Кіріспе

1800–1816 жылдардағы АҚШ аумағы

Индиана территориясы, ресми түрде Индиана территориясы, 1800 жылдың 7 мамырында президент Джон Адамс қол қойған заңмен құрылды. Бұл, 1800 жылдың 4 шілдесінен 1816 жылдың 11 желтоқсанына дейін, территорияның қалған оңтүстік-шығыс бөлігі Индиана штаты ретінде Одаққа қабылданған кезде, АҚШ-тың ұйымдастырылған бөлігі болды. Территорияның бастапқы ауданы шамамен [ауданы көрсету керек], бірақ Мичиган территориясы (1805) және Иллинойс территориясы (1809) құрылғанда оның көлемі азайды. Индиана территориясы – 1787 жылғы Солтүстік-Батыс жарғысы бойынша ұйымдастырылған Солтүстік-Батыс территориясының жерінен құрылған алғашқы жаңа территория. Территорияның орталығы Уабаш өзеніндегі Винсенстің ескі француз бекінісінің маңындағы елді мекен болды, 1813 жылы ол Огайо өзенінің жанындағы Коридон қаласына көшірілді. Территорияның алғашқы губернаторы Уильям Генри Харрисон, жергілікті халықпен келісімдер жасауға қатысты, нәтижесінде тайпалық жерлер АҚШ үкіметіне берілді, бұл аумақты одан әрі қоныстандыруға жағдай жасады. 1809 жылы АҚШ Конгресі территория үшін екі палаталы заң шығару органы құрды, оған халық сайлаған Өкілдер палатасы және Заң шығару кеңесі кірді. Сонымен қатар, территориялық үкімет негізгі көлік желісі мен білім беру жүйесін жоспарлауды бастады, бірақ соғыс салдарынан территорияның штат болу жолы кейінгі уақытқа шегерілді. Текумсе соғысы басталғанда, территория соғыстың алдыңғы қатарында болды, Харрисон Типпекано шайқасында (1811) және 1812 жылғы соғыс кезінде Канадаға жасалған шабуылда әскери күштерге жетекшілік етті. Харрисон территориялық губернатор лауазымынан кеткеннен кейін Томас Пози тағайындалды, бірақ конгрессмен Джонатан Дженнингс басқаратын оппозициялық партия территориялық істерге ықпал етіп, штат болуды талап ете бастады. 1816 жылдың маусымында Коридон қаласында конституциялық конвент өткізілді, онда 1816 жылдың 29 маусымында штат конституциясы қабылданды. Жаңа штаттық үкіметке лауазымдарды толтыру үшін тамыз айында жалпы сайлау өтті, қарашада жаңа лауазым иелері ант берді және территория таратылды. 1816 жылдың 11 желтоқсанында президент Джеймс Мэдисон Индиананы Одаққа он тоғызыншы штат ретінде қабылдаған конгресс актісіне қол қойды.

Географиялық шекаралар

Индиана территориясы 1800 жылы құрылғанда, оның бастапқы шекарасына Солтүстік-Батыс территориясының батыс бөлігі кірді. Бұл Огайо өзенінен басталатын және Кентукки өзенінің сағасының қарсы жағалауынан солтүстік-шығысқа қарай қазіргі батыс Огайодағы Форт-Рекувериге дейін, содан соң АҚШ пен Канада шекарасына дейін, шамамен 84 градус 45 минут батыс бойлық бойынша жүретін сызықтың солтүстік-батысындағы аумақты қамтиды. Алғашында бұл аумаққа қазіргі Индиана штатының көп бөлігі, қазіргі Иллинойс және Висконсин штаттарының барлығы, қазіргі Миссисипи өзенінің шығысында орналасқан қазіргі Миннесота штатының бір бөлігі, қазіргі Мичиган штатының Жоғарғы және Төменгі жарты аралының батыс жартысы және қазіргі Огайо штатының Форт-Рекувериден солтүстік-батысқа қарай орналасқан тар жолағы кірді. Бұл соңғы учаске 1803 жылы Огайо штат мәртебесіне ие болғаннан кейін Огайоның бір бөлігіне айналды. Индиана территориясының оңтүстік-шығыс шекарасы 1803 жылы Огайо штат болған кезде Ұлы Майами өзенінің сағасына қарай жылжытылды. Сонымен қатар, қазіргі Мичиганның шығыс бөлігі Индиана территориясына қосылды. 1805 жылы солтүстікке қарай Мичиган территориясы құрылғанда және 1809 жылы батысқа қарай Иллинойс территориясы құрылғанда территорияның географиялық аумағы одан әрі қысқарды.

Сот соты

Индиана территориясы құрылған кезде 1787 жылғы Ережеде аумақтық үкіметтің өкілдігі жоқ кезеңінде (1800-1804 жылдары) халық сайлаған аумақтық үкімет туралы ешқандай ереже болмады. Сот және заң шығару функцияларын біріктірген аумақтық губернатор мен үш судья аумақты басқару үшін заңдарды қабылдады. Аумақтық губернатормен заңнамалық мәселелер бойынша жұмыс істеуден өзге, аумақтық судьялар жалпы соттың төрағалық етушілері болды. Индиана территориясы 1805 жылы үкіметтің жартылай заң шығарушы кезеңіне өткен кезде, заң шығарушы орган біртіндеп басымдыққа ие болды, ал судьялар сот істеріне көбірек назар аударды. 1814 жылы, аймақ штатқа айналуға ұмтылғанда, үш округтік сот құрылды. Губернатор Пози Айзек Блэкфорд, Джесси Линч Холман және Элайджа Спаркс округтік соттардың төрағалары болып тағайындалды. 1815 жылдың басында Спаркс қайтыс болғаннан кейін, оның орнына Джеймс Нобл тағайындалды.

Заң шығарушы орган

Индиана территориясы үкіметтің жартылай заңнамалық кезеңіне кірген кезде, аумақтық тұрғындарға екіпалаталы заң шығарушы органның төменгі палатасына өкілдерді сайлауға рұқсат берілді. Президент Джефферсон Заңнамалық кеңестің (заң шығарушы органның жоғарғы палатасы) бес мүшесін таңдау міндетін губернаторға жүктеді, ол төменгі палата ұсынған он кандидаттың тізімінен таңдады. Жаңа заң шығарушы орган құрылғаннан кейін, аумақтағы әрбір округке Өкілдер палатасына (заң шығарушы жиналыстың төменгі палатасы) өкілдерді сайлау құқығы берілді. Төменгі палатаға бастапқыда жеті өкіл кірді: Дирборн округінен біреу, Кларк округінен біреу, Нокс округінен екеу, Сент-Клэр округінен екеу және Рэндольф округінен біреу. Губернатор Харрисон вето құқығын, сондай-ақ жалпы атқарушылық және тағайындау өкілеттіктерін сақтап қалды, ал заң шығарушы жиналыс заңдар қабылдауға құқылы болды, бірақ олар күшіне ену үшін губернатордың бекітілуі керек болды. Аумақтық басқарудың өзгеруі аумақтық судьялардың заң шығару өкілеттіктерін де жойды, нәтижесінде аумақтық сот тек сот билігімен ғана қалды. Бұл екіпалаталы заң шығару құрылымы аумақтың барлық қалған уақытында өзгеріссіз сақталды.

Аумақтық қаржы

Заң шығару кезеңі болмағанда, федералды үкімет губернатордың, үш мүшелі сот кеңесінің және аумақтық хатшының жалақысын төледі, бұл жылына шамамен 5500 долларға бағаланды. Сонымен қатар, баспа, пошта және жалдау ақысы сияқты басқа да шығындарды жабу үшін шамамен 200 долларлық кіші қор бөлінді. Федералды үкімет қазынашы мен бас прокурор сияқты қосымша мемлекеттік кеңселерді қаржыландырмады. Бұл лауазымдардың жалақысы аумақтың қазынасынан төленді. Жартылай заңнамалық кезеңде федералды үкімет аумақтық губернатордың, судьялардың және хатшының жалақысын жылына шамамен 6687 доллар төледі. Аумақтық қазына заң шығарушылық шығындарды, сондай-ақ қазынашының, аудитордың, бас прокурордың және канцлердің жалақысын қаржыландыруға жауапты болды. Аумақтық қазынашы баспа, үй жалдау, кеңсе заттары, және басқа да материалдық-техникалық жабдықтау мен қызметтер сияқты операциялық шығындарды төледі. Бұл шығындар жылына 10 000 долларға бағаланды. Аумақтың кірісі шектеулі болды, негізгі көзі – федералды жерлерді сатудан түскен қаражат. Басқа кірістер салықтар, лицензиялар және акциздерден түсті. 1811 жылы жер иелерінен жиналатын мүлік салығы жердің ауданы мен сапасына негізделді, ал бұрын бұл салықтар жер құнына негізделген. Аумақтық округтерге де салықтар жиналды. 1815 жылдан бастап кейбір өндірілген тауарларға салық салына бастады, бұл аумақтық үкімет үшін қосымша қаражатты қамтамасыз етті. 1812 жылғы соғыс кезінде аумақтың кірісі күрт төмендеді, өйткені көптеген салық төлеушілер өздерінің қарызын төлей алмады, ал олардың жерлері федералды үкіметке қайтарылды. Қаржылық қиындықтар соғыс аяқталғанға дейін штат болу қозғалысын да кешіктірді. Мысалы, 1813 жылы аумақтың қазынасында бар болғаны 2,47 доллар болды. Қазынаны толтыру үшін салық ставкалары өзгертілді және кірістің жаңа түрлері енгізілді. Бұл өзгерістерге кейбір салықтарды азайту, басқаларын арттыру және кірісті тұрақтандыру үшін кейбір кәсіпкерлікке лицензия беру талаптарын енгізу кірді. Бірінші аумақтық аудитор Уильям Принс екі аумақтық округтен салық жинамағаны үшін аумақтың кіріс тапшылығына кінәланды. Аумақтың халқының өсуі түрлі салықтарды, соның ішінде мүлік салығы мен мемлекеттік жерлерді сатудан түскен салықтарды жинау арқылы оның қаржылық жағдайын жақсартуға көмектесті. Алайда, жаңа округтер мен қалалар құрылған сайын үкіметтік шығындар да өсті, бұл жаңа мемлекеттік кеңселерді ашу қажеттігін тудырып, үкіметтің жалпы көлемін одан әрі ұлғайтты.

Саяси мәселелер

Индиананың аумақтық тарихындағы басты саяси мәселе құлдық еді; алайда, басқа да мәселелер болды, оның ішінде үндістердің мәселелері, Индиана территориясының бөлігінен солтүстік және батыс аумақтарының құрылуы, аумақтық өзін-өзі басқарудың жетіспеушілігі және Конгрестегі өкілдік туралы алаңдаушылық, сондай-ақ Харрисонның аумақтық губернатор ретіндегі әрекеттеріне үздіксіз сын. Бұл мәселелердің көпшілігі Индиана штат мәртебесіне ие болғанға дейін шешілді. Мичиган және Иллинойс территорияларының құрылуы аумақтың географиялық өлшемдері туралы пікірталасты аяқтады. Аумақтық басқарудың екінші кезеңінде үкіметтің демократиялануы билікті бастапқыда аумақтық губернатор мен сот кеңесінің қолына бергеннен кейін, сайланған өкілдерден тұратын заң шығарушы органға және АҚШ Өкілдер палатасына делегатқа ауыстырды. Аумақта құлдыққа рұқсат беру мәселесі 1810 жылы шешілді; алайда, губернатор Харрисонға сын-пікірлер, оның билігінің көп бөлігі аумақтық заң шығарушылар мен судьяларға берілгеннен кейін де жалғасты. 1803 жылы Харрисон мен жалпы сот судьялары 1787 жылғы Жарлықты айналып өту үшін Индиана территориясында құлдыққа келісімшарт бойынша жұмыс істеу заңдарын қолдану арқылы рұқсат беру үшін заң қабылдады. Бұл заң бойынша, аумақтан тыс жерде иеленген немесе сатып алынған ересек құлдар аумаққа әкеліне алатын және құл иесі белгілеген мерзімге жұмысқа тартылатын болды. 1805 жылы аумаққа Конгресте өкілдік берілгеннен кейін Парк Конгреске Алтыншы бапты он жылға тоқтата тұру туралы заң қабылдауға қол жеткізді, бұл қаулымен қамтылған аумақтарға өз аумақтарында құлдықты заңдастыруға мүмкіндік берді. Харрисонның Индиана территориясында құлдыққа рұқсат беру әрекеттері аумақтың шығыс бөлігінде қоныстанған квакерлерден күшті қарсылыққа ұшырады. Олар құлдыққа қарсы партия құрды. Кларк округының тұрғыны Дэвис Флойд 1805 жылғы сайлауда аумақтың Өкілдер палатасына сайланған құлдыққа қарсы жалғыз өкіл болды, бірақ Харрисонның аумақта құлдықты заңдастыру шараларын Сент-Клэр округының екі өкілі тоқтатты, егер Харрисон олардың жеке аумақ құру туралы өтінішін қолдамаса, құлдықты рұқсат етуден бас тартты, ал Харрисон бұған қарсы болды. 1809 жылы, Конгресс Мичиган территориясын құрғаннан кейін бес жыл өткен соң, Сент-Клэр округының қоныс аударушылары Конгреске жеке аумақ құру туралы өтініш берді. Харрисонның наразылығына қарамастан, Конгресс Индиана территориясының батыс бөлігінен Иллинойс территориясын құруға келісім берді, сонымен қатар Индиана территориясының тұрғындарына АҚШ Өкілдер палатасына делегат сайлауға және аумақтың Заң шығарушы кеңесінің (жоғарғы палата) мүшелерін сайлауға құқық берді. Осы өзгерістердің нәтижесінде саяси күші әлсіреген Харрисон 1809 жылғы сайлаудан кейін құлдыққа қарсы партия билікке келген кезде аумақтық заң шығарушы органмен келіспеушілікке түсті. Сайлаушылар оның құлдыққа қатысты көптеген жоспарларын қабылдамады, ал 1810 жылы аумақтық заң шығарушы орган Харрисон мен сот 1803 жылы қабылдаған келісімшарт заңдарын жойды.

Үкімет орнын ауыстыру

Индиана территориясының астанасы 1800 жылдан 1813 жылға дейін Винсенсте орналасқан, содан кейін аумақтық заң шығарушы орган оны Коридонға көшірді. 1809 жылы Индиана территориясының батыс бөлігінен Иллинойс территориясы құрылғаннан кейін, бастапқыда аумақтың орталығында жатқан Винсенс енді оның батыс шетінде қалды. Аумақтық заң шығарушы орган 1812 жылғы соғыстың басталуы Винсенске шабуылға алып келуі мүмкін деп алаңдады, нәтижесінде үкіметтің орнын аумақтың халқы шоғырланған жерге жақын жерге көшіру туралы шешім қабылдады. Коридоннан басқа, Мэдисон, Лоуренсбург, Вевей және Джефферсонвилл қалалары да жаңа астана орны ретінде қарастырылды. 1813 жылдың 11 наурызында аумақтық заң шығарушы орган Коридонды аумақтың жаңа үкімет орталығы деп таңдады, бұл шешім 1813 жылдың 1 мамырынан күшіне енді. Харрисон өзі құрылған, аты берілген және жері бар Коридон қаласын жақтады. 1813 жылы аумақтық заң шығарушы органға Коридонда жаңа округтік сот ғимараты салынып жатқаны және жаңа ғимарат олардың отырыстары үшін де пайдаланылуы мүмкін екені (бұл үлкен үнемдеуге мүмкіндік береді) хабарланды, соның салдарынан аумақтық астананы Коридонға көшіру туралы шешім қабылданды. Капитолий ғимаратының құрылысы 1814 жылы басталды және 1816 жылға қарай дерлік аяқталды.

Жаңа аумаққа атау беру

Индиана, яғни "Индейлер жері" деген мағынасы, Огайо өзенінің солтүстігіндегі аумақтың көп бөлігін әлі де жергілікті американдықтар мекендегенін көрсетеді. "Индиана" сөзінің ресми қолданылуы 1768 жылға дейін созылды, ол кезде Ирокез конфедерациясының алты тайпасы қазіргі Батыс Вирджиния штатындағы жердің бір бөлігін сақтап, оны Огайо өзені аңғарындағы жергілікті тайпалармен сауда жасаған, Филадельфияда орналасқан жиырма бес мүшелі сауда компаниясына берді. Компания бұл жерді бұрынғы иелерінің құрметіне Индиана деп атады. 1776 жылы жер құқығы Индиана жер компаниясына беріліп, сатылымға қойылды; бірақ Вирджиния штатының үкіметі бұл талапқа қарсылық білдіріп, жер өзінің шекарасында болғандықтан, заңды иесінің өзі екенін мәлімдеді. АҚШ Жоғарғы Соты бұл мәселені қарап, 1798 жылы компанияның жерге құқығын жойды. Екі жыл өткен соң, Конгресс жаңа аумаққа Индиана жер компаниясының атын берді.

Батыс экспансиясы мен қақтығыстар

1785 жылғы Жер туралы заңның және 1787 жылғы Солтүстік-Батыс заңнамасының қабылдануы АҚШ үкіметін батысқа қарай кеңею жоспарларын жалғастыруға міндеттеді. Батыс жерлерін мекендеген үндістермен арадағы қарым-қатынастың шиеленісуі Солтүстік-Батыс үнді соғысына әкеп соқты. 1790 жылдың күзінде генерал Джозиа Хармар басқаратын американдық әскерлер қазіргі Индиана штатындағы Форт-Уэйн маңында Майами тайпасын қууға тырысып, сәтсіз аяқтап, кері шегінуге мәжбүр болды. Сол уақытта майор Жан Франсуа Хамтрамк Форт-Нокстан Вейа, Потаватоми және Кикапу елді мекендеріне экспедиция ұйымдастырды, бірақ оның жасағында жолға жеткілікті азық-түлік болмағандықтан Винсенске қайта оралуға тура келді. 1791 жылы Солтүстік-Батыс аймағының губернаторы генерал-майор Артур Сент-Клэр 2700 шамасындағы әскермен аймақта бекіністер тізбегін құрып, тыныштық орнату мақсатында науқан жүргізді. 1791 жылғы 3 қарашаның таңында Бас Керебет басшылығындағы Майами, Шоуни, Делавэр және басқа да шамамен 1000 шайқасшы Майами қаласының жанындағы американдық лагерьге күтпеген шабуыл жасады. Бұл шабуыл салдарынан американдықтар шамамен тоғыз жүз адамнан зардап шекті, олардың әскерлері кері шегінуге мәжбүр болды. Сент-Клэрдің 1791 жылғы жеңілісі АҚШ армиясының тарихында американдық үндістерден тартқан ең ауыр жеңілісі болып қалады. Осы шайқаста 623 федералды әскер қаза тауып, тағы 258-і жараланды, ал үндістер конфедерациясы шамамен 100 адамды жоғалтты. 1794 жылдың тамызында генерал "Жасыраған Энтони" Уэйн Америка Құрама Штаттарының легионына басшылық етіп, Құлаған ағаштар шайқасында үндістерді жеңді. Бұл шайқас американдықтар үшін шешуші кезең болды, олар стратегиялық маңызы бар Мауми-Уэбаш портының және Кекионгадағы Майами бекінісінің (кейін Форт-Уэйн болып қайта құрылды) бақылауын өз қолына алды. Сонымен қатар, аймақта американдықтардың үстемдігін сақтау үшін бірнеше қосымша бекіністер салынды. Гринвилл келісімі (1795) Солтүстік-Батыс үнді соғысын аяқтады және жерді беру туралы келісімдердің басталуын қадағалады. Бұл келісімге сәйкес, үнді тайпалары Индиананың оңтүстік-шығысын және қазіргі Огайоның үштен екі бөлігін АҚШ үкіметіне өткізді. Келісімнің нәтижесінде Майами тайпасы АҚШ-пен одақтас болып санайтын болды, ал жаңадан берілген батыс жерлеріне мыңдаған акр жерге Индиана территориясына жаңа қоныс аударушылардың саны арта түсті.

Аумақтарды қалыптастыру

АҚШ Конгресі 1800 жылдың 7 мамырында Индиана территориясын құру туралы заң қабылдады, ол 1800 жылдың 4 шілдесінен бастап күшіне енді. Жаңа территория Огайо штатының штат мәртебесіне ие болуы алдында Солтүстік-Батыс территориясын бөлу арқылы құрылды. Индиана территориясы құрылған кезде, болашақта Индиана штатының бір бөлігі болатын екі маңызды американдық қоныс орны Винсенс және Кларк Гранты болды, ал Каскаскиадағы қоныс кейін Иллинойс штатының бір бөлігіне айналды (бірақ қазір Миссисипи өзенінің батысында орналасқандықтан, ол тек Миссуриден ғана қол жетімді). Президент Джон Адамс 1800 жылдың 13 мамырында Уильям Генри Харрисонды территорияның алғашқы губернаторы етіп тағайындады, бірақ Харрисон губернаторлық міндеттерін орындау үшін 1801 жылдың 10 қаңтарында ғана территорияға келді. Территориялық хатшы Джон Гибсон Харрисон Винсенске келгенге дейін губернатор міндетін атқарды. Территориялық губернаторға «Бас сот» деп аталатын үш судьядан тұратын комиссия көмектесті. Олар бірлесіп территориядағы ең жоғары заң шығару және сот билігінің өкілдері ретінде жұмыс істеді. 1800 жылы 714 тұрғыны бар Винсенс – территорияның ең көне және ірі елді мекені болды, ол территорияның алғашқы астанасы атанды. Бұл бұрынғы француз сауда бекеті территориядағы ақ нәсілділердің сирек қоныстарының бірі болды. Индиана территориясы төрт округтен құралды: қазіргі Иллинойс штатының бөлігі болған Сент-Клэр және Рэндольф округтері; қазіргі Индиана штатындағы Нокс округі; қазіргі Мичиган штатының бөлігі болған Уэйн округі. Губернатор Харрисон Нокс округінің шығыс бөлігінен территориядағы алғашқы жаңа округ – Кларк округін құрды. Территория халқының өсуімен қосымша округтер құрылды. Индиана территориясы 1816 жылы штат мәртебесін сұрағанда, оның халқы он бес округке таралып, 60 000 адамнан асты, бұл 1796 жылғы Солтүстік-Батыс жарлығының шарттарына сәйкес штат болу үшін қажетті ең төменгі шекті құрады. Харрисонның саяси табысы Индиананың штат болуымен байланысты болғандықтан, ол территорияны кеңейтуге мүдделі болды. 1803 жылы президент Томас Джефферсон Харрисонға территориядағы жергілікті тайпалармен келіссөздер жүргізу және келісімдер жасау өкілеттігін берді. Харрисон АҚШ үкіметіне оңтүстік Индиананың көп бөлігін қоса алғанда, жергілікті тайпалардан 200 мыңнан астам жерді өткізген он үш келісімшартқа қол қойды. Винсенс келісімі (1803) Харрисонның территориялық губернатор ретінде келіссөздер жүргізген бірнеше келісімдердің біріншісі болды. Жергілікті тайпалардың басшылары американдықтардың Винсенс жеріне иелігін мойындау үшін осы келісімге қол қойды, бұл аймақ американдық революциялық соғыс кезінде Джордж Роджерс Кларк британдықтардан басып алған еді. Граузеланд келісімі (1805) қазіргі оңтүстік-орталық Индианадағы жерлерді федералды үкіметтің иелігіне беруді қамтамасыз етті. Форт-Уэйн келісіміне (1809) қол қойылғаннан кейін, онда Харрисон АҚШ үкіметі үшін кейіннен орталық Индиана мен шығыс Иллинойс штаттарының бір бөлігі болған 300-ден астам жерді сатып алды, шекарадағы жергілікті тайпалар мен қоныс аударушылар арасындағы шиеленіс күрт өсті. Арзан федералды жердің болуы территория халқының жылдам өсуіне әкелді, жыл сайын мыңдаған жаңа қоныс аударушылар аймаққа келді. Ұлы көлдер, Огайо, Уабаш және Миссисипи өзендерінің жағалауында үлкен қоныстар пайда бола бастады. Дегенмен, территорияның ішкі бөлігінің көп бөлігі жергілікті тайпалармен мекенделген және қоныстандырылмаған күйде қалды. Ауданды уақытша басқаруды құру туралы заңның шарттарына сәйкес, губернатор Харрисон және Индиана территориясының судьялары Луизиана округіне қатысты заңдарды қабылдады. Индиана территориясының Луизиана округін уақытша басқаруы Луизиана территориясы құрылғанға дейін тоғыз ай ғана созылды, ол 1805 жылдың 4 шілдесінен бастап өз аумақтық үкіметімен құрылды. Индиана территориясының Луизиана округін басқару кезінде болған ең маңызды оқиғалардың бірі – Сент-Луис келісімі, онда Сак және Фокс тайпалары солтүстік-шығыс Миссури, солтүстік Иллинойс және оңтүстік Висконсин штаттарын АҚШ-қа өткізді. Бұл келісімге наразылық білдірген жергілікті тайпалар 1812 жылғы соғыс кезінде Миссури, Огайо және Миссисипи өзендері бойындағы шабуылдарда британдықтардың жағына шығып, 1832 жылы Қара шоқпар соғысына қатысты.

Текумсех соғысы

Түпкі американдықтар мен жаңа қоныс аударушылар арасындағы жалғасқан шиеленістер американ әскері мен жалпыұлттық үндістер конфедерациясы арасындағы жаңа қақтығыстарға әкелді. АҚШ-тың кеңеюіне қарсы күреске ұйтқы болған, екі шауни бауыры – Текумсе және Тенскватава (Пайғамбар) айналасында қалыптасқан қарсылық қозғалысы Текумсе соғысы деп танылды. Тенскватава тума тайпаларға, егер олар ақтарға қарсы көтерілсе, Ұлы Рух оларды қорғайтынына сендірді. Ол тайпаларды ақ саудагерлерге берешегінің тек жартысын ғана төлеуге және ақтардың киім, арақ, қару-жарақ сияқты барлық әдет-ғұрыптарынан бас тартуға шақырып, қарсылықты одан әрі күшейтті. 1810 жылы Текумсе шамамен 400 қарулы жауынгермен бірге Винсенске сапар шегіп, Харрисонмен кездесіп, Форт-Уэйн шартын жоюды талап етті. Харрисон бас тартты, соғыс жасаушылар бейбіт түрде кетіп қалды, бірақ Текумсе ашуланып, кек алумен қорқытты. Содан кейін Текумсе оңтүстікке сапар шегіп, аймақтағы тайпалардың өкілдерімен кездесіп, американдықтарға қарсы күресу үшін жауынгерлер конфедерациясын құруға тырысты. 1811 жылы Текумсе болмағанда, АҚШ-тың соғыс министрі Уильям Юстис Харрисонға, конфедерацияға күш көрсету мақсатымен шабуыл жасауға рұқсат берді. Харрисон 1000-нан астам сарбазымен солтүстікке жылжыды, шауни тайпаларын бейбіт келісімге келтіруге тырысты. 6 қараша күні таңертең тайпа жауынгерлері Харрисон әскеріне күтпеген шабуыл жасады. Осы шайқас Типпекано шайқасы деп танылды, онда Харрисон 7 қарашада Уэбаш және Типпекано өзендері бойындағы Пророчтаун қаласында тарихи жеңіске жетті. Харрисон ұлттық батыр деп жарияланды және «Ескі Типпекано» деген лақап аты берілді, әскери күштері үндістерден көп есе басым болғанымен және көптеген жандарды жоғалтқанына қарамастан. Шайқастан кейін Орталық Индиана аумағының оңтүстік шекарасынан тыс жерлерге қоныс аударушылардың келуіне мүмкіндік берілді, бұл аумақты одан әрі дамытуға себін тигізді.

Мемлекет болу бағыты

1804 жылы 5 желтоқсанда губернатор Харрисон Индиана территориясының үкіметтің жартылай заңнамалық кезеңіне көтерілгенін жариялайтын жарлық шығарды. Аумақтың сайлаушылары 1805 жылы 3 қаңтарда алғаш рет Өкілдер палатасына мүшелерді сайлады; губернатор бес мүшесі бар Заң шығарушы кеңесті (жоғарғы палата) сайланған өкілдер ұсынған үміткерлер тізімінен таңдады. Аумақтық жалпы жиналыстың алғашқы заң шығару сессиясы Винсенсте 29 шілдеден 16 тамызға дейін өтті және Бенджамин Паркті АҚШ-тың Өкілдер палатасына бірінші делегат ретінде таңдады. 1805 және 1811 жылдар аралығында Индиана территориясының солтүстік бөлігі Мичиган территориясын құру үшін бөлінді, ал территорияның батыс бөлігі Иллинойс территориясын құруға бөлінді. Сонымен қатар, губернатор Харрисон Индиана территориясындағы қосымша жерлерді федералды үкіметке өткізген жергілікті тайпалармен бірқатар келісімдер жасасты, бұл қазіргі Индиананың оңтүстігінде және Иллинойстың көп бөлігінде миллиондаған акр жерді сату мен қоныстандыруға мүмкіндік берді. 1810 жылы аумақтық заң шығарушы органдағы құлдыққа қарсы жақтастар 1805 жылғы міндеттеме шартын жоюға қол жеткізді. 1811 жылдың желтоқсан айының соңы мен 1812 жылдың қаңтар айының басында 1810 жылы АҚШ-тың Өкілдер палатасына аумақтың алғашқы халық сайлаған делегаты болған Джонатан Дженнингс, АҚШ Конгресіне аумақтық заң шығарушы органның Индиана штатының конституциясын жобалауға рұқсат беру туралы петициясын ұсынды. Сол кезде бүкіл аумақтың ақ халық саны 1810 жылы 24 520 адамды құрады, бұл Солтүстік-Батыс жарлығында штат болу үшін қажетті 60 000-нан әлдеқайда төмен көрсеткіш еді. Конгресс петиция бойынша ешқандай шара қабыламады, себебі 1812 жылғы соғыс басталған болатын.

1812 жылғы соғыс

Текумсехтің американдықтармен соғысы 1812 жылғы соғыспен бірікті, себебі жалпыүнді конфедерациясы Канададағы британдықтармен одақтасты. 1812 жылдың мамыр айында Майами тайпасының басшысы Литл Тартл, Майамидің Миссиссинева ауылында аймақтағы тайпа басшыларының кездесуін өткізді. Көптеген тайпалар қақтығыс кезінде бейтарап болуға шешім қабылдады және Текумсехтің көтеріліс жалғастыру жоспарларын қабылдамады. Олардың наразылығына қарамастан, Текумсе өзінің азайып бара жатқан әскерін американдықтарға қарсы жетектеп, британдық армия оларға қолдау көрсетуі үшін солтүстікке қарай жылжыды. Текумсехтің қалған ізбасарлары ауылды тонауды жалғастырды және Форт-Харрисонды қоршауға қатысты, бұл АҚШ армиясының соғыстағы алғашқы құрлықтағы жеңісі болды. Джон Гибсон 1812 жылғы соғыс кезінде аумақтың әкімшісі қызметін атқарды, ал Харрисон армияны басқарды. Харрисон отставкаға кеткеннен кейін, Гибсон 1813 жылдың мамыр айында жаңа тағайындалған әкімші Томас Пози келгенге дейін әкімшілік қызметін жалғастырды. Соғыс кезінде қазіргі Индиана штатының шекарасында өткен басқа шайқастар: Форт-Уэйн қоршауы, Көгершін ұясы қырғыны және Миссиссинева шайқасы. Аумақтың көптеген жергілікті тұрғындары соғыс кезінде бейтарап қалды; алайда, қоныс аударушылар мен жергілікті тайпалар арасындағы көптеген оқиғалар аумақта жүздеген адамның қаза болуына әкелді. Гент шарты (1814) соғысты аяқтады және американдық қоныс аударушыларды жақын жердегі британдықтар мен олардың үндіс одақтастарынан шабуыл қаупінен құтқартты.

Мемлекет болу

Индиана штатының мемлекеттік мәртебе алуға жасаған тырабыстары 1815 жылы қайта жанданды, 1814-15 жылдары өткізілген халық санауында аумақтың жалпы халқы 63 897 адамға жеткені анықталды. 1815 жылдың 1 ақпанында Индиананың штат болуына қатысты петиция АҚШ Өкілдер палатасына ұсынылды, бірақ дереу шаралар қабылданбады. Аумақтық заң шығарушы орган 1815 жылдың 28 желтоқсанында АҚШ Өкілдер палатасына, ал 1816 жылдың 2 қаңтарында АҚШ Сенатына тағы бір петиция ұсынды, бұл Дженнингсті Индиананың штаттығын талқылау үшін конституциялық конвенцияға делегаттар сайлауға рұқсат беру туралы заң жобасын енгізуге итермеледі. Дженнингс пен Пози арасында штаттық мәртебе мәселесі бойынша елеулі келіспеушіліктер болды. Пози, Индиананың штат болуына петиция беру әлі ерте деп есептеді, штат үкіметі тұрғындарға қаржылық жауапкершілік жүктемесін салатынын және барлық жаңа мемлекеттік лауазымдарды толтыруға жеткілікті кандидаттар болмайтынын айтты. Ол сондай-ақ құлдықты қолдады, бұл оның қарсыластары, соның ішінде Дженнингс, Деннис Пеннингтон және аумақтық заң шығарушы органның басқа да мүшелеріне ұнамады, олар штаттық мәртебеге қол жеткізуді Индианадағы құлдықты тоқтатудың тұрақты жолы ретінде пайдалануға тырысты. Позидің қаржылық алаңдаулары негізді болды. Егер Индиана штат болса, ол аумақтық үкіметтің жұмыс істеуіне арналған федералды үкіметтен алатын субсидияларды жояды. Жаңа штаттық үкіметтің шығындарын қаржыландыру және федералды үкіметтен алатын субсидиялардың жоғалуын өтеу үшін тұрғындарға қосымша салықтар салынуы керек болар еді. 1816 жылдың 19 сәуірінде президент Джеймс Мэдисон АҚШ Конгресі 1816 жылдың 13 сәуірінде қабылдаған заң жобасын бекітті. Бұл заң жаңа штаттың үкімет нысанын белгілейтін штаттық конституцияны әзірлеу үшін сайланған делегаттар тобын шақыруға рұқсат берді. 1816 жылдың 13 мамырында 43 делегат сайланды, ал конституциялық конвенция 1816 жылдың 10 маусымында Корридонда жиналып, жұмысын бастады. Конвенция делегаттары 1816 жылдың 29 маусымында штаттың алғашқы конституциясына қол қойды, ол дереу күшіне енді. 1816 жылдың 5 тамызында жаңа штаттық үкіметтің лауазымдарын толтыру үшін сайлаулар өтті, оның ішінде губернатор, вице-губернатор, конгресс өкілі, Индиана Бас Ассамблеясының мүшелері және басқа да лауазымдар. Дженнингс Позиді жеңіп, Индиананың бірінші губернаторы болды; Кристофер Харрисон штаттың бірінші вице-губернаторы болып сайланды; ал Уильям Хендрикс АҚШ Өкілдер палатасына сайланды. 1816 жылдың қараша айында Конгресс штаттың конституциясын мақұлдады. Индиана штатының Бас Ассамблеясының бірінші сессиясы 1816 жылдың 4 қарашасында өтті. Дженнингс пен Харрисон 1816 жылдың 7 қарашасында қызметке кірісті. Келесі күні штат заң шығарушы органы Джеймс Нобль мен Уоллер Тейлорды АҚШ Сенатында Индиананы өкілдік етуге сайлады. Хендрикс, Нобль және Тейлор конгресс кеңселеріне ант берді және желтоқсан айының басында Конгресте орын алды. Аумақтық үкіметтің тарауы Индиана территориясының өмір сүруіне нүкте қойды. 1816 жылдың 11 желтоқсанында Мэдисон Индиананы Одаққа он тоғызыншы штат ретінде ресми түрде қабылдаған конгресс резолюциясына қол қойды, ал федералды заңдар жаңа штатқа 1817 жылдың 3 наурызында ресми түрде таратылды. Винсенс және Мэдисон қалаларында басқа да мерекелік шаралар өтеді. Бұл кезеңнің тарихы бұрынғы аумақтағы тарихи белгілер мен ескерткіштерде де көрсетілген. Мысалы, 1999 жылы ЛаПорт округінде орнатылған Индиана шекаралық территориясының сызығына арналған тарихи белгі, Мичиган территориясы құрылған кезде Индиана территориясының солтүстік шекарасының белгіленгенін еске салады.