Коммерциялық деректерді автоматты өңдеу тарихы

Кіріспе

Коммерциялық деректерді өңдеу үшін автоматтандырылған әдістерді қолдану. Электрондық деректерді өңдеу (ЭДП) немесе бизнес ақпаратты өңдеу – коммерциялық деректерді өңдеу үшін автоматтандырылған әдістерді пайдалануды білдіруі мүмкін. Әдетте, бұл үлкен көлемдегі ұқсас ақпаратты өңдеу үшін салыстырмалы түрде қарапайым, қайталамалы операцияларды қолдану арқылы жүзеге асырылады. Мысалы: қойма жағдайларын жаңарту, банк операциялары, шоттар мен клиенттердің тізімдері, әуе компаниясының брондау жүйесіне билеттерді брондау және сату, коммуналдық қызметтерге төлемдерді есептеу. "Электрондық" немесе "автоматты" сөздері "деректерді өңдеу" (ДО) терминімен бірге, әсіресе 1960 жылдар шамасында, компьютерлік өңдеуден гөрі адам қолмен жасайтын деректерді өңдеуді ажырату үшін қолданылған.

Тарих

Кейін АҚШ-тың халық санағы бюросында Херман Холлерит карточкаларды (Холлерит картасы, кейіннен перфокарта), деректерді білдіретін тесіктер жасауға арналған перфоратор, табулятор және сұрыптау құрылғысын қамтитын кестелеу жүйесін ойлап тапты. Жүйе Балтимор қаласының өлім-жітім статистикасын есептеуде сынақтан өтті. Холлериттің Tabulating Machine Company компаниясы екі басқа компаниямен бірігіп, Computing Tabulating Recording Company компаниясын құрды, кейіннен IBM деп аталды. Перфокарталар мен кестелеу машиналарын пайдалану 1950 жылдары электрондық есептеу техникасы пайда болғанға дейін электрондық деректерді өңдеудің маңызды бөлігі болып қала берді (ол кезде ақпаратты сақтау үшін перфокарталар қолданылатын). Бірінші коммерциялық компьютер 1951 жылы Ұлыбританияда J. Lyons and Co. тамақтандыру компаниясымен жасалды. Ол "Лион электрондық кеңсесі" немесе қысқаша LEO деп аталды. Ол одан әрі жетілдіріліп, 1960 және 1970 жылдардың басында кеңінен қолданылды. (Лионс LEO компьютерлерін жасау үшін жеке компания құрды, кейін ол English Electric Leo Marconi және одан кейін International Computers Limited болып бірікті. 1950 жылдардың соңында перфокарта өндірушілері – Холлерит, Powers Samas, IBM және басқалары компьютерлердің кең ауқымын да сатты. Алғашқы коммерциялық жүйелерді тек ірі ұйымдар орнатты. Олар жабдықты сатып алуға, арнайы бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу үшін мамандарды жалдауға және содан туындайтын (көбінесе күтпеген) ұйымдық және мәдени өзгерістермен жұмыс істеуге қажетті уақыт пен капиталды инвестициялауға мүкіндік алды. Бастапқыда әрбір ұйым өздерінің бағдарламалық жасақтамасын, соның ішінде деректерді басқару құралдарын өзі әзірледі. Әртүрлі өнімдерде "бір реттік" арнайы бағдарламалық жасақтама да болуы мүмкін. Мұндай фрагменттелген тәсіл еңбек процесінің екі еселенуіне және басқару ақпаратын жасау үшін қолмен жұмыс істеу қажеттігіне әкелді. Жабдықтың жоғары құны және салыстырмалы түрде төмен өңдеу жылдамдығы әзірлеушілерді ресурстарды тиімді пайдалануға мәжбүр етті. Мысалы, деректерді сақтау форматтары қатты қысқартылды. Көп таралған мысал – күнтізбелік жылды күндерден алып тастау, бұл ақырында "мыңжылдық проблемасына" әкелді. Деректерді енгізу үшін перфокарта немесе перфолента арқылы алдын ала өңдеу қажет болды, содан кейін оны қайталанатын, еңбекті қажет ететін, пайдаланушы бақылауынан тыс және қателерге бейім тапсырмаға бөлек енгізу қажет болды. Жарамсыз немесе дұрыс емес деректерді түзету және қайта жіберу қажет болды, бұл деректерді және есепшоттарды салыстыруға әсер етті. Деректерді сақтау қатаң түрде перфолентада, содан кейін магниттік лентада жүзеге асырылды: деректерді оңай қолжетімді жадта сақтау 1957 жылы қатты дискілер ойлап табылғанға дейін тиімді болған жоқ. 1959 жылы IBM 1401 компьютерін жариялады, ал 1962 жылы ICT (International Computers & Tabulators) 1301 компьютерін ұсынды. Бұл кезеңдегі барлық машиналар сияқты процессор және оның шеткі құрылғылары – магниттік ленталы дискілер, дискілер, барабандар, принтерлер және карталар мен перфолентадан кіріс-шығыс арнайы кондиционерленген үй-жайларда көп орын алды. Көп жағдайларда перфокарталық қондырғының бөліктері, әсіресе сұрыптау құрылғылары, компьютерге кіріс деректерін алдын ала сұрыптау түрінде ұсыну үшін сақталды, бұл үлкен көлемдегі деректерді сұрыптаумен байланысты өңдеу уақытын қысқартты. Бірақ осы артықшылықтарды толыққанды пайдалану үшін келесі буын компьютерлердің келуін күту қажет еді.

Herman Hollerith then at the U. S. Census Bureau devised a tabulating system that included cards (Hollerith card, later Punched card), a punch for holes in them representing data, a tabulator and a sorter. The system was tested in computing mortality statistics for the city of Baltimore. Hollerith's Tabulating Machine Company merged with two other firms to form the Computing Tabulating Recording Company, later renamed IBM. The punch card and tabulation machine business remained the core of electronic data processing until the advent of electronic computing in the 1950s (which then still rested on punch cards for storing information). The first commercial business computer was developed in the United Kingdom in 1951, by the J. Lyons and Co. catering organization. This was known as the 'Lyons Electronic Office' – or LEO for short. It was developed further and used widely during the 1960s and early 1970s. (Lyons formed a separate company to develop the LEO computers and this subsequently merged to form English Electric Leo Marconi and then International Computers Limited. By the end of the 1950s punched card manufacturers, Hollerith, Powers Samas, IBM and others, were also marketing an array of computers. Early commercial systems were installed exclusively by large organizations. These could afford to invest the time and capital necessary to purchase hardware, hire specialist staff to develop bespoke software and work through the consequent (and often unexpected) organizational and cultural changes. At first, individual organizations developed their own software, including data management utilities, themselves. Different products might also have 'one off' bespoke software. This fragmented approach led to duplicated effort and the production of management information needed manual effort. High hardware costs and relatively slow processing speeds forced developers to use resources 'efficiently'. Data storage formats were heavily compacted, for example. A common example is the removal of the century from dates, which eventually led to the 'millennium bug'. Data input required intermediate processing via punched paper tape or punched card and separate input to a repetitive, labor intensive task, removed from user control and error prone. Invalid or incorrect data needed correction and resubmission with consequences for data and account reconciliation. Data storage was strictly serial on paper tape, and then later to magnetic tape: the use of data storage within readily accessible memory was not cost effective until hard disk drives were first invented and began shipping in 1957. Significant developments took place in 1959 with IBM announcing the 1401 computer and in 1962 with ICT (International Computers & Tabulators) making delivery of the ICT 1301. Like all machines during this time the processor together with the peripherals – magnetic tape drives, disks drives, drums, printers and card and paper tape input and output required considerable space in specially constructed air conditioned accommodation. Often parts of the punched card installation, in particular sorters, were retained to present the card input to the computer in a pre sort form that reduced the processing time involved in sorting large amounts of data. But the full realization of these benefits had to await the arrival of the next generation of computers

Бүгін

Басқа өндірістік процестердегідей, коммерциялық IT саласы да көбінесе тапсырыс бойынша жасалған, қолөнерге негізделген өндірістен – өнімнің клиентке қатысты сәйкестендірілген түрінен, кез келген жағдайда ең жақсы сәйкес келетін, көп рет қолданылатын компоненттерді тікелей дүкеннен алуға көшті. Жаппай өндіріс шығындарды күрт төмендетті және IT ең шағын ұйымдарға да қолжетімді болды. LEO бір клиент үшін жасалған аппараттық құрал болды. Бүгінде Intel Pentium және оған үйлесімді чиптер стандартқа айналды және қажет болған жағдайда біріктірілетін басқа компоненттердің бөлігіне айналады. Маңызды өзгерістердің бірі – компьютерлер мен сыртқы жадты қорғалған, ауа тазалағыштары бар ортадан шығару болды. Microsoft және IBM әр түрлі уақытта IT саласына тәртіп орнатуға жеткілікті ықпал етті, ал осының нәтижесіндегі стандарттау арнайы бағдарламалық жасақтаманың дамуына жағдай жасады. Бағдарламалық қамтамасыз ету тікелей дүкеннен қолжетімді. Microsoft Office және IBM Lotus сияқты өнімдерден өзге, жалақы есептеу және персоналды басқару, шоттарды жүргізу және клиенттерді басқару сияқты арнайы пакеттер де бар. Бұл ірі жүйелердің өте мамандандырылған және күрделі бөліктері, бірақ олар ортақ конвенциялар мен интерфейстерге сүйенеді. Деректерді сақтау да стандартталды. Қарым-қатынас деректер базаларын әртүрлі жеткізушілер ортақ форматтар мен конвенцияларды пайдалана отырып жасайды. Ортақ файл форматтарын үлкен мейнфреймдер мен жеке компьютерлер бөлісе алады, бұл деректерді онлайн режимінде, нақты уақыт режимінде енгізуге және тексеруге мүмкіндік береді. Параллельді түрде бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу де фрагменттелді. Мамандар әлі де бар, бірақ олар нәтижелері болжамды және қолжетімді стандартталған әдістемелерді көбірек пайдаланады. Екінші жағынан, кез келген кеңсе менеджері электрондық кестелермен немесе деректер базаларымен айналысып, қанағаттанарлық нәтижелерге қол жеткізе алады (бірақ тәуекелдер бар, себебі көптеген адамдар бағдарламалық жасақтаманы сынау дегеннің не екенін білмейді). Мамандандырылған бағдарламалық қамтамасыз ету – кең ауқымды қолдану саласы үшін емес, нақты бір міндетті орындау үшін жазылған бағдарламалық қамтамасыз ету. Бұл бағдарламалар олардың жобаланған мақсатына арналған мүмкіндіктерді ұсынады. Екінші жағынан, кез келген кеңсе меңгерушісі электрондық кестелер мен деректер базасын зерттей алады және қанағаттанарлық нәтижелерге қол жеткізе алады.

As with other industrial processes commercial IT has moved in most cases from a custom order, craft based industry where the product was tailored to fit the customer; to multi use components taken off the shelf to find the best fit in any situation. Mass production has greatly reduced costs and IT is available to the smallest organization. LEO was hardware tailored for a single client. Today, Intel Pentium and compatible chips are standard and become parts of other components which are combined as needed. One individual change of note was the freeing of computers and removable storage from protected, air filtered environments. Microsoft and IBM at various times have been influential enough to impose order on IT and the resultant standardizations allowed specialist software to flourish. Software is available off the shelf. Apart from products such as Microsoft Office and IBM Lotus, there are also specialist packages for payroll and personnel management, account maintenance and customer management, to name a few. These are highly specialized and intricate components of larger environments, but they rely upon common conventions and interfaces. Data storage has also been standardized. Relational databases are developed by different suppliers using common formats and conventions. Common file formats can be shared by large mainframes and desktop personal computers, allowing online, real time input and validation. In parallel, software development has fragmented. There are still specialist technicians, but these increasingly use standardized methodologies where outcomes are predictable and accessible. At the other end of the scale, any office manager can dabble in spreadsheets or databases and obtain acceptable results (but there are risks, because many do not know what Software testing is). Specialized software is software that is written for a specific task rather for a broad application area. These programs provide facilities specifically for the purpose for which they were designed. At the other end of the scale, any office manager can dabble in spreadsheets or databases and obtain acceptable results.