Кіріспе

Микрокомпьютерлік вирус

Elk Cloner – компьютерлік жүйеден немесе зертханадан тыс, "жабайы табиғатта" таралған алғашқы микрокомпьютерлік вирустардың бірі. Ол Apple II операциялық жүйесіне тіркеліп, дискеталар арқылы тарады. Оны 1982 жылы бағдарламашы және кәсіпкер Рич Скрента 15 жастағы орта мектеп оқушысы кезінде, бастапқыда әзіл ретінде жазып, ойын дискісіне орналастырды.

Даму

1982 жылы Скрента "Алма клонерін" әзіл ретінде жасады. Ол бұрыннан-ақ достары арасында әзілдерімен танымал болған, себебі компьютерлік ойындар мен бағдарламаларды бөліскенде жиі дискеталарды өзгертіп, оларды өшіріп тастайтын немесе экранда қысым көрсететін хабарламаларды шығаратын. Осы себепті көптеген достары одан дискета қабылдауды тоқтатты. Скрента дискеталарға физикалық зиян келтірмей немесе оларды қолмен ұстамай өзгертудің жолдарын ойластырды. Пенсильвания штатындағы Ливан тауының орта мектебінен қысқы демалысында Скрента Apple II компьютерінде хабарламаларды автоматты түрде іске қосудың жолын тапты. Ол қазір "загрузкалық сектор вирусы" деп аталатын вирусты жасап, 1982 жылдың басында мектептегі достары мен жергілікті компьютер клубы арасында таратуды бастады. 25 жыл өткен соң, 2007 жылы Скрента оны "қарапайым, еңбексіз әзіл" деп атады.

Тарату

Қазіргі заманғы мәліметтерге сәйкес, вирус өте жұқпалы болды, Скрента таныған көптеген адамдардың дискеттеріне жұғып, оларды алаңдатты. Оның "сәттілігінің" бір бөлігі - адамдар мүлдем потенциалды қауіпке күмән келтірмеді, сондай-ақ вирусқа қарсы сканерлер мен тазартқыштар да қолжетімді болған жоқ. Вирусты Apple-дің MASTER CREATE құралы немесе жұқтырған дискіге DOS-тың жаңа көшірмесін жазатын басқа құралдар арқылы жоюға болады. Бұрын жұқтырған дискі Elk Cloner алынғаннан кейін қайтадан жұқпайды, себебі оның каталогында Elk Cloner "қолы" қалды. Сондай-ақ, дискіге "қолы" жазу арқылы жұқпаған дискілерді Elk Cloner-ға қарсы "екпелеуге" болады; вирус дискінің бұрын жұқтырған деп ойлап, өзін жазудан бас тартады.