Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ұшақтардың/ғарыш кемелерінің тиімділігін өлшеу
Measure of aircraft/spacecraft efficiency
Аэроғарыш саласындағы инженерлік еңбектерде, жүк көтергіштігінің үлесі – нақты бір конструкцияның тиімділігін сипаттауға қолданылатын кең таралған термин. Жүк көтергіштігінің үлесі – жүк массасының, саяхаттың бастапқы кезіндегі көліктің жалпы массасына қатынасы. Ол, нақты импульсқа, жанармай массасының үлесіне және конструкциялық коэффициентке байланысты. Ұшақтарда, салмақты және жанармай шығынын азайту үшін, қысқа қашықтықтарға толық емес жанармай құю стандартты тәжірибе болып табылады. Осы себепті, пайдалы жүктеме үлесі ұқсас мәнді есептейді, бірақ ол жалпы салмаққа қатысты жүк пен жанармайдың біріктірілген салмағына негізделген. Винтті ұшақтардың пайдалы жүктеме үлесі 25–35% шамасында болған. Қазіргі заманғы реактивтік ұшақтардың пайдалы жүктеме үлесі айтарлықтай жоғары, 45–55% шамасында. Ғарыштық зымырандар үшін жүк көтергіштігінің үлесі 1% мен 5% арасында, ал пайдалы жүктеме үлесі шамамен 90% құрайды.
In aerospace engineering, payload fraction is a common term used to characterize the efficiency of a particular design. The payload fraction is the quotient of the payload mass and the total vehicle mass at the start of its journey. It is a function of specific impulse, propellant mass fraction and the structural coefficient. In aircraft, it is standard practice to load less than full fuel for shorter trips to reduce weight and fuel consumption. For this reason the useful load fraction calculates a similar number, but based on the combined weight of the payload and fuel together in relation to the total weight. Propeller driven airliners had useful load fractions on the order of 25–35%. Modern jet airliners have considerably higher useful load fractions, on the order of 45–55%. For orbital rockets the payload fraction is between 1% and 5%, while the useful load fraction is perhaps 90%.
Мысалдар
Көлік Көтергіш массасы Пайдалы жүк массасы LEO-ға дейін масса қатынасы Пайдалы жүк үлесіFalcon 9 блогы 5549,054 кг + 22,800 кг22,800 кг25.13.99%Протон M705,000 кг + 23,000 кг23,000 кг31.73.16%Ұзақ наурыз 3B/E458,970 кг + 11,500 кг 11,500 кг40.92.44%Ариан 6860,000 кг + 21,500 кг21,500 кг41.02.44%Электрон13,000 кг + 300 кг300 кг44.32.26% SpaceX Starship 200,000 кг + 5,000,000 кг 200,000 кг 26 3.85% Союз 2.1b 312,000 кг + 8,200 кг 8,200 кг 40.0 2.50% Space Shuttle 2,030,000 кг 27,500 кг 73.8 1.35% Аполлон 17 Сатурн V 2,961,860 кг 48,609 кг TLI-ға дейін 60.9 1.64% Аполлон 17 Ай модулі Түсірілім сатысы 12,805 кг 1,000 кг (320 км қашықтықтағы суб-орбиталық) 12.8 7.81%
Vehicle Liftoff Mass Payload Mass to LEO Mass ratio Payload fractionFalcon 9 Block 5549,054 kg + 22,800 kg22,800 kg25.13.99%Proton M705,000 kg + 23,000 kg23,000 kg31.73.16%Long March 3B/E458,970 kg + 11,500 kg 11,500 kg40.92.44%Ariane 6860,000 kg + 21,500 kg21,500 kg41.02.44%Electron13,000 kg + 300 kg300 kg44.32.26% SpaceX Starship 200,000 kg + 5,000,000 kg 200,000 kg 26 3.85% Soyuz 2.1b 312,000 kg + 8,200 kg 8,200 kg 40.0 2.50% Space Shuttle 2,030,000 kg 27,500 kg 73.8 1.35% Apollo 17 Saturn V 2,961,860 kg 48,609 kg to TLI 60.9 1.64% Apollo 17 Lunar Module Descent stage 12,805 kg 1,000 kg (320 km distance suborbital) 12.8 7.81%
Авиациядағы пайдалы жүк үлесі мен жанармай үлесі үшін, жанармай үлесіне қараңыз.
For payload fractions and fuel fractions in aviation, see Fuel Fraction.