Константин Мицотакис: Грекия премьер-министрі (1990-1993)

Кіріспе

1990 жылдан 1993 жылға дейін Грекияның премьер-министрі Константинос Мицотакис (Κωνσταντίνος Μητσοτάκης,; 31 қазан 1918 [ескі стиль бойынша 18 қазан 1918] – 29 мамыр 2017) – грек саясаткері, 1990 жылдан 1993 жылға дейін Грекияның премьер-министрі қызметін атқарған. Афина университетін заң және экономика мамандықтары бойынша бітірген. Оның ұлы Кириакос Мицотакис 2019 жылғы Грекия парламенттік сайлауының нәтижесінде Грекияның премьер-министрі болып сайланды.

Отбасылық және жеке өмірі

Мицотакис 1918 жылғы 31 қазанда Криттегі Ханья қаласының Халепа шағын ауданында, бұрыннан күшті саяси отбасында дүниеге келді. Оның әкесінің де, анасының да туысқандары көрнекті мемлекет қайраткері Элефтериос Венизелоспен байланысты болған. Оның атасы Костис Мицотакис (1845–1898), заңгер, журналист және сол кездегі Осман билігіндегі Криттің депутаты, Венизелоспен бірге Либералдық партияны, кейін "Жалаңаяқтар партиясын" (Κόμμα των Ξυπολήτων) құрды. Сондай-ақ ол Венизелостың қарындасы Катиго Венизелосқа үйленді, ол Константиннің әжесі болды. 1878 жылғы Халепа шарты, Осман Критіне белгілі бір дәрежеде автономия беру туралы, оның үйінде қол қойылды. Оның әкесі Кириакос Мицотакис (үлкен) (1883–1944), сонымен қатар Грекия Парламентіне Ханьядан депутат (1915–1920) және Бірінші Балқан соғысында грек армиясымен бірге шайқасқан крит еріктілерінің жетекшісі, Ханьяның тұңғыш христиан мэрі Хараламбос Плумидакидің қызы Ставрола Плумидакиге үйленді. Хараламбос Плумидаки Крит мемлекетінің кезінде депутат болған және Элефтериос Венизелостың туысы еді. Мицотакис 1953 жылдан бастап 2012 жылғы 6 мамырда қайтыс болған Марика Мицотакис (қыздығы Giannoukou)мен үйленді. Олардың төрт баласы болды. Мицотакистің үкіметі мүмкіндігінше мемлекеттік шығындарды қысқарту, мемлекеттік кәсіпорындарды жекешелендіру және мемлекеттік қызметті реформалау үшін жылдам әрекет етті. Сыртқы саясатта Мицотакис Грекияның Израиль мемлекетін ресми түрде мойындауына бастамашылық жасады, Грекиядағы американдық базалар туралы келіссөздерді қайта ашуға және Грекияның экономикалық және саяси серіктестерінің сенімін қайта орнатуға кірісті. 1990 жылғы маусымда Мицотакис 1974 жылдан бері АҚШ-қа сапар шеккен алғашқы грек премьер-министрі болды. Ол Грекияның НАТО-дағы міндеттемелерін орындауға, Грекияның терроризм ошағына айналуына жол бермеуге және Папандреудің айрықша белгісі болған АҚШ-қа қарсы риторикалық шабуылдарды тоқтатуға уәде берді. Мицотакис сонымен қатар Түркиямен жаңа диалогты қолдады, бірақ Кипр дауындағы прогресс басқа мәселелерде жақсарудың алғышартын жасады. Едіко Дикастирио (Арнайы сотта) 7:6 дауыспен Крит банкіне қатысты істер бойынша тазаланған Папандреу Мицотакистің үкіметін экономикалық саясаты үшін, жаңадан тәуелсіз Македония Республикасымен болған атау дауында жеткілікті қатаң позиция алмағаны үшін (Мицотакис "Нова Македония" сияқты біріктірілген атауды жақтады, сол үшін оны тым кешірімді деп айыптады), сондай-ақ Кипр мәселесіндегі және Америкаға тым жақындығы үшін сынады. Македонияның атауын өзгерту мәселесіне байланысты халықтың наразылығы Антонис Самарас бастаған бірнеше ND парламент мүшелерін Мицотакистің үкіметінен қолдауларын кері тартып алып, "Саяси серпіліс" (Πολιτική Άνοιξη) атты жаңа саяси партия құруға итерді. Мицотакистің үкіметі 1989 жылға дейінгі сайлау жүйесін қалпына келтірді, бұл Папандреудің ПАСОК партиясына 1993 жылғы мерзімінен бұрын өткен сайлауда жеңіске жетіп, парламенттегі көпшілікті алып, қайтадан билікке оралуға мүмкіндік берді. Мицотакис ND партиясының басшысы лауазымынан кетті, бірақ партияның құрметті төрағасы болып қалды. 2004 жылғы қаңтарда Мицотакис 7 наурыздағы сайлауда, алғашқы сайлаудан 58 жыл өткен соң Парламенттен кететінін жариялады.

Mitsotakis was born on 31 October 1918 in Halepa suburb, Chania, Crete, into an already powerful political family, linked to the distinguished statesman Eleftherios Venizelos on both sides. His grandfather Kostis Mitsotakis (1845–1898), a lawyer, journalist and short time MP of then Ottoman ruled Crete, founded the Liberal Party, then "Party of the Barefeet" (Κόμμα των Ξυπολήτων) with Venizelos, and married the latter's sister, Katigo Venizelou, Constantine's grandmother. The 1878 Pact of Halepa, granting an Ottoman Crete a certain level of autonomy, was signed in his very home. His father Kyriakos Mitsotakis (senior) (1883–1944), also MP for Chania in the Greek Parliament (1915–20) and leader of the Cretan volunteers fighting with the Greek army in the First Balkan War, married Stavroula Ploumidaki, daughter of Charalambos Ploumidakis, the first Christian mayor of Chania and an MP at the time of the Cretan State, himself a first cousin of Eleftherios Venizelos. Mitsotakis was married to Marika Mitsotakis (née Giannoukou) from 1953 until her death on 6 May 2012. They had four children. Mitsotakis's government moved swiftly to cut government spending as much as possible, privatise state enterprises and reform the civil service. In foreign policy, Mitsotakis took the initiative to have Greece formally recognize the state of Israel, and moved to reopen talks on American bases in Greece and to restore confidence among Greece's economic and political partners. In June 1990, Mitsotakis became the first Greek Premier to visit the United States since 1974. He promised to meet Greece's NATO obligations, to prevent the use of Greece as a base for terrorism, and to stop the rhetorical attacks on the United States that had been Papandreou's hallmark. Mitsotakis also supported a new dialogue with Turkey, but made progress on the Cyprus dispute a prerequisite for improvement on other issues. Papandreou, cleared of charges arising from the Bank of Crete scandal in a 7–6 vote at the Eidiko Dikastirio (Special Court), criticised Mitsotakis's government for its economic policies, for not taking a sufficiently strict position over the naming dispute with the newly independent Republic of Macedonia (Mitsotakis favored a composite name such as "Nova Macedonia", for which he was accused at the time of being too lenient) as well as over Cyprus, and for being too pro American. The heightened public irritation over the Macedonia naming issue caused several ND parliament members, led by Antonis Samaras, to withdraw their support from Mitsotakis's government and form a new political party, Political Spring (Πολιτική Άνοιξη , ). Mitsotakis' government restored the pre 1989 electoral system, which allowed Papandreou's PASOK to obtain a clear parliamentary majority after winning the premature 1993 elections and return to office. Mitsotakis then resigned as ND leader, although he remained the party's honorary chairman. In January 2004 Mitsotakis announced that he would retire from Parliament at the 7 March election, 58 years after his first election.