Кіріспе

Неміс актрисасы (1974 жылы туған)

Франка Потенте (туған 22 шілде 1974 жылы) – неміс актрисасы және әнші. Ол алғаш рет 1995 жылы «Орманның алғашқы кезеңінде бестен кейін» комедиялық фильмінде пайда болды, осы рөлі үшін Бавария киносының «Ең жас актриса» сыйлығын жеңіп алды. Оның шығармашылығындағы маңызды қадам 1998 жылы «Рун Лола Рун» атты танымал экшн-триллердегі рөлі болды, ол үшін ол «BAMBI» сыйлығын «Ең үздік актриса» номинациясы бойынша жеңіп алды. Содан кейін ол сыншылардың жоғары бағасын алды және «Opernball» (1998) телефильміндегі рөлі үшін Бавария теледидар сыйлығына ұсынылды. Неміс туындыларындағы бес жылдық табысты жұмыстан кейін, Потенте 2001 жылы «Блоу» тарихи-қылмыстық фильміндегі рөлімен Голливудқа жол ашты, ал «Борнның кім екенін білу» (2002) және «Борнның басымдығы» (2004) фильмдеріндегі рөлдерімен одан әрі танылды. Ол «Che» (2008) фильмінде коммунистік революционер Тамара Бунке, ал «The Conjuring 2» (2016) фильмінде психолог Анита Грегори рөлін сомдады. Оның басқа да танымал фильмдері: «Анатомия» (2000), «Принцесса және жауынгер» (2000), «Creep» (2004), «Ромул, менің әкем» (2007), «Эйхман» (2007) және «Муза» (2017). Потенте «Copper» (2012–2013), «Taboo» (2017) телесериалдарында ойнаған, қазіргі уақытта «Claws and Titans» және 2022 жылы «Echo 3» телесериалдарында жұмыс істеп жатыр. Сондай-ақ ол «American Horror Story» (2012) және «The Bridge» (2014) сериалдарының екінші маусымдарында қайта-қайта ойнады.

Ерте өмір

Екі баланың үлкені Потенте Батыс Германияның Мюнстер қаласында дүниеге келді және жақын жердегі Дюльменде өсті. Оның анасы Хильдегард медициналық қызметкер, ал әкесі Дитер Потенте – мұғалім. Оның итальяндық фамилиясының тамыры 19 ғасырда Германияға көшіп келген сицилиялық шатыр төлеуші арғы атасынан басталады. 17 жасында Потенте Техас штатының Хьюстон қаласының маңындағы Хумбл қаласында бірнеше ай алмасу студенті ретінде болды.

1990 жылдар

Германиядағы орта мектепті бітіргеннен кейін Потенте Мюнхендегі Отто Фалькенберг сахналық өнер мектебіне түсті. Потенте оқудан бос уақытында актерлік жұмыстар істеді және 1995 жылы «Aufbruch» (Қозғалыс) атты студенттік фильмінде алғаш рет түсті. Кейін оны кастинг агенті байқап, сол кездегі жігіті Ханс Кристиан Шмидтің режиссерлігімен түсірілген «Nach Fünf im Urwald» (Ормандағы Бестен Кейін) фильміне шақырды. Ол қалалық ортада еркіндік іздеп, оған ғашық жігітпен үйден қашқан 17 жасар Анна есімді қыздың рөлін ойнады. Фильм 1995 жылғы Хоф халықаралық кинофестивалінде көрсетілді және 1996 жылдың 25 сәуірінде Германия кинотеатрларында кеңінен көрсетілді. Ол осы фильмдегі еңбегі үшін 1996 жылғы Бавария киносының жас таланттар сыйлығын алды. Содан кейін Манхэттендегі Ли Страсберг театр институтында оқуын аяқтады. Потенте Еуропаға оралып, неміс және француз фильмдерінде жұмыс істеді. Оның шығармашылық жолындағы үлкен жетістігі 1998 жылы режиссер Том Тайквермен кафеде танысқаннан кейін «Lola rennt» (Ллола жүгіреді) фильмінде болды. Оның кейіпкері үшін арнайы жазылған рөлі – сүйіктісінің өмірін сақтау үшін жиырма минут ішінде 100 000 неміс маркасын табатын әйелдің рөлі. 1 миллион АҚШ доллары бюджетпен түсірілген артхаус триллері сыншылардың мақтауына ие болып, бүкіл әлем бойынша 14,5 миллион АҚШ доллары табалдырынан асты. Variety журналы оның ойынын «бірден қаһармандық, қаталдық, қорқыныш пен осалдықты сезіндіретін» деп сипаттады, ал eFilmCritic.com оның таңдалуын «ақылға қонымды шешім» деп атады. Осы жаңа табысынан кейін ол 1999 жылы фин режиссері Ханну Салоненнің «Downhill City» (Төмен қарай қала) атты шағын драмасында Теему Аромаамен бірге түсті, сондай-ақ 17 қыркүйекте Германияда көрсетілген махаббат пен жеке бастылық мәселелері туралы «Bin ich schön?» (Мен әдемімін ба?) атты романтикалық комедияда ойнады.

2000 жылдар

Неміс тіліндегі қорқынышты фильм «Анатомия» (2000) онда ол эксклюзивті Гейдельберг медициналық мектебіне түскен медицина студентінің рөлін ойнады, онда ол құпия Антигиппократ қоғамының қорқынышты құпияларын ашады. Фильм Германияда 10,5 миллион АҚШ доллары жинап, кассалық табысқа жетті. «Variety» журналы фильм туралы былай деп жазды: «Жас, мықты неміс жұлдызы Франка Потенте («Run Lola Run») батыл өнер көрсетіп, «Анатомия» – қорқынышты, кейде аяусыз, барлық дұрыс түймелерді басатын кең экранды ойын. Жергілікті [кассада] «Шыбырлаңдардан» озып, жылдың ең табысты неміс фильмі болған бұл фильм, түнгі фестивальдарда танымал болуы мүмкін, тіпті кинотеатрларда да көрсетілуі мүмкін». Сондай-ақ 2000 жылы ол «Run Lola Run» режиссері Тыквердің «Принцесса мен жауынгер» романтикалық драмасында басты рөлді ойнады. Фильмде ол психиатриялық аурухананың медбикесі рөлін сомдайды, ол өлімге жақын тәжірибеден кейін қылмысқа түскен, қайғылы бұрынғы солдатпен (Бенно Фюрман, сондай-ақ «Анатомиядағы» серігі) қарым-қатынасқа түседі. Тәуелсіз фильм сыншылар тарапынан жақсы қабылдады; eFilmCritic Потенте «өзінің актерлік шеберлігін одан да байыпты кейіпкермен көрсетеді, бірақ әлі де күшті эмоционалды көріністерді ойнауға қабілетті» деп мәлімдеді, ал Rotten Tomatoes веб-сайтының консенсусы: ««Run Lola Run» фильмінен гөйі басқаша, бұл фильм махаббат пен тағдыр туралы қызықты сюжет желісін ұсынады». Ол Еуропалық кино сыйлығына және Германия кино сыйлығына «Ең үздік актриса» номинациясына ие болды. Потентенің ағылшын тіліндегі алғашқы рөлі – Джонни Деппен бірге кокаин контрабандисі Джордж Юнгке үйленетін стюардесса рөлі, бұл «Blow» биографиялық қылмыс фильмінде ойнады. Фильмге аралас пікірлер айтылды, бірақ ол бүкіл әлем бойынша 83,2 миллион АҚШ долларын жинады. Ол Лео Фицпатрик пен Сельма Блэрмен бірге «Storytelling» (2001) даулы тәуелсіз драмасында киномонтаждаушы рөлін ойнады. Фильм 2001 жылы Канн кинофестивалінде көрсетілді және көптеген халықаралық нарықтарда шектеулі түрде жарық көрді. Потенте кейіннен Мэтт Дэймонмен бірге «Борнның жеке басы» (2002) фильміндегі рөлі үшін көрермендердің кең танымалдылығын иеленді. Фильмде ол есте сақтау қабілетін жоғалтқан және Орталық барлау агенттігінің құпия құпияларының арасында өзінің нақты кім екенін анықтауға тырысатын титулды кейіпкерге жақындасатын еуропалық әйел рөлін ойнады. Фильм шыққаннан кейін сыншылардың оң пікірлерін алды, 60 миллион АҚШ доллары бюджетпен ол бүкіл әлем бойынша 214 миллион АҚШ долларын жинады. Фильмдегі рөлінен кейін ол «All I Want» (2002) және «I Love Your Work» (2003) американдық фильмдерінде, сондай-ақ «Blueprint» (2003) неміс туындысында ойнады. Ол «Анатомия 2» (2003) неміс қорқынышты фильмінің жалғасы мен «Борн үстемдігі» (2004) фильмдерінде бұрынғы рөлдерін қайталады, соңғысы бүкіл әлем бойынша 288,5 миллион АҚШ долларын жинады. 2004 жылы ол британдық-неміс қорқынышты фильмі «Creep» фильмінде түсті, онда ол Лондон метросында түнде тұтқынға түскен әйел рөлін ойнайды, ол төменгі канализацияда тұратын қорқынышты деформацияланған кісі өлтірушінің аңдығына ұшырайды. Фильмге аралас пікірлер айтылса да, ол Ұлыбритания кинотеатрларында 3,2 миллион АҚШ долларын жинады. ViewLondon: «Орындаулар жақсы, әсіресе Потенте, ол өз кейіпкерін таңғажайып түрде ұнамайтын етіп, айқайлау ханымы клишелерінен аулақ болады. Кейт ерте сахналарда өрескел және менмен, ал оның неміс екендігі, әрине, кездейсоқтық». 2006 жылы Потенте Мишель Уэльбектың «Элементар бөлшектер» романы негізінде Оскар Рёлер режиссерлік еткен «Элементар бөлшектер» (Atomised) драмасында ойнады. Ол 2006 жылы жарық көрген «Der die Tollkirsche ausgräbt» үнсіз фильмінің сценарийін жазды және режиссерлік етті. Ол кейін Эрик Бана мен Коди Смит Макфимен бірге австралиялық драмалық фильмде ойнады «Ромул, менің әкем» (2007), үлкен қиындықтар кезінде ұлын өсіру үшін күрескен жұбайлар туралы. Ол өзінің рөлі үшін Австралия кино индустриясының «Ең үздік әйел актер» сыйлығына ұсынылды. 2007 жылдың мамыр айынан бастап, Потенте FX драмасы «Қалқан» сериясында үш эпизодты қайталап ойнады, онда ол «Л.А. Армениялық мафиясының шешесі» Диро Кесакян рөлін ойнады. Сондай-ақ 2007 жылы ол Адольф Айхманның тергеуін баяндайтын «Эйхман» (2007) тарихи фильмінде пайда болды. «Che» (2008) фильмінде Аргентиналық марксистік революционер Эрнесто «Че» Гевара туралы екі бөлімді тарихи фильмде Потенте коммунистік революционер Тамара Бунке рөлін сомдады. Ол фильмді «шын мәнінде эпикалық және өте эмоционалды» деп сипаттады. Алғаш рет Канн кинофестивалінде көрсетілген фильмке сыншылар оң пікір білдірді, ол бүкіл әлем бойынша 40,9 миллион АҚШ долларын жинады. «The New Yorker» Потентеге тоқталып, «маңызды тұлғалар келіп-кетіп, сюжеттің бағытын өзгертеді, бірақ көп әсер қалдырмайды» деп мәлімдеді, ал «The Hollywood Reporter» оның рөлін «кішкентай рөл» деп сипаттап, актрисаның «әрбір сахнада өте қобалжулы сезінетінін» айтты. 2009 жылы ол «House» телесериалының екі бөлімдік эпизодында «Бұзылған» рөлінде ойнады.

2010 жылдар

Потенте 2008 жылдың тамызында Таиландтың Бангкок қаласында америкалық нео-нуар фильмі «Шанхайды» түсірді. 1940 жылдардағы қытай тыңшылар әлемінде өтетін фильм 2010 жылдың 9 маусымында Қытайда, ал 2015 жылдың 2 қазанында Солтүстік Америкада көрсетілді. 2011 жылы ол «Лакония» оқиғасы туралы «Лаконияның батуы» драмасында басты рөлде – жолаушыны сомдады. Екі бөлімді телефильм алғаш рет 2011 жылдың қаңтарында BBC Two арнасында эфирге шықты. Потенте BBC America-ның алғашқы түсірілген сериалы «Copper»-да американдық Азамат соғысы кезінде Нью-Йорк қаласының «Five Points» ауданындағы бордельдің иесі әрі епті неміс-американдық кәсіпкер Ева Хайсен рөлінде ойнады. Сериал 2012 жылдың 9 тамызында көрсетілді және арна тарихындағы ең үлкен дебют болды. Кейіннен екінші маусымға жаңартылды, бірақ BBC финалынан кейін жобаны тоқтату туралы хабарлады. Содан кейін Потенте «Американдық қорқыныш әңгімелері: Паналық үй» сериалында Холокост құрбаны және Анна Франктің күнделігін жазған әйел рөлінде екі эпизодта пайда болды. 2014 жылы Потенте FX сериалының екінші маусымында Элеонора Нахт рөліне ие болды – картельге «істі жөнге келтіруші». Ол үлкен экранға «The Conjuring 2» қорқыныш фильмінің жалғасында неміс-британдық парапсихолог Анита Грегори рөлінде оралды, ол 20 ғасырдың соңында Энфилд Полтергейст ісін зерттеді. The Hollywood Reporter оның «көптеген оқиғалардан қызықтырақ түрде шеттетілгенін» айтты, бірақ 320,3 миллион АҚШ доллары көріс тапқан фильм Потенте үшін ең көп көретін фильмге айналды. Сондай-ақ 2016 жылы ол Канаданың «Қараңғы материя» сериалының екінші маусымында «есепті және нық қадамды» бас инспектор рөлінде екі эпизодқа түсті, ал 2017 жылы Том Хардимен бірге BBC-дің «Табу» тарихи сериалында қосалқы рөлде ойнады.

2020 жылдар

2020 жылы ол өзінің алғашқы толық метражды фильмі "Үй" фильмін жасады, сонымен қатар сценарийін де жазды. Фильмнің тұсаукесері 2020 жылдың қазан айында болды. 2022 жылы Потенте "Титандар" төртінші маусымында Ана Майем рөлінде ойнады.

Авторлық шығармалары

Потенте Лос-Анджелесте болған кезінде әріптесі Макс Урлахермен хат алмасып, осы хаттар негізінде 2005 жылдың қыркүйек айында "Лос-Анджелес – Берлин" атты кітабы жарық көрді. 2009 жылдың мамырында Потенте жеке жаттықтырушысы Карстен Шелленбергпен бірлесіп жазған "Kick Ass – Альтернативті жаттығу" атты екінші кітабын шығарды. 2010 жылдың тамыз айында оның "Zehn" атты әңгімелер жинағы жарық көрді.

Жеке өмір

Неміс кинорежиссері Том Тайквер және американдық актер Элиджа Вуд сияқты басқалармен қарым-қатынаста болғаннан кейін, Потенте 2012 жылдың ортасында американдық актер Дерек Ричардсонға жекелеген салтанатта тұрмысқа шықты. Жұбайлар Лос-Анджелесте тұрады және 2011 және 2013 жылдары дүниеге келген екі қызы бар.