Герман Голлерит: Тесік карталы жүйесінің изобретательі
Herman Hollerith
Герман Холлерит – неміс-американдық статистик, тешу карталарын пайдаланатын машинаның авторы. IBM компаниясының негізін қалаушы, деректерді өңдеудегі новатор.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық статистик және өнертапқыш
American statistician and inventor
Герман Холлерит (29 ақпан 1860 – 17 қараша 1929) – неміс-американдық статистик, өнертапқыш және кәсіпкер, перфокарталарға арналған электромеханикалық табельдеу машинасы жасаған. Бұл машина ақпаратты қорытуға және кейіннен есепке алуға көмектесті. Оның 1884 жылы патенттелген перфокарталық табельдеу машинасының ойлап табылуы механикаландырылған екілік код пен жартылай автоматты деректерді өңдеу жүйелерінің дәуірінің басталуын белгіледі, ал оның концепциясы шамамен бір ғасыр бойы осы салада үстемдік құрды. Холлерит 1911 жылы бірнеше компаниямен бірігіп, Computing Tabulating Recording Company компаниясын құрды. 1924 жылы компания "International Business Machines" (IBM) деп қайта аталды және 20 ғасырдың ең ірі және табысты компанияларының біріне айналды. Холлерит деректерді өңдеуді дамытудағы маңызды тұлғалардың бірі саналады.
Herman Hollerith (February 29, 1860 – November 17, 1929) was a German American statistician, inventor, and businessman who developed an electromechanical tabulating machine for punched cards to assist in summarizing information and, later, in accounting. His invention of the punched card tabulating machine, patented in 1884, marks the beginning of the era of mechanized binary code and semiautomatic data processing systems, and his concept dominated that landscape for nearly a century. Hollerith founded a company that was amalgamated in 1911 with several other companies to form the Computing Tabulating Recording Company. In 1924, the company was renamed "International Business Machines" (IBM) and became one of the largest and most successful companies of the 20th century. Hollerith is regarded as one of the seminal figures in the development of data processing.
Өмірбаян
Герман Холлерит – неміс иммигранттары Георг Холлериттің ұлы, ол Рейнланд-Пфальц аймағындағы Гросфишлинген қаласының мектеп мұғалімі болған. Ол 1860 жылы Нью-Йорк штатының Буффало қаласында дүниеге келді және балалық шағын да осы жерде өткізді. 1875 жылы Нью-Йорктің қалалық колледжіне түсіп, 1879 жылы 19 жасында Колумбия тау-кен мектебін тау-кен инженері мамандығы бойынша бітірді. 1890 жылы ол кестелеу жүйесін жасауының нәтижесінде философия докторы ғылымын қорғады. 1882 жылы Холлерит Массачусетс технология институтына қабылданды, онда механикалық инженерияны оқытты және тесік карталармен алғашқы тәжірибелерін жүргізді. Кейін ол Вашингтон қаласына көшіп, Джорджтаунда 29-шы көшедегі үйінде және 31-ші көшедегі, сондай-ақ Чесапик және Огайо каналындағы кеңсесінде тұрды. Бүгінде сол жерде IBM орнатқан ескерткіш тақта орналасқан. Ол 69 жасында Вашингтон қаласында жүрек талмасынан қайтыс болды. Басты идеясы – деректерді картадағы нақты бір орналасқан жердегі тесіктің болуы немесе болмауы арқылы жазуға болатындығы еді. Мысалы, егер нақты бір тесіктің орны отбасылық жағдайды көрсетсе, онда тесік болған жағдайда үйленген, ал тесік болмаған жағдайда жалғыз деп түсіндіріледі. Холлерит картадағы қатарлар мен бағандарда орналасқан деректерді электромеханикалық түрде санауға немесе сұрыптауға болатынын анықтады. Осы жүйенің сипаттамасы, «Электрлік кестелеу жүйесі» (1889) Холлериттің Колумбия университетіндегі докторлық диссертациясы ретінде ұсынылды және 1982 жылы Брайан Рэнделлдің «Цифрлік компьютерлердің пайда болуы, таңдалған мақалалар» кітабында қайта басылды. 1889 жылдың 8 қаңтарында Холлеритке 395,782 нөмірімен АҚШ патенты берілді, оның 2-тармағында былай делінген:
Herman Hollerith was the son of German immigrant Georg Hollerith, a school teacher from Großfischlingen, Rhineland Palatinate. He was born in Buffalo, New York, in 1860, where he also spent his early childhood. He entered the City College of New York in 1875, graduated from the Columbia School of Mines with an Engineer of Mines degree in 1879 at age 19, and, in 1890, earned a Doctor of Philosophy based on his development of the tabulating system. In 1882, Hollerith joined the Massachusetts Institute of Technology where he taught mechanical engineering and conducted his first experiments with punched cards. He eventually moved to Washington, D. C., living in Georgetown with a home on 29th Street and a business building at 31st Street and the Chesapeake and Ohio Canal, where today there is a commemorative plaque installed by IBM. He died in Washington, D. C., at age 69 of a heart attack. A key idea was that a datum could be recorded by the presence or absence of a hole at a specific location on a card. For example, if a specific hole location indicates marital status, then a hole there can indicate married while not having a hole indicates single. Hollerith determined that data in specified locations on a card, arranged in rows and columns, could be counted or sorted electromechanically. A description of this system, An Electric Tabulating System (1889), was submitted by Hollerith to Columbia University as his doctoral thesis, and is reprinted in Brian Randell's 1982 The Origins of Digital Computers, Selected Papers. On January 8, 1889, Hollerith was issued U. S. Patent 395,782, claim 2 of which reads:
Статистиканы жинақтаудың осы жерде сипатталған әдісі, жеке тұлғаға қатысты статистикалық мәліметтерді электр тогын өткізбейтін материалдың парақтарына тесілген тесіктер немесе тесіктердің комбинациялары арқылы жазудан тұрады, олар бір-бірімен және белгілі бір стандартпен байланысты болады, содан кейін осындай статистикалық мәліметтерді жеке немесе біріктіріп механикалық санау машиналары арқылы, электромагниттермен басқарылатын тізбектер арқылы санауға немесе тіркеуге болады, перфорацияланған парақтар арқылы басқарылатын тізбектер арқылы, көрсетілген мақсатта және көрсетілген мақсат үшін.
The herein described method of compiling statistics, which consists in recording separate statistical items pertaining to the individual by holes or combinations of holes punched in sheets of electrically non conducting material, and bearing a specific relation to each other and to a standard, and then counting or tallying such statistical items separately or in combination by means of mechanical counters operated by electro magnets the circuits through which are controlled by the perforated sheets, substantially as and for the purpose set forth.
Өнертабыстар мен бизнес
Ол алғашқы патенттік өтінішін берген жылы оқытушылық қызметтен бас тартып, АҚШ Халық санағы бюросында жұмыс істей бастады. "Статистиканы жинақтау өнері" деп аталған бұл өтініш 1884 жылдың 23 қыркүйегінде тіркелді; 1889 жылдың 8 қаңтарында 395 782 нөмірімен АҚШ патенты берілді. 1896 жылы Холлерит Tabulating Machine Company компаниясын құрды (1905 жылы The Tabulating Machine Company деп қайта аталды). Әлемдегі көптеген ірі халық санағы бюролары оның жабдықтарын жалға алып, карталарын сатып алды, сондай-ақ ірі сақтандыру компаниялары да. Холлериттің машиналары Англия мен Уэльсте, Италияда, Германияда, Ресейде, Австрияда, Канадада, Францияда, Норвегияда, Пуэрто-Рикода, Кубада және Филиппинде халық санағын жүргізуде, сондай-ақ 1900 жылғы халық санағында қолданылды. 1911 жылы Холлериттің фирмасының ішінде болған төрт корпорация біріктіріліп, бесінші компания – Computing Tabulating Recording Company (CTR) құрылды. Томас Дж. Уотсон басшылығымен CTR 1924 жылы International Business Machines Corporation (IBM) деп қайта аталды. 1933 жылға қарай Tabulating Machine Company атауы жойылды, себебі еншілес компаниялар IBM құрамына енді.
Hollerith had left teaching and began working for the United States Census Bureau in the year he filed his first patent application. Titled "Art of Compiling Statistics", it was filed on September 23, 1884; U. S. Patent 395,782 was granted on January 8, 1889. In 1896, Hollerith founded the Tabulating Machine Company (in 1905 renamed The Tabulating Machine Company). Many major census bureaus around the world leased his equipment and purchased his cards, as did major insurance companies. Hollerith's machines were used for censuses in England & Wales, Italy, Germany, Russia, Austria, Canada, France, Norway, Puerto Rico, Cuba, and the Philippines, and again in the 1900 census. In 1911, four corporations, including Hollerith's firm, were amalgamated to form a fifth company, the Computing Tabulating Recording Company (CTR). Under the presidency of Thomas J. Watson, CTR was renamed International Business Machines Corporation (IBM) in 1924. By 1933 The Tabulating Machine Company name had disappeared as subsidiary companies were subsumed by IBM.