Кіріспе

Мичиган штаты, Шарлевоix округі, АҚШ

Бобр аралы – АҚШ-тың Мичиган штатындағы Мичиган көлінде орналасқан арал. Бұл Мичиган көліндегі ең үлкен арал және Мичигандағы Рояль аралы мен Драммонд аралынан кейінгі үшінші үлкен арал. Арал Шарлевоix қаласынан шамамен 32 миль (51 км) қашықтықта орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша Бобр аралының жалпы халқы 616 адамды құрайды. Бобр аралы Шарлевоix округінің құрамына кіреді. 1856 жылға дейін Бобр аралында бірегей американдық саяси және діни тәжірибе болды – король Джеймс Стрэнг басқарған мормон теократиясы мен монархиясы. Стрэнг Мормонизмнің Жозеф Смиттен кейінгі басшылығы лауазымына Бригам Янгқа сәтсіз бәсекелес болды. Көпшілік қолдауын ала алмаса да, Стрэнг өзін-өзі тағайындаған мормондық топтың басшысы болып қала берді, олардың бәрі «Strangites» деп белгілі болды, бұл оларды Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінен ажырату үшін қолданылды. Сол жылы Стрэнгтің қазасынан кейін, Донегал аймағынан келген ирланд-американдық балықшылар оралды, Strangites-терді қуды және аралды қайта басып алды. Қазір бұл танымал демалыс және туристік орны. Аралдың және оны қоршаған архипелагтың бір бөлігі Бобр аралдары мемлекеттік жабайы табиғатты зерттеу аймағының құрамына кіреді.

Қоныстандыру алдындағы кезең

Оджибве тілінің диалектісінде сөйлейтін одавалар, соңғы қоныс аударушылар Бивер аралына қоныстанғанға дейін кем дегенде 300 жыл осы аралда тұрған. Аралдың жанында, жүзуге болатын қашықтықта жатқан кеме қирауы Ла-Салдың 1679 жылы жоғалып кеткен "Гриффон" флагманының соңғы тоқтаған жері болуы мүмкін деп саналады. Бұл кеме Ұлы көлдердегі кеме апатын іздеушілер арасында "Киелі Грааль" деп белгілі. Бивер аралындағы одава халқының саны соншалықты көп болғандықтан, 1830-шы жылдардың соңында онда тері саудасы орын алған. Американың түпкілікті халқына алкоголь сатуды қылмыстық қылық деп жариялаған федералды заңдарға қарамастан, сауда бекетінің бұрынғы орны әлі күнге дейін ашық айтылып, "Уиски Пойнт" деп аталады.

Мормон патшалығы

Бивер аралы бүгінде көбінесе жағажайларымен, орманды аймақтарымен, демалыс портымен және усақ-түйексіздігімен танымал болғанымен, бұрын ол ерекше соңғы күнгі қасиеттілер патшалығының орны болды. Аралдың мормонизммен байланысы соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының негізін қалаушы Джозеф Смит қазасымен басталды. Соңғы күнгі қасиеттілердің көпшілігі Бригам Янгты оның мұрагері деп есептесе, көптеген басқалары Джеймс Дж. Стрэнгтің ізімен жүрді, ол Смит өзіне жазған және жіберген хатты пайдаланып, өзінің талабын дәлелдеді. Стрэнг Соңғы күнгі қасиеттілердің Иса Мәсіх шіркеуін (Стрейнгит) құрды, ол Джозеф Смит құрған шіркеудің жалғыз заңды жалғасы екенін мәлімдеді. Оның тобы 1844 жылы Висконсин аймағындағы Вори қаласына қоныстанды және бүгінге дейін Висконсин штатының Берлингтон қаласындағы тіркелмеген қауым ретінде сақталған қауымды құрды. Діни қуғын-сүргіннен паналау іздеген Стрэнг және оның ізбасарлары 1848 жылы Вориден Бивер аралына көшіп келді. Сол кезде, жақын маңдағы Гарден аралындағы Даниялық-американдық қоныстан айырмашылығы, ирландтық католик иммигранттары үшін ондық соғысының оқиғалары әлі жақсы есте болғандықтан, өз діндерінен басқа дінге ондық төлеуден гөрі ештеңе де ашуландырмайтын еді. Сент-Джеймсте қабылданбаған аралдағы ирландтық американдықтар алдымен Бивер аралының оңтүстік ұшындағы Кейбл-Бей маңындағы жаңа қонысқа көшіп кетті. Ожибве және Одава халқы, керісінше, жақын маңдағы Гарден аралына қашып, Стрэнгтің жауына әрдайым жақтасқан, тіпті Стрэнг кейіннен индейлердің "қолға қару алып, мені өлтіруге аңшылық қылғанын" мәлімдеген. Сайлаудан он бір күн бұрын "барлық басқа ұлттан шыққан отбасылар портқа келіп, Сион шіркеуіне шомылдырылуы керек немесе он күн ішінде аралды тастауы керек" деген жарлық шығарғаннан кейін, Стрэнг 1853 және 1855 жылдары Мичиган штатының Өкілдер палатасына бірауыздан сайланды. Ол Солтүстік Мичиганның алғашқы газетін, "Солтүстік аралшыны" газетін құрды. Штат заң шығарушы органында болған кезінде ол аралды Бивер аралдары, Фокс аралдары және Солтүстік және Оңтүстік Маниту аралдарын қамтитын Маниту округінің орталығына айналдырды және округ орталығын Бивер аралындағы Сент-Джеймске орналастырды. Алайда, Мичиган штаты 1895 жылы Маниту округін жойды (төменде қараңыз). 1849 жылы миссионерлік сапар кезінде 17 жасар Эльвира Филдпен кездесіп, ғашық болғаннан кейін, Стрэнг Құдай оған көп әйел алуды бұйырғанын, бұған дейін көп әйел алуға қарсы болғанын мәлімдеді. Стрэнгпен қашып кеткеннен кейін, Мисс Филд бес әйелінің екіншісі болды. Оған "алдыңғы жағында шыны жұлдыздар тобы бар жалтырап тұрған металл сақина", патшалық қызыл шапан, қалқан, кеуде қалқаны және ағаш таяқтан тұратын тәж сыйланды. Фольклоршы Иван Уолтонмен сұхбаттасқанда, бір ескі теңізші кейін былай деді: "Ескі Стрэнг жаман адам еді. Бірде мықты қарт шхуна Sand Bay-де зәкірлеп, соққы күтіп тұрды. Ол жақсы ескі шхуна болды және қараңғы түскенде, мормондар онымен жұмыс істеп, бүкіл экипажды өлтірді, бірақ капитанның екі қызы онымен бірге сапар шегеді. Стрэнг оларды көріп, қайығына отырғызып, олармен бірге портқа ұрып-соғады, бірақ жолда қыздардың бірі кемеден секіріп, суға батып кетті деп ойлады және жалғастырды, бірақ ол шхунаға қайтып жүзіп, бобты ұстап алды және ол екі ирландтық шхунаны көріп, қиындыққа ұшырауы мүмкін деп ойлап, қайықтап, қызды шамамен шаршағанын тапты. Ол оларға өз оқиғасын айтып берді, олар оны өздерімен бірге алып кетті. Бір жігіт үйленген еді және оның әйелі оған қамқорлық жасады және ер адам емес еді жақын мормон үйіне барып, екі зарядталған тапаншалар, ұрлады, атын және ат үстінде жылдам ол Strang үлкен сарайына дейін жүгіруге болады және ішке барды және олардың бәрін қолын көтерді қыздан басқа, ол айтты, барып, атқа отыр және ол жасаған кезде ол әлі қолдарын ұстап, артқа. Ол жерде ескі Стрэнг және оның бес әйелдері және кейбір басқа да болды және ол шығып, атты және қызбен бірге жүрді. Кейін ол қызға үйленді". Стрэнгтің өмірбаянын жазған Майлз Харвидің айтуынша, Мормон еместерді жау деп санайтын Стрейнгиттер тобының Мичиган көлінің жағалауындағы елді мекендерге шабуыл жасап, жаулап алуы туралы көптеген жақсы құжатталған оқиғалар бар. Олардың әрекеттеріне ағаш пираттығы, жалған сауда, үйді тонау, қарулы тонау, Кошкононгтағы (Висконсин штаты), Перрисбургтегі (Огайо штаты), Вудстоктағы (Иллинойс штаты) және Маккинактың аралындағы қашқан балықшылардан балық аулау құралдарын ұрлау кірді. Сонымен қатар, 1853 жылдың 13 шілдесінде Бивер аралынан келген мормон балықшылары Мичиган көлінде қазіргі Шарлевуа қаласынан келген балықшылармен қақтығысқа түсті. Алайда, Стрэнг газет арқылы осы айыптамалардың бәрі мормонизмге қарсылық тудырған өтірік екенін мәлімдеді. Екі топ арасындағы ашық жаулық жиі зорлыққа ұласты және көптеген ирландтық американдық қашқын Маккинактың аралына қашты. Басқа ирландтық американдықтар бір кезде Стрэнгтің жақтастарын почта бөлімінде шабуылдады және "Виски-Пойнт шайқасы" деп аталатын шайқаста Стрэнг аралды қайтарып алып, Стрейнгит шіркеуін қууға келген ирландтық американдық балықшылардың жеке армиясына зеңбірекпен оқ атты. Сонымен қатар, бір кездегі Стрейнгит кейіннен көбірек және көбірек мормон отбасыларының "сырттан қарағанда жақсы мормондар сияқты көрінетінін, бірақ қашып кетуге мүмкіндік күтіп жүргенін" айтты. Соңғы соққы Стрэнг мормон әйелдеріне көйлектердің орнына шорт киюді бұйырғанда келді. Екі мормон әйелі бағынудан бас тартқаннан кейін, Стрэнг олардың күйеулерін сабаумен жазалады, бұл жаза біреуінің зина жасап жатқаны анықталғаннан кейін азырақ наразылық тудырды. Сабаудан жазылған екі күйеу Стрэнгтен кек алуға ант берді. 1856 жылдың 16 маусымында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Мичиган" каноні Сент-Джеймс портына кірді және Стрэнг кемеге шақырылды. Стрэнг доктан жүргенде, екі мормон сабаудан зардап шеккендері және бірнеше басқа наразы Стрейнгиттер Стрэнгті артынан атып, өліп жатқанда тапаншамен ұрып-соқты. Атушылар Томас Бедфорд және Александр Вентворт каноға мінді, ол мормон шерифіне оларды тапсырудан бас тартып, кері қайтып, екеуін де Маккинактың аралына түсірді. Маккинактың шерифі Юлиус Грейнджер, сонымен қатар Гроув Хаустың иесі, екі атушыны ұстап, пансионатында орналастырды. Бедфорд пен Вентворт қысқа ғана "сотқа тартылып", судьяның қызметі үшін 1,25 доллар айып салынды және қуанған, қолдаған және көңіл көрсеткен көпшілікке босатылды. Стрэнгтің өліміне ешкім кінәлі деп табылған жоқ. "Соттан" кейін босатылған екі адам Маккинактың аралынан Грин-Бейге (Висконсин штаты) кетті. Стрэнг 1856 жылдың 9 шілдесінде жараларынан қайтыс болғаннан кейін, Маккинактың аралы мен Сент-Хелена аралынан келген наразы ирландтық балықшылардың ұжымы келді және 2600 шамасындағы Стрейнгиттерді Бивер аралындағы жерлерінен қуды. Стрейнгит табернаклі және Стрэнгтің патшалық сарайы қазірде жоқ, Стрейнгит регалиясы да жоқ, бірақ оның шәкірттері салған баспахана Бивер аралындағы жалғыз Стрейнгит дәуіріндегі ғимарат ретінде сақталған. Мормон баспаханасы қазірде жергілікті тарих мұражайына ие. Стрейнгит шіркеуі әлі де бар, бірақ Бивер аралында емес, және ең көп дегенде 300 жақтасы бар. Фредерик Стоунхаусқа сәйкес, "Стрэнг және оның мормондары пираттық және кісі өлтіру айыптамаларына кінәлі болды ма, жоқ па белгісіз. Бүгінгі таңдағы саяси тұрғысынан алғанда, айыптамалар олардың жетістігіне қызыққан жаулары тарапынан жасалған деп есептеледі. Әдеттегідей, шындық екі шектің арасында жатыр. Бивер аралында қазына бар деген қамыт бар. Ескі әңгіме бойынша..."

"Американың зөңрөлі аралы"

Ирландиялық католик балықшылары Гулл аралынан, Макинак аралынан және Мичиган материгінің түрлі порты қалаларынан, сондай-ақ Ирландияның Донегал графтығынан келген эмигранттар, Бобер аралындағы Стренгиттерді жылдам ауыстырды. Галтахтадан келген иммиграцияның артуымен олардың қауымдастығы материктен оқшауланғандықтан бірегей өзіндік ерекшеліктерді дамытты. Католик уағыздары, тіпті күнделікті әңгімелер ондаған жылдар бойы олстер тілінде болды. 1880-ші жылдардың ортасына қарай арал АҚШ-та тұтынылатын тұщы су балықтарының ең ірі жеткізушісіне айналды, бірақ шамадан тыс балық аулау және технологиялық өзгерістер 1893 жылы бұл үстемдікті тоқтатты. Осы мақсатта заң жобасы ұсынылды, бірақ ол қабылданбады. 1895 жылы жасалған екінші әрекет сәтті болды, Бивер аралы Шарлевои округіне, ал Фокс және Маниту аралдары Лиланау округіне қосылды. 24 бөлмелі «Кинг Стрэнг» қонақ үйі 1901 жылы капитан Манус Боннер салған. Алғашында Боннердің «Бивер» қонақ үйі деп аталды, 1930 жылдары жаңа иесі Эверетт Коул оны 19-ғасырдың ортасында Бобер аралының мормондық көшбасшысы Джеймс Джесси Стрэнгтің құрметіне «Кинг Стрэнг» қонақ үйі деп атады. 1982 жылғы наурыз айында қонақ үй сатылып, «King Strang Hotel Club» ретінде қайта ашылды, бұл жеке клуб, мұнда әр мүше клуб акцияларының бір бөлігіне ие. Жергілікті клуб мүшелері оны жазғы демалыста Детройт тұрғындарынан қашу және демалыс орны деп санайды. Кинг Стрэнгтен басқа, аралда тағы екі жергілікті танымал тұлға тұрды. 1865 жылдан 1898 жылға дейін діни қызметкер болған әке Питер Галлахер, аралдық қоғамға үстемдік еткен түрлі және харизматикалық көшбасшы болды. Бірде ол өз қауым мүшесінің бірімен аралдық шіркеуде төбелес жасады. 1893 жылы келген Федор Протар, Лев Толстой құрған діни қозғалыстың мүшесі болды. Ол аралдың ішкі бөлігіндегі шатырда уақыт өткізіп, жергілікті дәрігер және баршаға дос болды. 1925 жылы қайтыс болған Протар көптеген жанкүйерлерді қалдырды. 1938 жылы Бобер аралының тұрғыны Джон У. Грин (1871–1963) фольклоршы және этномузыколог Алан Ломакспен дәстүрлі әндерді орындағанда жаздырды, оларды Конгресс кітапханасының веб-сайтында тыңдауға болады. Ағаш кесу, әрқашан арал экономикасының маңызды бөлігі болған, 1901 жылы «Бивер Айленд Логгинг Компани» құрылғаннан кейін айтарлықтай өсті. Порттар, тұрғын үйлер, теміржолдар және диірмен жергілікті пейзажға әсер етті, ал балық аулау негізгі экономикалық қызмет ретінде жалғасты. 1940 және 50-жылдары терең теңіз кемелерімен кездейсоқ әкелінген лампарей балығының салдарынан Көлік көлдеріндегі балық популяциясының төмендеуі, көптеген тұрғындардың көшіп кетуіне әкелді, 1970 жылдары туризм аралға деген қызығушылықты жаңартқанға дейін.

География

Аралдың ұзындығы 13 миль (21 км), ені – 21 км, және ол Мичиган штатының Шарлевоа округіне жатады. Аралдың көп бөлігі жазық, құмды және үлкен орманды алқаптармен жабылған. АҚШ халық санауының мәліметтері бойынша, оның құрлық аумағы 55,773 шаршы миль (144 км²) және 2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрақты халқы 657 адамды құрайды. Аралдың жалпы аумағының 6% ғана құрайтын, халық тығыз қоныстанған бөлігі аралдың солтүстік жағындағы Сент-Джеймс қалашығында орналасқан. 2010 жылғы санақ бойынша, ондағы халық саны 365 адамды құрады. Сент-Джеймс қалашығына сонымен қатар Гарден аралы, Хай аралы, Хог аралы және Мичиган көліндегі бірнеше кішкентай аралдар кіреді, олардың барлығында тұрақты тұрғындар жоқ. Аралдың қалған 94% аумағын қамтитын Пэйн қалашығында Бивер аралдары мемлекеттік жануарлар дүниесін зерттеу аймағының бір бөлігі ретінде басқарылатын үлкен мемлекеттік жерлер бар. Зерттеу аймағы көбінесе дамытылмаған, бірақ қалашықтың ішінде XIX ғасырдың сәтті фермаларының жерлерін тазартқанда салынған ескі үйлер сақталған. 2010 жылы қалашықта 292 адам тұрды. Оңтүстік-шығыста Грин көлі мен Фокс көлі, ал орталық бөлігінде Фонт көлі, Жұмыртқа көлі, Дөңгелек көлі және Барни көлі орналасқан. Аралда есімдері берілген екі ғана өзен бар: аралдың шығыс жағындағы Sand Bay-ге құятын Иордан өзені және оңтүстік жағындағы Iron Ore Bay-ге құятын Iron Ore Creek.

Климат

Арал температураның маусымдық айырмашылығы зор климаттық аймақта орналасқан, жазда ыстыққа дейін жылы және көбінесе ылғалды, ал қыста суық, тіпті аязды болады. Көппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша, аймақ ылғалды континенттік климатқа жатады, климаттық карталарда "Dfb" деп белгіленеді.

Экономика

Тарихи тұрғыдан алғанда, аралдағы басты салалар – балық аулау, орман шаруашылығы және егіншілік болған. Қазіргі кезде экономика мемлекеттік қызметтерге, туризмге және тұрғын үйлер мен коттедждер салуға бағытталған. Аралдың жағажайларында, ішкі көлдерінде, мемлекеттік орман қорығында және теңіз портында демалуға көптеген мүмкіндіктер бар. Мұнда гольф алаңдары, табиғат жолдары, мейрамханалар, қонақүйлер, кеме тоқтау орындары және басқа да ыңғайлы жағдайлар қарастырылған. Арал тұрғындарының көптегенінің ирланд тегінен бастау алып, өзін "Американың жасыл аралы" деп сипаттайды. Орталық Мичиган университеті аралда "CMU Биологиялық станциясы" деп аталатын ғылыми-зерттеу орталығына иелік етеді және басқарады. Бұл станция студенттер мен зерттеушілер үшін сабақтар мен семинарлар өткізеді. Сонымен қатар, CMU аралдың солтүстік бөлігіндегі Виски Пойнттағы және Миллер батпағының бір бөлігіндегі бұрынғы жағалау күзетінің кемежайына да ие.

Қара аспан

2024 жылдың 8 сәуірінде Бейвер аралы дүйсенбі күні халықаралық қараңғы аспан қасиетті орны деп жарияланды, осылайша ол әлемдегі жұлдыздарды көруге ең қолайлы жерлердің біріне айналды. Бұл мәртебе Dark Sky International атты ұйымнан берілді, олардың мақсаты – жасанды жарық ластануының адамдар мен жануарларға тигізетін зияны туралы халықты біліммен қамту. Мичиган штатында Хедлендс халықаралық қараңғы аспан паркі (Маккиноу қаласында) және Жоғарғы түбектегі Кивинау қараңғы аспан паркі сияқты тағы да қараңғы аспанға арналған орындар бар. Бірақ "қасиетті орны" мәртебесі әлемдегі ең қараңғы және елсіз аймақтарға ғана беріледі. Мұндай сертификат әлемдегі ең қараңғы аспанға ғана тағайындалады және DarkSkyInternational.org ұйымынан келеді. Қараңғы аспан қасиетті орны жарық ластануын азайтудың артықшылықтары туралы хабардар ету мақсатында пайдаланылады. Бұл қасиетті орны – тек қоршаған ортаны бағалауды қолдау ғана емес, сонымен қатар түнгі аспанды зерттеуге мүмкіндік береді. Бейвер аралының Қараңғы аспан жобасына қатысқандығының құрметіне, Бейвер аралының қоғамдық орталығы қоғамды шоқжұлдыздарды, метеорлық жауынды, Солтүстік жарығын және басқа да құбылыстарды көру үшін біріктіретін іс-шараларды ұйымдастырады.

Бивер аралы музыка фестивалі

Бивер аралы музыка фестивалі әлемнің түкпір-түкпірінен келген музыка өнерпаздарын Бивер аралының қалың орманды даласында өнер көрсетуге шақырады. 2003 жылы құрылған фестиваль музыка мен табиғатты үйлестіруге арналған. Фестиваль барлық жастағы адамдарға есік ашық, бірақ оның негізгі мақсаты – табиғатты құрметтеу. Бұл шара әдетте шілде айының үшінші аптасында өтіп, үш күнге созылады. Фестивальде өнер көрсеткен танымал орындаушылардың қатарында Детройт қаласында құрылған американдық Sponge рок-тобы, Lipstick Jodi және The Burney Sisters бар. Бивер аралы музыка фестивалі жергілікті кәсіпкерлер мен қоғамдық мүшелерді қатыстыру арқылы бүкіл қауымдық ұйым ретінде орнығуға көмектеседі.

Бивер аралындағы велосипедтер фестивалі

Бивер аралы велосипед фестивалі байкерлерге Бивер аралының көркі мен табиғатын өз ырғағында тамашалауға мүмкіндік береді. Фестиваль маусымның үшінші аптасында өтеді. Байкерлер 20-дан 42 мильге дейін өздігінен велосипед тебуге болады. Іс-шараға қатысушылар үшін кемпингтер, демалыс алаңдары, тамақ, сусын және дәретханалар ұсынылады. Байкерлер аралдың төңірегіне шашыраңқы орналасқан тарихи орындар мен ескерткіштерді де аралай алады. Фестивальді қорытындылайтын, музыка мен ойын-сауықпен толы орталық мерекелік шара да ұйымдастырылады.

Бобрдағы барокко

2001 жылы құрылған "Баррок на бобра" фестивалі – шілде айының соңы мен тамыз айының басында оркестрлік және вокалдық орындаушылардың Бобр аралына жиналатын шара. Бұл іс-шараны Бивер Айленд Перформинг Артс Альянсы (BIPAA) ұйымдастырады, олардың мақсаты – классикалық музыканы осы шалқары Ұлы көлдер аралына жеткізу.

Бобвер аралы ирландтық фейлі

2019 жылдан бастап Бивер аралындағы ирландтық Фейле Бивер аралының ирланд мұрасын паш етеді. Іс-шара қыркүйек айының екінші аптасында өтеді. Іс-шараға ирландтық дәстүрлі музыкасы мен аралдың бірегей тарихына арналған шаралар кіреді.