Кіріспе

Фотографиялық техника

Фотографияда, экспозициялық қатар түсіру – әр түрлі камера параметрлерін пайдаланып, бір нысанның бірнеше суретін түсірудің жалпы әдісі, әдетте, суреттерді кейін өңдеуде біріктіру мақсатымен. Экспозициялық қатар түсіру бір түсіріліммен қанағаттанарлық сурет алуды қиындататын жағдайларда пайдалы және жиі ұсынылады, әсіресе экспозиция параметрлерінің шағын өзгерісі түсірілген суретке салыстырмалы түрде үлкен әсер еткен кезде. Көптеген кадрларды түсіруге кететін уақытты ескере отырып, көбінесе, бірақ әрқашан емес, қозғалмайтын нысандар үшін қолданылады. Автоэкспозициялық қатар түсіру – көптеген заманауи камералардың мүмкіндігі. Қосылған кезде, фотограф әр түсірілім арасында параметрлерді қолмен өзгертудің орнына, бірнеше экспозициялық қатар суреттерді автоматты түрде түсіреді.

Экспозиция кластерлері

Қосымша анықтамасыз, "бракеттеу" термині көбінесе экспозицияны бөлуді білдіреді: фотограф ең қанағаттанарлық кескінді таңдау үшін белгілі бір экспозицияда бір суретті түсіруді, бір немесе бірнеше жарық, және бір немесе бірнеше қараңғы суреттерді таңдайды. Техникалық тұрғыдан, мұны жабылу жылдамдығын немесе диафрагманы өзгерту арқылы, немесе цифрлық камераларда ISO жылдамдығын, немесе олардың комбинацияларын қолдану арқылы іске асыруға болады. Экспозицияны жарық деңгейін өзгерту арқылы да өзгертуге болады, мысалы, бейтарап сұр сүзгілерді пайдалану немесе нысанның жарықтандыру дәрежесін өзгерту (мысалы, жасанды жарық, сыртқы жарық). Мұндағы мақсат – экспозиция мөлшерін өзгерту, бірақ визуалды эффектіні өзгерту емес болғандықтан, стационарлық нысандар үшін экспозицияны түзету көбінесе, мүмкіндік болғанда, жабылу жылдамдығын өзгерту арқылы жасалады. Көптеген кәсіби және озық әуесқой камералар, соның ішінде цифрлық камералар, автоматты түрде бірнеше экспозициядан тұратын серияны түсіре алады, ал арзанырақ камералар да ыңғайсыз болса да, тиімді қолмен экспозицияны түзету мүмкіндігіне ие. Экспозицияны бөлу жоғары контрастты нысандармен және/немесе динамикалық диапазоны шектеулі медиамен жұмыс істегенде қолданылады, мысалы, мөлдір пленка немесе көптеген цифрлық камералардағы CCD сенсорлары. Экспозицияны бөлу эффектілерін жасау үшін де қолданылады, мысалы, көп көріністі слайд-шоулармен немесе бірнеше экспозициямен немесе сыртқы жарықпен бірге. Негативті пленка қолданғанда, суреттерді қағазға басып шығаратын адам әдейілеп азайтылған және арттырылған экспозицияны түзетуге тиіс емес. Егер суреттер тізбегі бөлінген болса, бірақ автоматты жабдықпен басылса, жабдық камера немесе фотограф қате жіберді деп есептеуі мүмкін және "бұрыс" жасалған деп санайтын суреттерді автоматты түрде "түзетуі" мүмкін. Экспозицияны бөлу арқылы алынған суреттер көбінесе пост-өңдеуде біріктіріліп, суреттің әртүрлі бөліктерін әртүрлі мөлшерде ашып көрсететін жоғары динамикалық диапазонды кескінді құру үшін қолданылады.

Жарықпен таңбалау

Флэш-бракетинг – электрондық флэшпен жұмыс істеу әдісі, әсіресе оны қолданыстағы жарықпен бірге қосымша жарық ретінде пайдаланғанда, жалпы экспозиция деңгейін сақтауға мүмкіндік береді. Флэштан түсетін жарық мөлшері, қоршаған ортаның жарығы мен қосымша флэштің ең жақсы үйлесімін табу үшін бірнеше рет өзгертіледі. Егер осы мақсатта қолданылса, флэш-бракетингті флэш арқылы жүзеге асырылатын стандартты экспозиция бракетингінен ажыратуға болады, бірақ терминнің қолданылуы қатаң емес. Егер флэш жарығының мөлшерін өзгерту қиын болса (мысалы, студиялық флэштерде), диафрагманы өзгертуге де болады, бірақ бұл жарық тереңдігіне және қоршаған ортаның жарығына да әсер етеді. Егер осы әдіс арқылы флэш пен қоршаған ортаның жарығы арақатынасын өзгерту қажет болса, қоршаған ортаның жарығы деңгейін сақтау үшін затвор жылдамдығын да реттеу керек. Алайда, фокалдық жазықтықтың затворларында, олардың шектеулі X-синхронизация жылдамдығы және студиялық флэштерде қолжетімсіз жоғары жылдамдықты синхронизация сияқты техникалар бұл қиынға соғуы мүмкін.

Тереңдікті бөлетін кластерлер

DOF (көрініс тереңдігі) краншеті – бұл экспозицияны сақтай отырып, бірте-бірте өзгертілетін диафрагмалар (f-сандар) арқылы бірнеше суреттің түсірілуі, яғни қақпақ жылдамдығын өзгерткенімен, немесе цифрлық камераларда ISO санын сәйкес реттеу арқылы. Бірінші жағдайда, суреттегі қозғалыс бұлдыруының деңгейі де өзгереді. Екінші жағдайда, бұл бейнедегі шу мен контрастқа көрінетін әсер ете алады. DOF краншетін көп мәнді экспозициямен біріктіру арқылы Minolta Maxxum 7-дегі автоматтандырылған STF функциясында іске асырылған STF эффектісін (Smooth Trans Focus үшін) қол жеткізуге болады. Бұл Minolta/Sony STF 135 мм f/2.8 [T4.5] арнайы объективіндегі аподизациялық фильтрдің Бокеге ұнайтын оптикалық әсеріне өте ұқсас.

Фокусты бөліктеу

Фокустық қабаттау, кеңістік тереңдігі шектеулі жағдайларда, мысалы макрофотографияда пайдалы. Мұнда фокус жазықтығының әртүрлі орналасуларымен бірнеше экспозиция жасап, содан кейін нысананың ең үлкен бөлігі фокуста болатын суретті таңдауға болады немесе бірнеше экспозицияның фокустағы бөліктерін цифрлық түрде біріктіруге болады (фокус жинақтау). Әдетте, бұл әр экспозицияның фокустан тыс бөліктерін жоятын сүзгілеу алгоритмі – өткірлемеу маскасы қолданылатын бағдарламалық жасақтаманы пайдалануды қамтиды. Фокустағы бөліктер "жинақталады", яғни бір суретке біріктіріледі. Фокус жинақтау қиын, себебі нысана (барлық қабаттамалардағыдай) қозғалмай тұруы керек, сондай-ақ фокус нүктесі өзгерер кезде суреттердің масштабы (және орны) да өзгереді. Бұл суретті түрлендіру арқылы тиісті бағдарламада түзетілуі керек.

Ақ теңгерімді бөліктеу

Санариптік фотосуреттерге тән ақ теңгерімді жақшалау, әртүрлі ақ нүктелер параметрлерімен бірнеше сурет түсіру арқылы аралас жарықтандырумен күресудің бір жолын ұсынады, көбінесе көкшіл суреттерден қызыл суреттерге дейін. Егер камера шикі форматта түсіруді қолдайтын болса, ақ теңгерімді кейін өңдеу кезінде де өзгертуге болады, сондықтан ақ теңгерімді жақшалау далада әртүрлі ақ теңгерімді параметрлерді қарап шығу үшін өте пайдалы. Фотографтың бірнеше сурет түсіруін қажет ететін қолмен ақ теңгерімді жақшалаудан өзгеше, көптеген цифрлық камераларда іске асырылған автоматты ақ теңгерімді жақшалау үшін тек бір түсірім қажет.

ISO-қапшықтауы

ISO-жапсырмалы кластер – диафрагма мен затвор жылдамдығы (соның салдарынан, тереңдік және қозғалыс бұлыңғырлығы) өзгермейтін симуляциялық экспозиция кластерінің бір түрі. Бұл жағдайда жарық деңгейлері тек қана күшейтуді арттыру немесе азайту арқылы, яғни JPEG немесе TIFF сияқты кескін файлына түрлендіруден бұрын цифрлық сигналдың күшеюімен өзгертіледі. Мұндай кластерлеуді камераның қолмен режимінде жасау керек, бірақ RAW форматында дұрыс экспозицияланған бір суретті түсіріп, кейін өңдеу кезінде экспозицияны түзету арқылы орындау оңай. Бұл пленканы өңдеудегі "итеруге" немесе "тартуға" ұқсас, және пленканы өңдеудегідей, кескіндегі "шудың" немесе бейне шуының мөлшеріне әсер етеді. Сонымен қатар, дайын фотосуретте жарықтылық деңгейін тұрақты ұстап, сигнал күшейтуін өзгертетін ISO кластерлеуін қолдануға болады. Бұл жағдайда экспозицияны түзету (EV мәні) орнатымы Av, Tv немесе P режимінде ISO мәнін өзгертетін кезде тұрақты болып қалады, бұл затвор жылдамдығына, диафрагма мәніне немесе екеуіне де әсер етеді. Мұндай ISO кластерлеуі бейне шуына ғана емес, сонымен қатар тереңдік пен қозғалыс бұлыңғырлығына да әсер етуі мүмкін. Камерада автоматты ISO кластерлеуі сирек кездеседі, сондықтан оны көбінесе қолмен жасау қажет.