Кіріспе
Қысымға сезімтал желім Blu Tack – Bostik компаниясы шығаратын, қысымға сезімтал желімге ұқсас, қайта пайдаланылатын қоспа, көбінесе жеңіл заттарды (мысалы, қағаз немесе плакаттарды) қабырғаларға, есіктерге немесе басқа құрғақ беттерге жабыстыру үшін қолданылады. Дәстүрлі түрде көк түсті, бірақ басқа да түстерде де қолжетімді. Бұл өнімнің басқа өндірушілерден де жалпылама нұсқалары бар. Бүгінгі таңда бұл атау тырнақшасыз жазылады. Құрамы қалыпты жағдайда қауіпті қасиеттері жоқ синтетикалық резеңке қоспасы деп сипатталады. Оны зиянсыз жұтуға болады және ол канцерогенді емес. Ол ерімейді және судан ауыр. Материал өртке оңай тұтанбайды, бірақ отқа немесе жоғары температураға ұшырағанда көмірқышқыл газы мен көміртек тотығын бөліп шығарады. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, Bostik компаниясы Лестердегі зауытында аптасына шамамен 100 тонна Blu Tack өндірген.
Blu Tack is a reusable putty like pressure sensitive adhesive produced by Bostik, commonly used to attach lightweight objects (such as posters or sheets of paper) to walls, doors or other dry surfaces. Traditionally blue, it is also available in other colours. Generic versions of the product are also available from other manufacturers. The spelling now used is without a hyphen. The composition is described as a synthetic rubber compound without hazardous properties under normal conditions. It can be swallowed without harm and is not carcinogenic. It is non soluble and is denser than water. The material is not flammable, but emits carbon dioxide and carbon monoxide when exposed to fire or high temperatures. As of 2015, Bostik was manufacturing around 100 tonnes of Blu Tack weekly at its Leicester factory.
Тарих
Бостик өнімінің коммерциялық ойлап табушысы белгісіз болса да, 1970 жылдар шамасында бор ұнтағы, резеңке және май негізінде герметик жасауға жасалған тырыстың нәтижесінде кездейсоқ туындаған алғашқы нұсқасы пайда болды. Blu Tack бастапқыда ақ түсті болған, бірақ балалар оны шайнама жеміс деп қателестіруі мүмкін деген қауіп болғандықтан, оған көк түс қосылды. Әрбір қаптамасынан 10 пенс қайырымдылық қорына аударылады. Формуласы көк түсті нұсқасымен толық сәйкес болу үшін сәл өзгертілді. Содан бері қызыл және ақ, сары және Хэллоуинге арналған жасыл түсті сияқты көптеген түрлі түсті нұсқалары жасалды.
Ұқсас өнімдер
Түрлі түстердегі ұқсас өнімдерді көптеген өндірушілер жасайды, соның ішінде Faber Castell-дің "Tack it", Henkel-дің "Fun Tak", UHU-ның "Poster Putty" және "Sticky Tack", UFO-ның "Dough Tack", "Gummy Sticker" Pritt-тің "Sticky Stuff", Bostik-тің "Prestik" және Elmer-дің "Poster Tack". Brooks Manufacturing Company компаниясының "Plasti Tak" өнімі 1964 жылы сауда белгісі тіркелгендіктен, "Blu Tack"-тен бұрын пайда болған сияқты. Өнімнің түрлері "жапсырмалы қамыр" және "монтаждау қамыры" деген жалпы атаулармен де сатылады. Монтаждау қамырының жалпы атауы немесе әдеттегі атауы аймаққа қарай өзгереді. Ол Франция, Италия, Португалия, Австрия және Түркияда "Patafix", Исландияда "Kennaratyggjó", ал Норвегияда "lærertyggis" (екеуі де "мұғалімнің шайнау таспасы" деген мағынаны білдіреді), Швецияда "Häftmassa" ("жабысу пастасы") немесе "kludd", ал Оңтүстік Африкада "wondergom" (африкаанс тіліндегі сөз, сөзбе-сөз "тамаша желім" деп аударылады) деп белгіленеді.
Баламалы пайдалану
Барлық плакат сынықтары сияқты, Blu Tack суретшінің дәстүрлі қамыр тәрізді өшіргішіне балама болып табылады. Blu Tack жиі Sinclair ZX81 микрокомпьютерінде сыртқы RAM модульдерінің тербелуінен туындаған қателерді азайтуға көмектеседі. Бұл мәселе соншалық деңгейде кең таралғандықтан, Sinclair Research техникалық қолдау бөлімі бұл мәселені шешу үшін Blu Tack қолдануды ресми түрде ұсынды. 2007 жылы суретші Элизабет Томпсон сым каркасқа Blu Tack жағып, үй өрмекшісінің мүсінін жасады. Ол Лондон зообағында көрмеге қойылды. Blu Tack төмен амплитудалық жауап қасиеттеріне ие болғандықтан, дыбыс және дірілді басуға қолданылады. 2013 жылғы зерттеу нәтижесінде бұл зат күнделікті дыбыстарды басаңдату үшін қолданылатын құлаққаптарға ыңғайлы балама екені анықталды. Жаңа Зеландияның жер сілкінісі жөніндегі үкіметтік комиссиясы, жер сілкінісі кезінде әшекейлер мен ұсақ тұрмыстық заттардың құлап кетуіне немесе жылжуына жол бермеу үшін Blu Tack сияқты заттарды қолдануды ұсынады. Blu Tack кейде электронды хоббишілер тарапынан тесіктер арқылы орналасқан электрондық компоненттерді баспа тізбектеріне (PC board) дәнекерлеу үшін бекітуге қолданылады.