Кіріспе

1943 жылы Корольдік әскери-теңіз флотының шабуылдаушы класты эскорт-тасымалдауышы HMS Chaser (D32/R306/A727) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік әскери-теңіз флотында қызмет еткен американдық құрылыс. АҚШ Әскери-теңіз флоты оны эскорт-тасымалдауышқа түрлендіру үшін сатып алды; ол Корольдік әскери-теңіз флотына берілді және 9 сәуірде 1943 жылы «Ленд-Лиза» келісімі бойынша Chaser ретінде қолданысқа енгізілді. Ол өзінің қызметінің көп бөлігін Арктикада конвойларды сүйреп жүріп өткізді, 1945 жылғы наурыз айында Британдық Тынық мұхит флотына ауыстырылды.

Құрылыс

1941 жылғы 28 маусымда "Chaser" кемесі "Maritime Commission" келісімшарты бойынша, MC hull 162 нөмірімен, Миссисипи штатының Паскагула қаласындағы "Ingalls Shipbuilding" компаниясында "Mormacgulf" деген атпен салынды. 1941 жылғы 5 желтоқсанда оның аты "Mormacdove" болып өзгертілді. 1942 жылғы 19 маусымда Евгений Т. Оутс ханымның қолдауымен суға түсірілді. АҚШ Әскери-теңіз күштеріне өткеннен кейін "Бретон" деп аталды және AVG 10 белгісі берілді. 1942 жылғы 20 тамызда ACV 10 ретінде қайта жіктелді. 9 сәуірде ол тағы да қайта жіктелді, енді CVE 10 болып, "Ленд-Лиза" бағдарламасы бойынша Ұлыбритания Корольдік теңіз күштеріне берілді және HMS Chaser болып саналды.

Дизайн және сипаттама

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік теңіз флотында қызмет еткен "Attacker" кластың он бір кемесі болды. Олар 1941 және 1942 жылдар аралығында АҚШ-тағы Seattle Tacoma Shipbuilding Corporation, Ingalls Shipbuilding және Western Pipe & Steel кеме құрылысшылық компанияларында салынды. Кеменің экипажы 646 адамнан тұрды, олар сол кездегі Корольдік теңіз флотының стандартты жағдайларынан едәуір өзгешеленетін жатақханаларда орналастырылды. Жеке асханалар енді өздері тамақ дайындамайтын, себебі барлығы кемелік асханада пісіріліп, орталық асханада кафетерий стилінде ұсынылатын. Кемеде сонымен қатар заманауи кір жуу және шаштараздық қызметтері де болды. Дәстүрлі матрастардың орнына үш қабатты жатақтар орнатылды, әрқайсысы 18 орындық, икемді және қолданылмаған кезде қосымша кеңістік үшін байланып тұратын. "Chaser" кемесінің жалпы ұзындығы 150,88 метр, ені 21,03 метр және сусымасы 7,32 метрді құрады. Кеме толық жүктеме кезінде белгілі бір мөлшерде суырылды. Күш беру үшін екі қазандықтан тұратын бу машинасы, бір валға жалғанып, кеменің жылдамдығына мүмкіндік берді. Ол бір мезгілде 24-ке дейін ұшақтың жұмыс істеуіне қабілетті болды, олардың ішінде суға қарсы және истребительдер болуы мүмкін: британдық Hawker Sea Hurricane және Supermarine Seafire теңіз истребительдері, Fairey Swordfish торпедалық бомбалаушысы немесе американдық Grumman Martlet және Vought F4U Corsair истребительдері, сондай-ақ Grumman Avenger торпедалық бомбалаушысы да тасымалданатын. Миссияға байланысты ұшақтардың нақты құрамы өзгерді. Конвойді қорғауға арналған эскадрильялар суға қарсы және истребительдермен жабдықталса, ал шабуылдық эскадрильялар тек истребительдермен жабдықталды. Ұшақтарды басқару құрылғылары оң жақтағы және ұшу палубасының үстіндегі біріктірілген көпіре-ұшу басқару пунктінен, екі ұшақ көтергіштен және тоғыз тоқтату сымынан тұрды. Ұшақтар ұшу палубасының астындағы ангарда орналастырылуы мүмкін. Ұшақ тасымалдаушы ретінде ол 90 ұшақты тасымалдауға қабілетті болды. Кеменің қарулануы негізінен әуеге қарсы қорғанысқа (АА) бағытталған және екі жақты орнатылған сегіз Bofors зеңбірегі мен он Oerlikon зеңбірегінен тұрды. Сонымен қатар, оның екі 102 мм/50 калибрлі Mk 9 зеңбірегі болды. "Chaser" кемесі конвойды сүйемелдеу үшін басқа кемелермен бірге жұмыс істеуге арналған. Суға қарсы ұшақтар бастапқыда Fairey Swordfish, кейіннен Grumman Avenger болды, олар торпедалармен, тереңдік бомбаларымен, бомбалармен немесе RP 3 ракеталық снарядтармен қаруланған. Осы ұшақтар U- қайықтарына өздері шабуыл жасағаннан басқа, конвойдың сүйемелдеуші кемелеріне шабуыл жасау үшін олардың орналасқан жерін анықтады. Әдетте суға қарсы патрульдер таңнан кешке дейін жүргізілетін. Бір ұшақ конвойдың алдында, екіншісі артта патрульдеуі мүмкін. Патрульдер екі-үш сағатқа созылып, U- қайықтарын іздеу үшін радар мен визуалды бақылау қолданылатын. "Chaser" кемесінің екінші маңызды міндеті – сүйемелдеуші эсминецтерге май және жабдықпен қамтамасыз ету болды. Бұл үдеріс ұзаққа созылуы мүмкін және кеме қозғалып тұрғанда орындалатын. Эсминецке май құбырын тартуға 40 минут кетсе, 98 тонна майды сорғылауға тағы екі сағат, ал құбырды ажырату және жабдықты бекітуге тағы 35 минут уақыт керек болды.

Қызмет тарихы

Чесапик шығанағы аймағында дайындықтан өткеннен кейін, «Чейзер» 1943 жылғы 23 маусымда АҚШ-та құрылған 845 эскадрильясын Атлантика арқылы өту үшін қабылдады. Ол Атлантиканы HX 245 конвойымен бірге кесіп өтіп, 1943 жылғы 6 шілдеде Клайдқа жетті. 1943 жылғы 7 шілдеде «Чейзердің» қазандық бөлімінде жарылыс болды. Ол Розит кемежайында жөнделді. 29 қазанда жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін, ол Клайдқа қайта оралды, онда Батыс бағыттар басқаруына бекітілді. Ол Fairey Swordfish және Sea Hurricane ұшақтарымен жабдықталған 835 эскадрильясын қабылдады. 29 қарашада «Чейзер» қосымша ақауларды жою үшін Клайдқа қайта оралды. Бұл жөндеу жұмыстары жыл соңына дейін жалғасты. Қызметке оралғаннан кейін, ол Ресей конвой маршрутында конвой міндеттерін орындау үшін Отандық флотқа қосылды, Swordfish және Grumman Wildcats ұшақтарымен жабдықталған 816 эскадрильясын қабылдап, Скапа Флоуға бет алды.

Арктикалық баж

1944 жылғы 22 қаңтарда «Чейзер» алдыңғы күні Лох-Эвден шыққан JW 57 конвойына Кола шығанағына сүйемелдеу үшін қосылды. Ол Ресейге бет алған үлкен конвойларды қорғауға тағайындалған алғашқы эскорт кемесі болды. «Чейзердің» «Уайлдкэттері» конвойды ілесіп келген неміс ұшақтарын жойды, ал «Свордфиш» неміс суасты қайықтарына бірнеше сәтсіз шабуылдар жасады. 24 ақпанда «Чейзердің» «Свордфиш» ұшағы U 713 суасты қайығын су бетінде байқап, жойғыш кемені шақырды, ол тереңдік зарядтарымен U қайығын батырды. Тағы бір U 601 суасты қайығы жағалаудағы ұшқыш кемемен батырылды, ал сүйемелдеген бір жойғыш кеме U қайығымен батырылды. Конвой құрамындағы 43 сауда кемесінің ешқайсысына екі эшелонмен конвойға қарсы орналастырылған 14 U қайығы соққы бермеді. 2 наурызда «Чейзер» 33 сауда кемесі бар RA 57 кері конвойына қосылды. 4 наурызда «Чейзердің» «Свордфиш» ұшағы U 472 суасты қайығын су бетінде байқады. U 472 зениттік қарулары мұздағандықтан өзін қорғай алмады, ал «Свордфиш» бомбалар мен ракеталармен шабуыл жасап, суасты қайығын зақымдады, сосын жойғыш кемені шақырды, ол атыспен суасты қайығын аяқтады. Келесі күні «Чейзерден» шыққан «Свордфиш» Норвегияның Хаммерфест қаласының солтүстік-батысындағы Арктикада U 366 суасты қайығына ракетамен шабуыл жасап, батырды. 6 наурызда HF/DF жүйесі суасты қайығынан радиосигналдарды анықтады және оны тексеру үшін «Свордфиш» жіберілді. «Свордфиш» суасты қайығын байқап, ракетамен шабуыл жасап, Норвегияның Нарвиктен солтүстік-батысқа қарай Норвегия теңізінде U973 суасты қайығын батырды. Бір сауда кемесі батты. 10 наурызда Лох-Эвке оралғаннан кейін «Чейзер» 13 наурызда ілмегін тартып, қарап отырып, келесі күні сүйреп әкетілді. Оның корпусы Роситта жөнделіп, қайта жабдықталды, содан кейін Белфастта Тынық мұхиты флотының паромдық кемесі ретінде қызмет ету үшін қайта жабдықталды.

Тынық мұхит

1945 жылғы 14 ақпанда "Чейзер" Ұлыбританиядан Британдық Тынық мұхиты флотына қосылу үшін саяхатының бірінші бөлігіне шықты, 1945 жылғы мамыр айында Сиднейге жетті, онда ол 30-шы ұшақ тасымалдаушы эскадрильясына бекітілді. Ол жабдықтауды қамтамасыз ететін кеме ретінде белгіленді, оның міндеті – ауыстырылатын ұшақтарды операция жүргізілетін кемелерге берілуі үшін алдыңғы аймақтарға жеткізу болды. "Чейзер" Окинаваға шабуыл кезінде және 1945 жылғы шілде-тамыз айларында Жапония маңындағы операциялар кезінде Британдық Тынық мұхиты флотының операцияларын қолдау үшін ұшақтарды тасымалдады. Арнайы танкерлердің жетіспеуіне байланысты "Чейзер" басқа кемелерді де жанармаймен қамтамасыз ету үшін пайдаланылды. 1945 жылғы тамызда Жапонияның капитуляциясынан кейін ол одақтас әскерлердің соғыстан оралған тұтқындарын өз елдеріне тасымалдады.

Пайдаланудан шығару

1946 жылдың 12 мамырында эскортты тасымалдаушы кеме Норфолк, Вирджинияда АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қайтарылды және 1946 жылдың 3 тамызында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің тізімінен алынды. 1946 жылдың 20 желтоқсанында "Waterman Steamship Co." компаниясына сатылып, кейін Нидерландыға қайта сатылды.

Сауда қызметі

Ол азаматтық қызметте Агтекерк деп қайта аталды, ал кейін Е Юнг деп аталды. Кеме 1972 жылдың 4 желтоқсанында суға батып, Тайваньда құтқарылып, содан соң металлға тілінді.

FAA эскадрильялары

+Флоттық әуе күштері эскадрильялары Чейзер эскадрильясында орналасқан. Күндері 835 1943 жылдың қарашасы – 1943 жылдың желтоқсаны Fairey Swordfish Mks. II/Hawker Sea Hurricane 816 1943 жылдың сәуірі – 1943 жылдың қыркүйегі Fairey Swordfish Mks. II/Grumman Wildcat Mk. V 899 1943 жылдың тамызы – 1943 жылдың қазаны Supermarine Seafire L. III