалтқышына арналған жылу қалқанын, композиттік жүк қаптамасын және жүкті бекітуге арналған көптеген аппараттарды жеткізді.
Орбиталық көміртек обсерваториясы 2
Orbiting Carbon Observatory 2 (OCO 2) – Американың экологиялық ғылымға арналған спутнигі. Ғарыш аппараты атмосферадағы көмірқышқыл газының концентрациясы мен таралуын зерттеуге қолданылады. ATK компаниясы OCO 2-нің жылуды басқару жүйесінің маңызды бөлігі болып табылатын өзгермелі өткізгіштікке ие жылу құбырларын, күн батареяларын және күн батареяларының негіздерін жасады. Миссияның мақсаты – сейсмометр және жылу ағыны зондымен жабдықталған қону аппараттарын Марс бетіне орналастырып, планетаның геологиялық дамуының алғашқы кезеңдерін зерттеу. Бұл күн жүйесіндегі жер тәрізді планеталар туралы жаңа түсініктерге жол ашады. ATK компаниясы осы миссия үшін UltraFlex күн батареяларын жеткізу бойынша келісімшартқа ие болды. ATK компаниясы UltraFlex күн батареяларының ғарыш аппараттарында қолданылатын стандартты күн батареяларынан артық өнімділікті қамтамасыз ететінін, сонымен қатар салмағы аз және кішігірім өлшемдерге қойылатын талаптарды орындайтынын мәлімдейді.
Атлас V
ATK 2014 жылдың қыркүйегінде Atlas V зымыранындағы ресейлік ракеталық қозғалтқышты алмастыру конкурсына қатысты. Atlas V АҚШ әскери спутниктерінің көп бөлігін ұшыруға қолданылады. ATK 2013 жылы Әуе күштерінің Ғарыш және зымыранға қарсы қорғаныс орталығы RD 180 ракеталық қозғалтқышына қатысты ұсыныс сұранысына жауап ретінде бұл конкурсқа қатысты. ATK бұдан бұрын Atlas V зымырасының күшті нұсқаларында қолданылатын ракеталық қозғалтқыштарды жеткізіп отырды. ATK компаниясы қатты ракеталық қозғалтқыштардың сенімдірек және күштірек итеру күшіне ие екенін мәлімдеді. ATK компаниясы былай деді: "Қатты ракеталық қозғалтқыштар алғашқы сатының жұмысы үшін ең қолайлы, себебі олар жоғары көтерілу күшін қамтамасыз етеді, бұл жүк көлемін арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, оларға жердегі және ұшыруға қатысты инфрақұрылым аз қажет, нәтижесінде ұшыру кешігулері азаяды." RD 180 қозғалтқыштары отын ретінде керосин қолданады. Әуе күштерінің бұл сұранысы Ресеймен қарым-қатынастың нашарлауына байланысты RD 180 қозғалтқышы болашақта қолжетімді бола ма деген алаңдаушылықтан туындады.
Графитті эпоксидті қозғалтқыштар
Графитті эпоксидті қозғалтқыш (GEM) – ATK компаниясы шығарған, эпоксидті композитті корпусы бар қатты ракеталық қозғалтқыш. GEM қозғалтқыштары Delta II, Delta III және Delta IV ұшыру құралдарының күшейткіштері ретінде қолданылады. Композиттік материалдарды пайдалану арқасында, олар алмастырған Castor 4 қатты ракеталық қозғалтқыштарының болат корпустарынан бірнеше есе жеңіл корпустар жасауға мүмкіндік береді. GEM-нің алғашқы сынақ ұшуы 1990 жылы Delta II 7925 ұшыру кемесінде өтті.
Лейк Сити әскери оқ-дәрі зауыты
2012 жылы ATK АҚШ Армиясы тарапынан қосымша жеті жылдан он жылға дейін Лейк-Сити армиясының оқ-дәрі зауытын (LCAAP) пайдалану және күту үшін таңдалды. LCAAP – Миссури штатының Индипенденс қаласында орналасқан федералдық меншік зауыт. Ол 1941 жылы Remington Arms компаниясы армия үшін шағын калибрлі оқ-дәрілерді өндіру және сынау мақсатында салынған. 2007 жылдың шілдесіне қарай, зауыт жылына шамамен 1,5 миллиард оқ-дәрі өндірген. LCAAP әлі де оқ-дәрілерді сынап жатыр және АҚШ әскері үшін шағын қару-жарақ оқ-дәрілерін өндіруші болып табылады. ATK 2001 жылдың сәуірінен бері LCAAP-ты басқарып келеді. 2014 жылдың желтоқсанында АҚШ Армиясы мен ATK LCAAP-та жаңартылған оқ-дәрі өндіріс кешенін ашты. Жаңартулар тиімділікті және сапаны бақылауды жақсартты. Армия және ATK 20 миллиметрлік оқ-дәрі өндіру үшін "65-ғимаратты" жаңғыртуға 11 миллион доллар инвестициялады. Бұл ірі калибрлі оқтар көбінесе жердегі көлік құралдары мен ұшақтарға орнатылған автоматты зеңбіректерден атылады. 65-ші ғимаратта 1997 жылға дейін 20 миллиметрлік оқтар өндірілді, содан кейін өндіріс 3-ші ғимаратқа көшірілді. Бұл желіде шамамен 50 адам жұмыс істейді.
AGM-88E радиацияға қарсы озық бағытталатын зымыран
AGM 88E Advanced Anti Radiation Guided Missile (AARGM) - AGM 88 жоғары жылдамдықты радиацияға қарсы зымыранның (HARM) жетілдірілген түрі. AARGM АҚШ және Италия арасындағы ынтымақтастықтың нәтижесі болып табылады. Оны ATK компаниясы өндіреді. 2013 жылдың қыркүйегінде ATK АҚШ Әскери-теңіз күштеріне 100-ші AARGM-ді тапсырды. Ол бастапқыда FA 18C/D, FA 18E/F, EA 18G және Tornado ECR ұшақтарымен, ал кейін F 35 ұшақтарымен интеграцияланады. AGM 88E әзірлеу бағдарламасы кестеге сәйкес жүргізілді және бюджеттен аспады. 2014 жылдың тамызында АҚШ Әскери-теңіз күштері ATK компаниясына AARGM өндірісі үшін толық көлемді келісімшарт берді. Осы келісімшарт бойынша ATK АҚШ және Италия үшін әуедегі жаттығуларға арналған зымырандарды да жеткізеді. Бұл ATK компаниясының AARGM үшін жеңіп алған үшінші келісімшарты және оның құны 96,2 миллион долларды құрайды.
AN/AAR-47 зымыранды жақындау туралы ескерту жүйесі
AN/AAR 47 зымыранға жақындау туралы ескерту жүйесі (MWS) баяу қозғалатын ұшақтар, мысалы, тікұшақтар мен әскери көлік ұшақтарында, қауіп-қатер туралы ұшқышты ескерту және ұшақтың қарсы шараларын іске қосу үшін қолданылады. Оның негізгі пайдаланушылары – АҚШ Армиясы, Әскери-теңіз күштері және Әуе күштері, бірақ басқа елдер де қолданады. Бастапқыда Loral Space & Communications компаниясымен әзірленген, 2002 жылдан бері ол ATK компаниясының өнімі болып табылады. AN/AAR 47 зымырандарды инфрақызыл сәулеленуі арқылы пассивті түрде анықтайды және кіріп келе жатқан зымырандар мен жалған ескертулерді ажырату үшін алгоритмдерді пайдаланады. Жаңа нұсқаларында лазерлік ескерту сенсорлары да бар және олар қауіп-қатерлердің кең ауқымын анықтай алады. Қауіптің сипатын өңдегеннен кейін, жүйе ұшқышқа дыбыстық және визуалды ескерту береді, сондай-ақ қауіптің бағытын көрсетеді. Бұл жүйе сонымен қатар ұшақтың инфрақызыл қарсы шаралар жүйесіне сигнал жібереді, ол мысалы, жарқырағыштарды қолдануы мүмкін. AN/AAR 47(V)1 бастапқы нұсқасын әзірлеуді 1983 жылы Loral компаниясы бастады. ATK 90-жылдардың ортасында екінші өндіруші болып, кейіннен негізгі мердігерге айналды. 1998 жылы ATK лазерлік ескерту мүмкіндігін қосқан, жақсартылған AN/AAR 47(V)2 өндірісін бастады.
Дәлдікті бағыттау жиынтығы
Precision Guidance Kit (PGK) – АҚШ армиясының қолданыстағы 155 мм артиллериялық оқтарға арналған дәлдік бағыттау жүйесін әзірлеу бағдарламасы. Басты мердігер – Alliant Techsystems, жобалық командаға Interstate Electronics Corporation кіреді. Жұмыс істеу кезінде PGK қолданыстағы жарықтандырғыш сияқты оқтың алдыңғы бөлігіне бұралады. Бірақ, жарықтандырғыш функциясымен қатар, ол GPS бағыттау жүйесін және оқтың ұшуын түзетуге арналған басқару беттерін де қамтамасыз етеді. Бұл, дәлдікпен басқарылатын оқ құру үшін қарапайым темір бомбаға Joint Direct Attack Munition (JDAM) құйрық жиынтығын қосуға ұқсас. Өндіріс 2009 жылы басталды.
Бушмастер автопуляттары
M242 «Бушмастер» – 25 мм (25×137 мм) тізбекпен берілетін автокөліктік зеңбірек. Ол АҚШ және НАТО күштері жердегі және судағы соғыс машиналарын кеңінен пайдаланады. Бастапқыда қару McDonnell Douglas компаниясымен жасалып, өндірілген. Бұл сыртқы қуатпен, тізбекпен жұмыс істейтін, бір түтікті қару, ол жартылай автоматты, кезекпен немесе толық автоматты режимдерде атылуы мүмкін. Ол металл тізбекпен беріледі және екі рет берілу мүмкіндігіне ие. «Тізбектік зеңбірек» термині, доңғалақты тізбектің болтты алға-артқа итеру үшін қолданылуынан шыққан. Бұл қару жеңіл брондалған көліктерді және тікұшақтар мен баяу ұшатын ұшақтар сияқты әуедегі нысаналарды жоя алады. Сонымен қатар, ол ашық әскерлер, бекінілген позициялар және жауапты құрылыс аймақтары сияқты жау позицияларын басып тастай алады. Стандартты ату жылдамдығы минутына 200 оқ. Қарудың тиімді қашықтығы қолданылатын оқ-дәрі түріне байланысты болады. Mk44 «Бушмастер II» – 30 мм тізбектік зеңбірек, ол да ATK компаниясымен өндіріледі. Ол жоғарыда аталған 25 мм M242 зеңбірегінің негізінде жасалған және M242 зеңбірегінің 70% бөлігін пайдаланады. Mk 44 «Бушмастер II» қазіргі Сингапур армиясының, Польшадағы KTO Rosomak-тың, сондай-ақ Финляндия, Норвегия және Швейцариядағы CV90 AFV-нің негізгі қаруы болып табылады. Кейбір АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемелері, мысалы, жаңа Сан-Антонио класындағы десанттық кемелер, жер бетіндегі қауіптерден қорғану үшін «Бушмастер II» зеңбірегімен жабдықталған. XM813 «Бушмастер», сонымен қатар ATK Defense компаниясымен өндіріледі, Mk44 негізінде жасалған және M1126 Stryker және M2 Bradley машиналарына жаңарту ретінде ұсынылады. Жақсартулар: 1 дюймге ұзартылған ствол, бірінші оқпен соққы тигізу мүмкіндігін 10 пайызға дейін арттыратын кіріктірілген бекіткіш және дәлдікті арттыруға және болашақтағы күшті оқ-дәрілермен күресуге арналған екі рет қайтару жүйесі. Ол келесі оқты таңдау және тізбексіз берілу жүйесіне ие болуы мүмкін. 30 мм тізбектік зеңбірек Mk310 бағдарламаланатын ауалық жарылыс оқтарымен жасырылған нысаналарға шабуыл жасауға қабілетті. АҚШ Армиясының Ғылыми-зерттеу, әзірлеу және инженерлік басқармасы XM813-ті, негізінен, қауіпсіздік пен мұнараны интеграциялау үшін жақсартуға көмектесті. Бес бөлікті ауыстыру арқылы зеңбіректің калибрін 40 мм-ге дейін арттыруға болады. 2013 жылдың қараша айында XM813 Абердин полигонында сынақтан өтті.