Кіріспе
Ортаңғы құлақтың хирургиялық процедурасы. Стапедектомия – бұл ортаңғы құлақтың тірекше сүйегін алып тастап, оны протезбен ауыстыруға арналған хирургиялық шара. Егер тірекшенің табандық пластинасы қалыпты түрде қозғалмай, орнында бекітілсе, бұл өткізгіш есту қабілетінің жоғалтуына әкеледі. Тірекшенің бекітілуінің екі негізгі себебі бар. Біріншісі – отосклероз деп аталатын, уақытша сүйектің қалыптан тыс минералдануымен сипатталатын ауру процесі. Екіншісі – тірекшенің туа біткен аномалиясы. Екі жағдайда да тірекше сүйегін алып тастап, оны микропротезбен ауыстыру арқылы естуді жақсарту мүмкін. Бұл үшін бекітілген тірекшенің табандық пластинасында кішкентай тесік жасалып, поршень тәрізді шағын протез енгізіледі. Бұл операцияның нәтижелері, әдетте, отосклероз салдарынан тірекше өз қозғалмалылығын жоғалтқан пациенттерде ең сенімді болады. Процедурадан өткен 10 науқастың 9-ы есту қабілетінің айтарлықтай жақсарғанын байқайды, ал 1%-дан азы есту қабілетінің нашарлауын немесе саңыраулықты бастан өткереді. Сәтті операция жасалған жағдайда есту қабілеті шамамен 20 дБ-ға артады. Дегенмен, жарияланған нәтижелердің көп бөлігі 500 Гц, 1000 Гц және 2000 Гц сөйлеу жиіліктерінде тіркеледі; жоғары жиіліктерде нәтижелер нашарлауы мүмкін, бірақ бұл жиіліктерге отосклероз әдетте аз кедергі келтіреді.
Stapedectomy is a surgical procedure in which the stapes bone is removed from the middle ear and replaced with a prosthesis. If the stapes footplate is fixed in position, rather than being normally mobile, the result is a conductive hearing loss. There are two major causes of stapes fixation. The first is a disease process of abnormal mineralization of the temporal bone called otosclerosis. The second is a congenital malformation of the stapes. In both of these situations, it is possible to improve hearing by removing the stapes bone and replacing it with a micro prosthesis – creating a small hole in the fixed stapes footplate and inserting a tiny, piston like prosthesis. The results of this surgery are generally most reliable in patients whose stapes has lost mobility because of otosclerosis. Nine out of ten patients who undergo the procedure will come out with significantly improved hearing while less than 1% will experience worsened hearing acuity or deafness. Successful surgery usually provides an increase in hearing acuity of about 20 dB. However, most of the published results of success fall within the speech frequency of 500 Hz, 1000 Hz and 2000 Hz; poorer results are typically obtained in the high frequencies, but these are normally less hampered by otosclerosis in the first place.
Степээктомия процесі мен нәтижелері
Степэдектомияның сәтті болу көрсеткіші 80%-дан 95%-ға дейін құрайды.
Степэтотомия
Көптеген отохирургтар степедотомияны, модификацияланған штанга операциясын, операциядан кейінгі асқынуларды азайту және қауіпсіздігі жоғары деп санайды. Степедотомияда штанганың бүкіл табаны алынып тасталмайды, оның орнына микродрель немесе лазер көмегімен табанында кішкентай тесік жасалады, содан кейін протез осы аймаққа, овалды терезеге жанасады. Бұл процедураны фенстраға тіндік трансплантация орнату арқылы одан әрі жақсартуға болады, бұл қазіргі кезде кең таралған практика. Лазерлік степедотомия – аутосклерозға байланысты өткізгіш есту қабілетінің төмендеуін емдеу үшін жақсы қалыптасқан хирургиялық техника. Процедура адам денесіндегі ең кішкентай сүйек – штангада протезді бекіту үшін кішкентай ашылу жасауды қамтиды. CO2 лазері хирургқа ішкі құлақ сұйықтығының температурасын бір градустан артық көтермей, өте кішкентай, дәл орналастырылған тесіктер жасауға мүмкіндік береді, сонымен қатар табаншаның сыну қаупін азайтады, бұл процедураны өте қауіпсіз хирургиялық шешімге айналдырады. Тесіктің диаметрі протездің диаметріне сәйкес алдын ала анықталуы мүмкін. Емдеуді анестезия қолданып, бір операцияда аяқтауға болады, әдетте бір немесе екі түн ауруханада жатып, кейін бірнеше күн немесе апта үйде қалпына келтіру қажет.
Степэдектомия мен степедотомия
Салыстырулар көрсеткендей, степедотомия штепседектомиямен салыстырғанда кем дегенде сондай жақсы, тіпті жақсы нәтижелер береді (есту қабілетінің жақсаруы және ауа-сүйек арасындағы есту айырмашылығының азаюы бойынша өлшенгенде, әсіресе жоғары жиілікті дыбыстарда), сондай-ақ асқынуларға да аз бейім. Атап айтқанда, степедотомия процедурасы кохлеарлық сұйықтықтың ағуына себеп болатын перилимфалық фистула қаупін едәуір төмендетеді.
Эндоскопиялық степедотомия
1999 жылы профессор Тарабичи сүйекті алып тастау немесе теріге тілік салу қажеттілігінсіз (эндуральды тәсіл) эндоскоп арқылы жасалған степедотомия тәжірибесін сипаттады. Осыдан бері эндоскопиялық степедотомия, әсіресе эндоскопиялық оқыған жас хирургтар арасында кеңінен танымал болып келеді. Бұл микроскоппен процедура жасағанда жиі кездесетін сүйекті алып тастау қажеттілігін жойып, штепе табанының жақсы көрінуін қамтамасыз етеді. Профессор Патель және оның австралиялық командасы эндоскопиялық степедотомия процедурасын өткен пациенттердің салыстырмалы түрде үлкен тобының нәтижелерін жариялады, олардың 98,6% -ы ауа-сүйек аралығын 20 дБ-ға дейін жапқан.
Тарих
Әлемдегі алғашқы степедектомияны 1956 жылғы мамыр айында 54 жастағы үй шаруасындағы әйелге доктор Джон Дж. Шиа кіші жасаған. Ол әйел тіпті есту аппаратымен де ести алмайтын болған. Қазіргі заманғы степедектомия техникасына елеулі үлес қосқандар – Лос-Анджелестегі House Ear Institute-тің қайтыс болған докторы Антонио Де Ла Круз; Францияның Лион қаласындағы Эдуард Эрриот ауруханасының қайтыс болған профессоры Анри Андре Мартин, оның ішінде калибрленген платинотомия (баспалдақ табанына жасалатын, толық операция емес) және қазіргі заманғы степедотомияның жолын ашқан баспалдақ табаны арқылы поршеньдік хирургия; сондай-ақ Францияның Безиер қаласындағы осы атпен аталатын клиниканың қайтыс болған докторы Жан Рене Каусс, ол тефлон поршеньді протездерді қолдануды бастады (степедотомия үшін де маңызды прогресс) және қайтыс болған ұлы доктор Жан Бернард Каусспен бірге тамырлық жақпаларды қолданумен қатар степедий бұлшық етін қайта тіркеуді жүзеге асырды. 1999 жылы Тарабичи Стамбергер құлақ және синус институтының профессоры Тарабичи эндоскопты пайдаланып операция жасау тәжірибесі туралы хабарлады, бұл баспалдаққа қол жеткізу үшін сүйекті алып тастау қажеттілігін азайтады.