Кіріспе
Дизайн тілі немесе дизайн лексикасы – өнімдер жиынтығын немесе архитектуралық ортаны жобалауға басшылық ететін, стильдік тұрақтылықты қамтамасыз ететін жалпы схема немесе стиль.
A design language or design vocabulary is an overarching scheme or style that guides the design of a complement of products or architectural settings, creating a coherent design system for styling.
Мақсаттар
Өз өнімдер жиынтығына ерекше, бірақ тұрақты сыртқы көрініс және пайдаланушы интерфейсін беруді қалайтын дизайнерлер олар үшін ережелер жиынтығын жасай алады. Ережелер жиынтығы материалдар, түс схемалары, пішіндер, өрнектер, текстуралар немесе макеттер сияқты дизайнның әртүрлі аспектілері бойынша таңдауларды сипаттауы мүмкін. Содан кейін олар жиынтықтағы әрбір объектінің дизайнында осы ережелер жиынтығын сақтайды. Көбінесе дизайн тілдері қатаң түрде анықталмайды; дизайнер бір затты екіншісіне ұқсас етіп жасайды. Дегенмен, кейбір жағдайларда олар қатаң сақталады, нәтижесінде өнімдер күшті тақырыптық біртектілікке ие болады. Мысалы, әртүрлі шахмат жиынтықтарының көптеген ерекше дизайндары болғанымен, бір жиынтықтағы фигуралар әдетте тақырыптық тұрғыдан үйлесімді болады. Кейде дизайнерлер өзгелерді әшекейлеу немесе аксессуарлар таңдағанда олардың дизайн тілін қолдануға ынталандырады.
Өнеркәсіптік жобалау
Өнеркәсіптік дизайн – жаппай өндіріс үшін өнімдерді жобалау процесі. Дизайн тілі өнімдер тобына ортақ стиль бере алады, осы арқылы оларды бәсекелестерден ерекшелейді. Автокөлік дизайнында дизайн тілі жиі қолтаңбалық радиатор торын пайдаланады. Мысалы, көптеген BMW көліктері біртұтас дизайн тіліне ие, соның ішінде алдыңғы бөлігінде екі бөлікке бөлінген "бүйрек тәрізді" радиатор торы және төрт дөңгелек фаралары болады.
Мысалдар
Apple компаниясы 1980-ші жылдары үй компьютерлерінде Snow White дизайнын қолданды, ол параллель жолақтар арқылы корпус нақты көлемнен кішірек көрінуін қамтамасыз етті. Apple компаниясының өнеркәсіптік дизайн тобы барлық Apple өнімдерінің өнеркәсіптік дизайнына жауапты. Cadillac 2000 жылы «Өнер және ғылым» дизайн философиясын ұсынды, ол өткір және анық жиектерге баса назар аударды. Ford 1990-шы және 2000-шы жылдардың басында New Edge дизайн тілін қолданды, ол жұмсақ аэродинамикалық пішіндер құру үшін қиылысатын доғаларды үйлестірді. Кейін Ford көптеген көліктерінде үлкен төменгі трапеция пішіндес торды (гриль) қолданған Kinetic Design дизайнын пайдаланды. Mazda Nagare дизайн тілін қолданды, ол желдің әсерімен ағын сызықтарды пайдаланды. Соңынан Mazda Kodo дизайн тіліне көшті. Басқа мысалдарға Mitsubishi-дің Dynamic Shield және Subaru-ның Dynamic x Solid дизайн тілдері жатады.
Бағдарламалық жасақтама
Бағдарламалық жасақтама архитектурасында жобалау тілдері архитектураны сипаттау тілдерімен байланысты. Ең белгілі жобалау тілі – Бірыңғай модельдеу тілі. Мысалы, графикалық пайдаланушы интерфейсі контекстінде, қолданушы интерфейсі ережелерін қосымшалар үшін жобалау тілдері деп қарастыруға болады.
Мысалдар
Apple компаниясы бағдарламалық жасақтаманы жобалау тілдерін жасады. Platinum дизайн тілі Mac OS 8 және 9 үшін қолданылды және сұр түстің әртүрлі тонбастарын ерекше атап көрсетті. Aqua дизайн тілі Mac OS X Jaguar жүйесімен бірге енгізілді және интерфейс элементтерінің жазықтығына, сондай-ақ шағылысу эффектілері мен мөлдірлікке баса назар аударды. 1999 жылы алғаш рет қолданылған металл өрнегі QuickTime Player сияқты, әдеттегі құрылғылардың жұмысын немесе интерфейсін имитациялайтын бағдарламаларға арналған. Microsoft Windows Vista және Windows 7 үшін Aero дизайн тілін пайдаланды. Aero дизайн тілінде терезе шекаралары сияқты жартылай мөлдір әйнек ерекшелік ретінде қолданылды. Metro дизайны қарапайым белгішелерге, қалыптаспауға және қарапайым пішіндерге бағытталды. Metro көптеген Microsoft өнімдерінде, соның ішінде Windows 8, Windows Phone 7, Xbox 360 және Xbox One-да қолданылды. Fluent Design System 2017 жылы Metro дизайнының жаңаруы ретінде әзірленді және одан да көп қозғалыс, тереңдік және мөлдірлік эффекттерін пайдаланды. Google 2014 жылы Material Design-ді жасады, ол жарық пен көлеңкелерді пайдалана отырып, тегіс, жылдам анимациялар мен ауысуларды, төсемді және тереңдікті баса көрсетеді. Google-дың көптеген өнімдері, соның ішінде Android, Android қолданбалары және веб-қолданбалары Material Design-ді енгізді. Flat дизайн – элементтер мен түстерді қарапайымдайтын дизайн тілі және стиль. Ол Microsoft-тың Zune, Android-де Android 4.0 нұсқасы, iOS 7 және OS X Yosemite жүйелеріндегі пайдаланушы интерфейсі дизайнына әсер етті. 2021 жылы GNOME жобасы Adwaita-ның мүмкіндіктерін кеңейтіп, оған GNOME үшін дизайн тілі ретінде дамуға мүмкіндік берді.