«Дэнди» – Шотландиялық балалар комиксінің тарихы

Кіріспе

Шотландиялық балалар комиксі The Dandy – шотландтық балалар комиксі, оны Данди қаласындағы DC Thomson баспасы шығарған. Бірінші саны 1937 жылдың желтоқсанында жарық көрген, бұл оны Il Giornalino (1924 жылғы 1 қазанда) және Detective Comics (1937 жылғы наурызда) кейін әлемдегі ең ұзақ бездіріліп шығарылған үшінші комикс етеді. 2007 жылдың тамызынан 2010 жылдың қазанына дейін Dandy Xtreme деп қайта аталды. The Beano комиксімен бірге, Ұлыбританиядағы ең көп сатылатын комикстердің бірі болған The Dandy 1950 жылдары аптасына екі миллионнан астам дана сатылған. Кейін сатылымдар аптасына 8000 данаға дейін төмендеді. Сол күні The Dandy онлайн комикс ретінде қайта жандандырылды, «Цифрлық Данди» Данди веб-сайтында және Данди қосымшасында пайда болды. Алайда, цифрлық жандандыру сәтті болмады және комикс алты айдан кейін тоқтатылды. The Dandy тақырыбы жыл сайынғы жазғы арнайы басылым ретінде және 2024 жылғы басылымды қоса, үздіксіз шығарылатын жылдық жинақтар түрінде жалғасуда.

Тарих

Алғашқы саны 1937 жылғы 4 желтоқсанда «The Dandy Comic» деген атпен жарық көрді. Ол кездегі басқа комикстерден ең басты айырмашылығы – кадр астындағы түсіндірмелердің орнына тілдерді қолдану болды. 1941 жылғы 6 қыркүйекке дейін апта сайын шығарылды, содан кейін соғыстағы қағаз тапшылығы оны екі апта сайын, «The Beano» комиксімен кезектесіп шығуға мәжбүр етті. 1949 жылғы 30 шілдеде қайтадан апта сайын жарық көре бастады. 1950 жылғы 17 шілдеден бастап журнал атын «The Dandy» деп өзгертті. Комикстің алғашқы күндерінде Джордж Томсон жұмыс істеді, ол редактордың орынбасары болды және қысқа мерзімге, 18 жасында редакторлық қызмет атқарды. Кейіннен Томсон Гарольд Уилсон үкіметінде министр және Еуропалық комиссар болып қызмет етті. Комикстің форматы мен мазмұны өзгерді, ол теледидарға бағытталған стильді көрсетті, енді гравюраның орнына жылтыр журнал қағазына басылды. Бағасы 70 пеннен 1,20 фунт стерлингке дейін көтерілді (алғашқы екі аптада 99 пен), «Office Hours» («The Dandy» жазушыларының оқиғалары туралы комикс) атты жаңа комикс пайда болды, сондай-ақ бірнеше жыл бұрын қайта жаңғырылған екі комикс («Jak» және «Dreadlock Holmes») жарық көрді. 2007 жылғы тамызда (3426 саны) «The Dandy» тағы бір жаңарту алды, ол екі апта сайын шығатын комикстік журналдың гибриді «Dandy Xtreme» атанды, бағасы 2,50 фунт стерлинг болды. Бұрынғы нұсқаларынан айырмашылығы, «Данди» кейіпкерлері әр санының мұқабасында міндетті түрде болмайтын болды, олардың орнына танымал тұлғалар мен басқа мультфильм кейіпкерлері бейнеленді, ал алғашқы «Dandy Xtreme» мұқабасында Барт Симпсон болды. «Данди Экстрим» журналының әр санының тақырыбы көбінесе фильм немесе телешоу болды. 2010 жылғы 27 қазанда (3508 саны) «The Dandy» апталық комикс ретінде қайта оралды және атауынан «Xtreme» деген сөзді алып тастады. Мазмұны толыққанды жаңартылды, ал «Xtreme» дәуіріндегі барлық комикстер, «Desperate Dan», «Bananaman» және «The Bogies» комикстерінен басқа, алынып тасталды. «Bananaman» комиксіне жаңа суретші Уэйн Томпсон тартылды, ал 1937 жылы комикстің алғашқы санында пайда болған Корки мысығы Фил Корбеттің суретімен қайта оралды. Коркидің комиксі 1-2 беттен 3 панельге дейін қысқартылды, бұл жаңа комикстерге орын ашты. Шерилдің Молы сияқты көптеген танымал пародиалар пайда болды, сондай-ақ жаңа комикстер, оның ішінде Мектепке дейінгі премьер-министр және Джордж пен Аждаһа, Джейми Смарт пен Энди Фэнтонның суреттерімен жарық көрді. 76 беттік Рождестволық арнайы басылымда пантомима, 12 беттік Гарри Хилл комикстері, тегін сыйлықтар және кейбір кейіпкерлердің оралуы болды. Соңғы жаңа комикстер «Punslinger», «Әкемнің пісіруіне кезегі келді», «Менің таңғажайып отбасым», «Жануарлар ең қызықты нәрселерді жейді», «Жұлдызды Т. Рекс» және «Брайан зақымдануы» болды. «Данди» журналында ән пародиалары мен жалған рецепттер де жарияланды. 2012 жылғы 19 наурызда Корольдік пошта Ұлыбританияның комикс кітаптарының бай тарихын тойлау үшін арнайы маркалар жинағын шығарды, оған көптеген басқа комикстермен қатар «Данди» да кірді. «The History of The Beano: The Story So Far» кітабының жалғасы «The Art and History of The Dandy» 2012 жылғы тамызда, «Дандидің» 75 жылдығында жарық көрді. «Данди» туралы Waverly кітабы бастапқыда 2007 жылы комикстің 70 жылдық мерейтойына шығарылмақ еді, бірақ ешқандай түсіндірмесіз тоқтатылды. «Дандидің» соңғы баспа басылымы, 100 беттік басылымы комикстің «75 ең жақсы кейіпкерлерінің» тізімін қамтиды, 2012 жылғы 4 желтоқсанда жарық көрді. Алайда «The Dandy» онлайн және «Dandy App» бағдарламасында «Desperate Dan», «Bananaman», «Blinky», «Sneaker» және «Hyde & Shriek» сияқты ұзақ жылдар бойы жарық көрген кейіпкерлермен бірге «Keyhole Kate» комиксінің жаңа нұсқасымен (мұқият паркерден мектеп оқушысына айналған) цифрлық форматқа көшті, сондай-ақ бұрынғы «Beezer» комиксінің кейіпкерлері «The Numskulls» комиксінің жаңа нұсқасы және бұрынғы «D. C. Thomson» комиксінің жаңартылған нұсқаларынан тұратын супергеройлар тобы, оның ішінде «The Dandy» (және Ұлыбританияның) алғашқы супергеройы «The Amazing Mr X» «Retro Active» сериалдық оқиғасында пайда болды. Бұл көптеген «Данди» жанкүйерлері арасында дау туды, өйткені баспа басылымы жақсырақ екенін, ал цифрлық нұсқасы сенімді емес болуы мүмкін екенін айтты. «DC Thomson» компаниясы комиксті тоқтатуды шешті, өйткені ол бастапқыда күткен жарнама мен клиенттерді тарта алмады. Комикс 2013 жылғы 26 маусымда тоқтатылды, бірақ жылдық және кейде жазғы арнайы басылымдар шығарыла береді.

The first issue, under the name The Dandy Comic, was published on 4 December 1937. The most notable difference between this and other comics of the day was the use of speech balloons instead of captions under the frame. It was published weekly until 6 September 1941, when wartime paper shortages forced it to change to fortnightly, alternating with The Beano. It returned to weekly publication on 30 July 1949. From 17 July 1950 the magazine changed its name to The Dandy. One of those involved in the comic in its early days was George Thomson, who served as deputy editor, and briefly when aged 18 as editor. Thomson would later serve as a cabinet minister under Harold Wilson and as European Commissioner. The comic changed format and content, reflecting a more television oriented style, now printed on glossy magazine paper instead of gravure. The price was raised from 70p to £1.20 (99p for the first two weeks), a new comic strip called "Office Hours" (a comic strip about the adventures of the writers of The Dandy) appeared, and two supposedly new ones also started, though they were actually revivals from a few years earlier ("Jak" and "Dreadlock Holmes"). In August 2007 (issue 3426), The Dandy had another update, becoming the fortnightly comic magazine hybrid Dandy Xtreme, priced at £2.50. Unlike previous incarnations, Dandy characters did not necessarily grace the cover every issue; instead, celebrities and other cartoon characters were featured; the first Dandy Xtreme had Bart Simpson on the cover. The Dandy Xtreme had a theme for each issue, usually a film or TV show. From 27 October 2010 (issue 3508) The Dandy returned as a weekly comic and dropped "Xtreme" from its title. The contents received a major overhaul, and all the comic strips from the Xtreme era except for Desperate Dan, Bananaman and The Bogies were dropped. Bananaman was also taken over by a new artist, Wayne Thompson, and Korky the Cat, who appeared in the comic's first issue in 1937, made a return drawn by Phil Corbett. Korky's strip was changed from 1–2 pages to 3 panels, to make way for new comics. Many new celebrity spoofs such as Cheryl's Mole became a feature, but other new strips included Pre Skool Prime Minister and George vs Dragon, drawn by Jamie Smart and Andy Fanton. The 76 page Christmas special featured a pantomime, a 12 page Harry Hill strip, free gifts, and the return of some characters. More recent new strips are "Punslinger", "Dad's Turn To Cook", "My Freaky Family", "Animals Eat The Funniest Things", "Star T. Rex" and "Brian Damage". Song parodies and fake recipes also appeared in The Dandy. On 19 March 2012 the Royal Mail launched a special stamp collection to celebrate Britain's rich comic book history, which included The Dandy among many others. A follow up to Waverly Book's The History of The Beano: The Story So Far, called The Art and History of The Dandy, was released in August 2012, the Dandy's 75th anniversary year. A Waverly book about The Dandy was originally to be released in 2007 for the comic's 70th birthday, but was cancelled with no explanation. The last print edition of the Dandy, a 100 page edition featuring a countdown of the comic's "Top 75 Characters", was published on 4 December 2012. However, The Dandy continued online and in the Dandy App, with long running characters like "Desperate Dan", "Bananaman", "Blinky", "Sneaker" and "Hyde & Shriek" making the transition to digital alongside a re imagined version of "Keyhole Kate" – transformed from nosey parker into a schoolgirl sleuth – a new take on former "Beezer" characters "The Numskulls", and a superhero team consisting of revamped versions of former D. C. Thomson action stars – including The Dandy's (and the U. K.'s) first ever superhero, "The Amazing Mr X" – in adventure serial "Retro Active". This was quite controversial among most Dandy fans as comparisons were made that the print edition was better and the digital one could be quite unreliable. DC Thomson decided to axe the comic as it didn't ultimately attract the publicity and customers that the company initially wanted. It ended on 26 June 2013, although annuals and occasional summer specials continue to be published.

Басшылар

Бастапқы редактор Альберт Барнс болды, ол "Жайлаусыз Дэн туралы аңыз" (1997) кітабында Данның әйгілі жағының үлгісі болған. Барнс 1982 жылға дейін осы қызметте қалды, содан кейін оны Дейв Торри алмастырды. Оның орнын баскан Моррис Хегги 2006 жылы DC Thomson архивістi болу үшiн редакторлықтан кетті. Баспа басылымының соңғы редакторы Крейг Грэм болды. 2012 жылы іске қосылған цифрлық нұсқаның редакторы Крейг Фергюсон болды.

Дана комикстер

75 жылдық тарихында “Данди” журналында жүздеген түрлі комикстер жарық көрді, олардың көпшілігі ұзақ жылдар бойы жарияланды. Ең ұзақ жүрген комикстер – “Кейулі Дэн” және “Корки мысығы”, екеуі де алғашқы нөмірде пайда болды. “Nutty” және “Hoot” журналдарымен біріккеннен кейін “Данди” олардың бірқатар комикстерін мұра етті, ең танымалдары – “Nutty” журналынан “Bananaman” және “Hoot” журналынан “Cuddles”, олар “Данди” кейіпкерімен бірігіп, “Cuddles and Dimples” атты жаңа комиксті құрды. Екеуі де ұзақ уақыт бойы жарық көрді, 1980 жылдардан бері “Данди” журналында болды және әрқайсысы “Данди” мен олардың туған комикстерінің мұқабасында пайда болды. “The Beezer” және “The Topper” журналдары жабылғаннан кейін “Данди” олардың да бірқатар комикстерін мұра етті, соның ішінде “Beryl the Peril”, “Puss 'n' Boots” (“The Topper” журналына ауысудан бұрын “Sparky” журналында болған) және “Owen Goal” (“Nutty” журналында басқа атаумен жарияланған). Комикстің әртүрлі мұқаба жұлдыздары болды (мұқабада пайда болатын комикстер), біріншісі – 1937 жылдан 1984 жылға дейін мұқабада болған “Корки мысығы”. Содан кейін, комикстің ең танымал кейіпкері болған “Кейулі Дэн” мұқабаны иеленді, ол 1999 жылға дейін осы қызметте болды, содан кейін оның орнына “Cuddles and Dimples” келді. Алайда, олар ұзақ уақыт мұқабада болған жоқ және 2000 жылдың соңына қарай “Кейулі Дэн” қайтадан мұқабаға оралды. Комиксте “Cuddles and Dimples” “әдепсіздік танытқандықтан” мұқабадан қуылғаны айтылды, бірақ шындығында комикстің оқырмандары “Дэннің” мұқабаға оралуын қалаған. 2004 жылы үлкен жаңарудан кейін “Кейулі Дэн” мұқабада “Jak” кейіпкерімен алмастырылды, ол сол аттас ескі комикстің негізінде жасалған, бірақ “Дэн” сияқты басқа кейіпкерлер де кейде мұқабада пайда болды. Мұқабада қосалқы тақырып та болды, мысалы, “Beano-дан жақсы”. “Dandy Xtreme” дәуірінде комикстің мұқабасында жұлдыз болған жоқ, мұқабалар көбінесе танымал адамдарға немесе қазіргі трендтерге арналды, бірақ комикстің апталық форматына оралғаннан кейін, 2010 жылдың қазан айында танымал британдық комедияшы “Harry Hill” мұқаба орнын иеленді, кейбір нөмірлерде оған “Кейулі Дэн” және “Bananaman” қосылды (бірақ басқа кейіпкерлер де бір реттен пайда болды). “Данди” кейіпкерлері арасында жиі қияли кроссоверлер болды, өйткені кейіпкерлердің көпшілігі ойдан шығарылған “Дандитаун” қаласында өмір сүрді, дәл “Beano” комиксіндегі кейіпкерлер “Beanotown” қаласында өмір сүргендей. “Beano” комиксінің көпшілігін бір суретшілер салған, ал екі комикс арасындағы кроссоверлер кейде кездеседі. Көбінесе бір комикс екіншісін әжуалай сынайды (мысалы, кейіпкер қарт әйелмен кездесіп, ол “Beano-дағы әзілдерден де ескі” дейді). Комикстерде “Дандитаун” мен “Beanotown” қалаларының бәсекелес екені айтылды. “Данди” форматын түбегейлі өзгертті, “Дандитаун” қаласы “Beanotown” қаласында елшілік ашқанда, қала тұрғындарының көпшілігі оны басып алуға тырысты – бірақ бұл елшілік туралы “Beano” журналында ешқандай ақпарат жоқ. Бұл бәсекелестік “Beanotown Racing” компьютерлік ойынына әсер етті, онда екі комикстегі әртүрлі кейіпкерлер “Beanotown” қаласының әртүрлі нүктелерінде, соның ішінде елшілікте жарысқа түседі. Ойын комикстерде кеңінен жарияланды, сюжеттік желілер көбінесе кейіпкерлердің әрқайсысы өзінің көлігін қалай иеленгеніне байланысты болды.

Over its 75 year run hundreds of different comic strips have appeared in The Dandy, many of them for a very long time. The longest running strips are Desperate Dan and Korky the Cat, who both appeared in the first issue. Following mergers with Nutty and Hoot, the Dandy inherited a number of their strips, most notably Bananaman from Nutty and Cuddles from Hoot, who teamed up with a Dandy character to form a new strip entitled Cuddles and Dimples. Both have been quite long running, having been in the Dandy since the 1980s and each having appeared on the front cover of both The Dandy and the comics from which they originated. After the closure of The Beezer and The Topper, The Dandy inherited some of its strips as well, including Beryl the Peril, Puss 'n' Boots (who had been in Sparky before being moved to The Topper) and Owen Goal (who appeared in Nutty under a different title). The comic has had a number of different cover stars (comic strips appearing on the front cover), firstly Korky the Cat, who was on the cover from 1937 to 1984. Desperate Dan, long since the comic's most popular character, then took over the cover, a position he retained until 1999 when he was replaced as cover star by Cuddles and Dimples. However, they were not on the cover for very long and Desperate Dan had been restored to the cover by the end of 2000. The comic revealed that Cuddles and Dimples were thrown off the cover for "being too naughty", though in reality the comic's readers wanted Dan to return as the cover strip. In 2004, following a major revamp, Desperate Dan was replaced on the front cover by Jak, a character created for the cover, slightly based on an older strip with the same name, although other characters, including Dan, also made occasional cover appearances. The front cover also had a subtitle, for example, "Better than the Beano". During the Dandy Xtreme era the comic had no cover star, and covers were often given over to celebrities or current trends, but after the comic returned to its weekly, all comic format in October 2010, the popular British comedian Harry Hill took over the cover spot, accompanied by Desperate Dan and Bananaman in some issues (although other characters made one off appearances too). There were frequent fictional crossovers between Dandy characters, as most of the characters lived in the fictional Dandytown, just as the characters in The Beano were portrayed as living in Beanotown. Many of the comic strips in The Beano are drawn by the same artists, and crossovers between the two comics occur occasionally. Quite often, one comic would make a tongue in cheek jibe at the other (e. g. a character meeting an elderly lady and stating that she's "older than the jokes in The Beano"). In the strips, it was expressed that Dandytown and Beanotown are rivals, The Dandy did a drastic format change when Dandytown had an embassy in Beanotown, which many of the town's citizens unsuccessfully attempted to overrun – the embassy was never referred to in The Beano. This rivalry inspired the spin off computer game Beanotown Racing, in which various characters from both comics could be raced around points in Beanotown, including the embassy. The game was given a great deal of advance publicity in the comics, with story lines often revolving around how each of the characters acquired his or her vehicle.

Дунди

"Дэнди", "Бин" және D C Томсон комикстерінің арқасында Данди комикс индустриясының маңызды орталығы ретінде танылды және "Британияның комикс астанасы" деп аталды. Осы мұраның бір бөлігі болып, қазір қалада Шотландия комикс зерттеу орталығы орналасқан. 2001 жылдың шілдесінде "Дэнди" журналының мұқабасында Данның Дандиге сапары және оның ескерткішімен кездесуі бейнеленді. 2012 жылдың желтоқсан айында Данди университеті D C Томсонмен бірлесіп, комикстің 75 жылдығын тойлауға арналған көрме ұйымдастырды.