Кіріспе

Анимациялық ғылыми-фантастикалық «Futurama» телесериалы дінге қатысты сатирикалық және күлкілі сілтемелер жасайды, оның ішінде сериалдың жекелеген эпизодтарында талқыланатын бірнеше жаңа діндерді құрайды.

Роботология

"Адамдар – роботтар" эпизоды Бендердің жоғары кернеулі электр энергиясына тәуелді болуы мен одан құтылуға көмектесетін Роботология дінін тауып алуына арналған. Роботология ғибадатханасында уағыздарды Reverend Preacherbot жүргізеді, оның мінез-құлқы қара шіркеу уағыздаушыларының стереотиптеріне көп сүйенеді. Сериал авторы Мэтт Гронинг Саентология шіркеуінен осындай атаудың қолданылуына қатысты алаңдаушылық білдірген. Роботологияның "Жақсы кітап 3.0" атты қасиетті кітабы бар, ол 3,5 дюймдік дискетада сақталады. Эпизодта діннің екі символы көрсетілген. Біріншісі – зигзаг сызығы, екі басында шеңберлері бар, ол электр тізбектеріндегі резисторлардың электрондық символына негізделген. Бұл еврейлердің дәстүрлі сенімі бойынша, ұл 13 жасқа келгенде еркек болады, бұл оның Бар-Мицва күнімен байланысты. "Боттар мен аралар" эпизодында Бендердің ұлы Бен өзінің Бот Мицвасын тойлайды, онда ол туылғанына бірнеше күн өткен соң еркекке айналады. Бұл көрініс Futurama әлемінде роботтардың тез жетілуін көрсетеді, сонымен қатар роботтарды сүндеттеу салтына сілтеме жасайды. Бірнеше эпизодта "Робанука" деп аталатын мереке туралы айтылады, бірақ Бендер жұмыстан қашу үшін осы мерекені ойлап тапқан деген жорамал бар. Futurama Holiday Spectacular фильмінде Робанука оқиғасы алты жарым апта бойы мұнайда күресуге міндеттелген екі фембот туралы. Мұнайдың төрт жарым аптаға жетеді деп болжанған, бірақ ол 500 миллион жылға созылғанда Бендер оны Робанука кереметі деп жариялайды.

Алғашқы аралас шіркеу

Бірінші біріккен шіркеу – 21-шы ғасырда бар болған бірнеше танымал діндердің синкретикалық діни ұйымы және ол бірнеше эпизодта еске алынады. Шіркеу және оның дін қызметкерлерінің бірі, Чангстейн эль Гамал әкесі "Құдай жігіттері" эпизодында таныстырылады. Чангстейн эль Гамал әкесі "Стинг" эпизодында Фрайдың қоштасу рәсімінде, ал "Бендердің үлкен жемісі" эпизодында Ларс пен Лиланың үйлену тойында қайтадан пайда болады. Бұл дін буддизм, христиандық, иудаизм, индуизм, ислам және тіпті агностицизмнің қосындысынан тұратын сияқты.

Басқа діндер

Басқа да эпизодтарда басқа діндер бейнеленген немесе сөз етіледі. "Адамдық тозақ – басқа роботтар" эпизодында профессор Фарнсворт Бендердің Роботологияға деген құлшынысына наразылық білдіріп: "Егер ол Oprahism немесе Voodoo сияқты бағытталған дінге қосылса еді" дейді. 2-маусымның "Мен осы пікірді қолдаймын" деген эпизодында Фрай, Лила және Бендер канализация мутанттарының ауылымен танысады. Фрай собордың құрбандық тақтасында алтын жалатылған үлкен құрлық аралық баллистикалық зымыранды (ҚАЗ) байқап: "Уау! Сіздер жарылмаған ядролық бомбаға табынасыз ба?" деп сұрайды. Сонда мутанттардың бірі: "Иә, бірақ осыншалықты байқампаз ешкім жоқ. Көбінесе бұл Рождество мен Пасхамен байланысты". Алтарь мен бомба "Апилар планетасының астында" фильміне сілтеме жасайды, онда жер асты мутанттары ядролық бомбаға табынады. 4-маусымның "Where No Fan Has Gone Before" эпизодында телешоудың "Trek шіркеуі" түрінде дінге дейін көтерілуі көрсетіледі, онда Star Trek жанкүйерлері кейіпкерлерге табынады және шоудан офицерлер мен шетелдіктер сияқты киінген діни қызметтерге қатысады (23-шы немесе 24-ші ғасырда). Екінші Futurama тікелей бейнефильмінде, "Миллиард арқасы бар аңда", Фрай миллиардтаған арқасы бар ғаламшарлық алып шатырлы құбыжық Ивоға (атаулары: shkle/shkler/shklim) табынатын жаңа діннің папасы болады, ол Жер тұрғындарының миына shkler шатырларын тіркеп, оларды ақылдан бездіріп, содан кейін оларды shklim-ге апарып, ол жұмаққа ұқсайды. Үшінші фильмде, "Бендердің ойынында", профессор Фарнсворт "барлық күшті Атеизм" деп атайды. 7-маусымның "Еркін ерік іздеушісі" эпизодында Бендер Чапек 9-да өзінің бағдарламаланбаған еркін ерік бірлігін табу үшін серуендеп жүргенде, Аб бот есімді монах басқаратын діни монастырға тап болады; абат оны қабылдап, "Білік Сингулярлығының ордені" деп аталатын дініне айналдырады, "Жаратушы" немесе Мом оларға еркін ерік бірліктерін сыйлайды деп сендіреді.

Қазіргі діндерге сілтеме жасау

Футураманың жазушылары діндерді ойлап табудан басқа, қалыптасқан сенімдерге де сілтеме жасайды. "Шетелдіктер шабуылдағанда" эпизодында Жерді 1000 жыл бұрын Фрайдың телешоудың соңғы бөлімін көруді талап ететін Омикрониандар басып алды. Профессор Фарнсворттың айтуынша, бұл шоу қазір жоқ, себебі сол дәуірдегі бейнекассеталардың көпшілігі 2443 жылы Исаның екінші келуі кезінде жойылған. Эпизодтың сценарисі Кен Килер бұл әзілді шоудағы ең көңілді сөздердің бірі деп санайды, өйткені ол Екінші келудің болғанын және өткенін, бірақ құтқарылмағандардың өмірі бұрынғысынша жалғасқанын көрсетеді. Иса шоуда бірнеше рет еске алынады, ең танымал мысалы – "Екі Сантаның әңгімесі", онда барлық экипаж Санта киімінде, ал Зойдберг "оның досы Иса" ретінде киінеді, Бендердің өлім жазасын тоқтатуға тырысады. Шынайы Робот Санта пайда болып, Бендерді өлтіруге тырысқан команда мен адамдарға шабуыл жасағанда, жазалаушы: "Оны ұста, Иса!" деп айқайлайды. Ол Бенджамин Франклиннің әйгілі сөзін еске түсіріп: "Өзіне көмектесетінге көмектесемін" деп жауап береді. Профессор Фарнсворт бірнеше рет "Тамаша зомби Иса!" деп айқайлайды, бұл оның қорқыныш немесе таңқалуын білдіреді. Бұл айқайлар көбінесе АҚШ-та көрсету үшін кесіледі. "Оңтүстік тереңдігі" атты Футурама эпизодының DVD-де Фарнсворттың шай ішу уақытында зомби Исаның қайта оралуы туралы ұйықтағанда сөйлеп жатқаны көрсетіледі, бірақ Фарнсворт оны қамтамасыз етуге тамағы жетпейді. Тағы бір өлмеген кейіпкер, Ханука зомби, алғаш рет "Екі Сантаның әңгімесі" эпизодында айтылған, Бендердің үлкен жетістігінде пайда болады. Ол Робот Санта мен Кванза Ботпен бірге Жер планетасын басып алған шетелдік алаяқтармен күреседі. Оның қарулары еврейлік символдар мен артефактілерге арналған, соның ішінде жарылғыш дрейделдер және TIE истребитель (Жұлдызды соғыстарға сілтеме; Жұлдызды соғыстар актері Марк Хамилл Ханука зомбинің дауысын береді), Дәуіт жұлдыздарымен және менорамен безендірілген. Католицизмнің 31-ші ғасырда да әлдебір түрі бар екені көрінеді, өйткені шоуда "Ғарыш Папасына" бірнеше сілтеме жасалады: "Басқа роботтар – тозақ" (шоу "Ғарыш Папасы айыптады" деп аталады); "Екіге арналған велосипед" эпизодында Бендердің "Ғарыш Папасы жыртқыш па?" деген риторикалық сұрағы және "Мен роботқа ғашық болдым" атты оқу фильмінің соңындағы мақұлдама ("Ғарыш Папасы ұсынды"). Соңғысында графикалық түрде Папалық киім киген рептилиялық шетелдік ғарышкердің суреті көрсетілген, "Crocodylus pontifex" сөздерімен қоршалған. Сонымен қатар, "Басыңды иығыма қой" эпизодында Фрай мен Эми Вонг ата-аналарының олардан күтетіні туралы жеңіл әңгімелеседі; Фрай: "Мен Папа ма?" дейді, ал Эми: "Иә, егер сен Папа болсаң, олар: "Папа шапқырыңды түзе, жақсы киімдеріңді ки!" дейтін еді" деп жауап береді. Алтыншы маусымның "Дю Винчи коды" эпизодында актерлер Римге (Болашақ Рим) саяхаттайды, онда Ғарыш Папасы кеменің Ватиканға қонуын басқарады. Бірнеше эпизодтан кейін "Қысқыштардың үндеуінде" Ғарыш Папасы Донботтың үлкен қызының үйлену тойын өткізеді. Керісінше, Сатанизмнің де 31-ші ғасырда әлдебір түрі бар екені көрсетілген. "Азаттықтың дәмін татып көру" эпизодында Зойдбергтің адвокаты, Қарлы Водопад, өлмес бұрын сатанистік жерлеу рәсімін сұрайды, ал профессор Фарнсворт "Фарнсворт парабоксы" эпизодында, параллель ғаламды қамтитын қорапты жасауда, Сатанға көмек сұрап, Сатан оған қарыз екенін айтады. Неопаганизмнің кейбір түрлері болашақта әлі де болуы мүмкін, бұл "Болашақ акцияларында" Планета Экспресс кеңсесінің қарсы жағындағы лесбияндық топқа сілтеме жасау арқылы көрсетілген. "Екі жамандықтың кішігірегі" эпизодында Мисс Әлем сайысының бір қатысушысы энергиялық болмыс ретінде, ешқандай жарқындықсыз "Мисс Көк" деп таныстырылады, бұл 31-ші ғасырда Көк – ғаламның қолжетімді бөлігі, ал өлімнен кейін ғана қол жетімді тәңірлік өмір емес екенін көрсетеді. Алайда, басқа мүмкіндік – Мисс Көк "Жаратылыс" деп аталатын әдеттегі планетадан келгені. Сонымен қатар, ямайкалық Гермес Конрад өзін растафари деп жариялайды.

Құдалар !

"Godfellas" эпизоды басқа эпизодтарға қарағанда бірнеше діни тақырыпты шынайырақ және ойландыратын тәсілмен зерттейді, сонымен қатар нақты бір дінді тікелей атамайды немесе пародизацияламайды. Бендер кездейсоқ түрде ғарышқа қағылып, денесіне шағылысқан астероидте өмір сүретін кішкентай халықтың (Шримпкиндер) құдайына айналады. Бендер олардың дұғаларына жауап беруге тырысады, бірақ Шримпкиндерге зиян келтіреді. Осы уақытта Бендердің арт жағына, оның көзіне көрінбей кеткен Шримпкиндер дұғаларына жауап келмегеніне ашуланады. Соңында Шримпкиндердің екі тобы кішкентай ядролық соғыста бір-бірін жояды. Бендер құдайлыққа талпынуы сәтсіз аяқталғаннан кейін, ғарышта құдайға ұқсас бір нәрсемен кездеседі. Бендер бірінші кезекте, оның құдіретті күшіне байланысты бұл нәрсе Құдай ма, әлде ол екілік кодта ойлайтын компьютер ме деп ойлайды. Жан иесі "Мүмкін, мен барлық тірі нәрсеге қайырымдылықпен қараймын" және "Мүмкін, мен қолдануға оңаймын" деп жауап береді, екеуінің соңына да "Жақсы досым" деп қосады. Бендер соңында бұл нәрсе, шын мәнінде, Құдаймен соқтығысқан спутниктің қалдықтары болуы мүмкін деп болжайды, ал жауап беруші "Жақсы мүмкін" дейді. Олардың әңгімесі алдын ала белгіленген тағдыр, дұға және құтқарылудың мәні сияқты идеяларды қамтиды. Марк Пински бұл эпизодтың теологиялық бұрылысы деп атады, бұл көрерменге "бұл мультфильм екенін және діни оқу орнының сабағы емес екенін еске түсіруге" себеп болуы мүмкін. Әңгіменің соңында Бендердің сұрақтарына толық жауап берілмейді, ол дауыстан күткенінен көп нәрсе ала алмайды. "Оқытатын мультфильмдер" кітабы, жастар топтарының жасөспірімдерге руханият туралы білім беру үшін пайдаланатын құралы, "Иман, Құдайдың еркі, [және] Құдайдың бейнесі" тақырыбындағы сабақта "Godfellas" эпизодын ұсынады.