Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұшақтың бөлігі – ұшақ нацельдері
Part of an aircraft
aircraft nacelles
Нацель (/n//ə/'/s//ɛ//l/ nəSEL) – ұшақтардың қозғалтқыштар, отын немесе жабдық сияқты бөліктеріне арналған аэродинамикалық контейнер. Егер ол ұшақ корпусының сыртында толығымен орнатылса, оны кейде "под" деп атайды, мұндай жағдайда ол пилон немесе тіреу арқылы бекітіледі және қозғалтқышы "подты қозғалтқыш" деп аталады. Кейбір жағдайларда – мысалы, "Фарман" типіндегі "итеруші" ұшақтарда немесе Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі P-38 Lightning ұшағында – ұшақтың пилот кабинасы дәстүрлі фюзеляжда емес, нацельде орналасуы мүмкін.
A nacelle (/n//ə/'/s//ɛ//l/ nəSEL) is a streamlined container for aircraft parts such as engines, fuel or equipment. When attached entirely outside the airframe, it is sometimes called a pod, in which case it is attached with a pylon or strut and the engine is known as a podded engine. In some cases—for instance in the typical "Farman" type "pusher" aircraft, or the World War II era P 38 Lightning—an aircraft cockpit may also be housed in a nacelle, rather than in a conventional fuselage.
Этимология
Көптеген авиациялық терминдер сияқты, бұл сөз де француз тілінен келген, нақтырақ айтқанда, кішкентай қайық деген сөзден.
Like many aviation terms, the word comes from French, in this case from a word for a small boat.
Даму
Arado Ar 234 – қозғалтқыштары гондолаларда орналасқан алғашқы пайдалануға берілген реактивтік ұшақтардың бірі. Оның жасалу барысында төрт қозғалтқыш төрт бөлек гондолаға ие болды. Алғаш әр гондоланың жеке қону доңғалағы болған, бірақ кейіннен екі қозғалтқыштан тұратын екі гондолаға біріктірілді. 2010 жыл шамасында General Electric және NASA коммерциялық ұшақтардың қозғалтқыш шуын азайту мақсатында шеврон пішіндес артқы жиектері бар гондолаларды жасады, сынақ платформасы ретінде эксперименталды Boeing 777 ұшағы қолданылды.
The Arado Ar 234 was one of the first operational jet aircraft with engines mounted in nacelles. During its development, the four engines had four distinct nacelles. They once had their own landing gear wheel, but they were later combined to two nacelles with two engines each. Around 2010, General Electric and NASA have developed nacelles with chevron shaped trailing edges to reduce the engine noise of commercial aircraft, using an experimental Boeing 777 as a test platform.
Қолданбалар
Көп қозғалтқышты ұшақтар көбінесе қозғалтқыштарды орналастыру үшін нацельдерді пайдаланады. Жауынгерлік ұшақтар (мысалы, Eurofighter Typhoon) әдетте қозғалтқыштарын фюзеляж ішіне орнатады. Кейбір қозғалтқыштар, мысалы De Havilland Comet және Flying Wing типті ұшақтарда, ұшақ қанатына орнатылады. Қозғалтқыштар жеке нацельдерге орнатылуы мүмкін, ал Boeing B 52 Stratofortress (оң жақтағы суретте) сияқты ірі ұшақтарда бір нацельге екі қозғалтқыш орнатылуы да мүмкін. Нацельдерді отын және қару-жарақ сияқты тұтылатын ресурстарды сақтау үшін толығымен немесе жартылай ажыратылатын етіп жасауға болады. Нацельдер фюзеляждан шалқақта жұмыс істейтін жабдықтарды орналастыру үшін де қолданылуы мүмкін, мысалы, Boeing E 3 Sentry радары радом деп аталатын нацельде орналасқан.
Usually, multi engined aircraft use nacelles for housing the engines. Combat aircraft (such as the Eurofighter Typhoon) usually have the engines mounted within the fuselage. Some engines are installed in the aircraft wing, as in the De Havilland Comet and Flying Wing type aircraft. Engines may be mounted in individual nacelles, or in the case of larger aircraft such as the Boeing B 52 Stratofortress (pictured right) may have two engines mounted in a single nacelle. Nacelles can be made fully or partially detachable for holding expendable resources such as fuel and armaments. Nacelles may be used to house equipment that will only function remote from the fuselage, for example the Boeing E 3 Sentry radar is housed in a nacelle called a radome.
Басқа қолданыстар
Эдвард Тернер бұл терминді 1949 жылы Triumph Speed Twin, Thunderbird және Tiger 100 мотоциклдерінің фарасы мен аспаптар панелінің айналасын әдемілеу үшін енгізген стильдік элементін сипаттау үшін қолданды. Бұл стильдік элемент кейіннен британдық өнеркәсіпте кеңінен көшірілді, бірақ Чехия мотоцикл өндірушісі Česká Zbrojovka Strakonice одан бұрын қолданған. Шындығында, Royal Enfield Bullet әлі де өзінің "casquette" деп аталатын нұсқасын қазіргі модельдерінде сақтап келеді. 1966 жылғы 6T Triumph Thunderbird 650, 5TA Triumph Speed Twin 500 және 3TA Triumph Twenty One 350 модельдері Triumph мотоциклінің соңғы "нацельдермен" жабдықталғандары болды. Жел турбинасында (HAWT) генератор мен беріліс қорабының "қабығы" – ротатор білігімен бірге көлденең осьте орналасқан. Катамаранның көпір палубасының алдыңғы проекциясы теңіздің соққысын жұмсарту немесе кабина ішіндегі кеңістікті арттыру үшін жасалған. "Жұлдыз жолында" бұл термин сопақшалық өрісін тудыратын орамдарды қамтитын корпусқа да қолданылады. Бұл оларды қуаттандыратын қозғалтқыштан бөлек.
Edward Turner used the term to describe his styling device introduced in 1949 to tidy the area around the headlamp and instrument panel of his Triumph Speed Twin, Thunderbird and Tiger 100 motorcycles. This styling device was much copied within the British industry thereafter, although Czech motorcycle manufacturer Česká Zbrojovka Strakonice was using it beforehand. Indeed, the Royal Enfield Bullet still retains its version, the 'casquette', on its current models. The last Triumphs to sport nacelles were the 1966 models of the 6T Triumph Thunderbird 650, 5TA Triumph Speed Twin 500, and 3TA Triumph Twenty One 350. The generator and gearbox "shell" – with rotator shaft – on a horizontal axis wind turbine (HAWT). A forward projection of a catamaran's bridgedeck designed to soften the impact of seas or make more space inside the cabin. In Star Trek it is also used as a term for the housing containing coils that generate the warp field. This is separate to the engine that powers them.
Құрылыс мәселесі
Ұшаққа орнатылған нацелдердің басты конструкциялық мәселесі – соққыны азайту үшін оларды аэродинамикалық етіп жасау, сондықтан нацелдер жұқа пилондарға орнатылады. Бұл, нацелдер ішінде орналасқан қажетті арналарды ұшаққа осы тар кеңістік арқылы жалғау қиындығын тудыруы мүмкін. Бұл, әсіресе, қозғалтқыштары бар нацелдер үшін маңызды, себебі бірнеше қозғалтқыш функцияларын басқаруға арналған отын және басқару желілерінің бәрі пилондар арқылы өтуі керек. Көп жағдайда нацелдер асимметриялық болуы қажет, бірақ ұшақ конструкторлары ұшақтың екі жағы үшін екі жиынталған бөлшектерге байланысты техникалық қызмет көрсету шығындарын азайту үшін асимметриялық элементтерді ең аз деңгейде ұстауға тырысады.
The primary design issue with aircraft mounted nacelles is streamlining to minimise drag so nacelles are mounted on slender pylons. This can cause issues with directing the needed conduits mounted within the nacelle to connect to the aircraft through such a narrow space. This is especially concerning with nacelles containing engines, as the fuel, and control, lines for multiple engine functions must all go through the pylons. It is often necessary for nacelles to be asymmetrical, but aircraft designers try to keep asymmetrical elements to a minimum to reduce operator maintenance costs associated with having two sets of parts for either side of the aircraft.