Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының автомобиль жолдары жүйесі – әдетте U.S. Routes немесе U.S. Highways деп аталатын жолдар жиынтығы.

|maint=негізінен штаттық немесе жергілікті басқару органдары; нөмірлері мен бағыттары AASHTO бекітеді
|interstate=
|us=U. S. Highway nn (US nn) U. S. Route nn (US nn)
|notes=
|links=US

АҚШ нөмірленген автомобиль жолдары жүйесі (көбінесе U.S. Routes немесе U.S. Highways деп аталады) – Америка Құрама Штаттарының құрлық аймағындағы ұлттық желіде нөмірленген жолдар мен автомобиль жолдарының біріктірілген желісі. Бұл автомобиль жолдарының аталуы мен нөмірленуі штаттар арасында үйлестірілгендіктен, оларды кейде Федералды автомобиль жолдары деп атайды, бірақ жолдар 1926 жылы алғашқы тағайындалғаннан бері мемлекеттік немесе жергілікті үкіметтермен салынып, әрқашан күтіліп келеді. Маршрут нөмірлері мен орналасқан жерлерін Америка мемлекеттік автомобиль жолдары және көлік саласындағы мамандар қауымдастығы (AASHTO) үйлестіреді. Үш таңбалы нөмірленген автомобиль жолдары әдетте негізгі автомобиль жолдарының қосалқы бағыттары болып табылады; мысалы, U.S. Route 264 (US 264) – US 64-тен қосалқы бағыт. US 19E және US 19W сияқты кейбір екі бөлінген бағыттар бір маршрут үшін екі нұсқаны ұсынады. Арнайы бағыттар, олар мақсатына қарай баламалы, айналма немесе қалалық деп белгіленуі мүмкін, негізгі АҚШ автомобиль жолымен қатар жүреді. АҚШ маршруттары тағайындалғанға дейін автоклубтар белгілеген автожолдар АҚШ арқылы жолдарды белгілеудің негізгі құралы болды. Бұл жеке ұйымдар еді және сол кездегі жол белгілеу жүйесі ретсіз және біркелкі емес еді. 1925 жылы Америка мемлекеттік автомобиль жолдары қызметкерлерінің қауымдастығы (AASHO) ұсынған Мемлекетаралық автомобиль жолдары жөніндегі бірлескен комиссия жолдарды ұтымды ету үшін ұлттық нөмірлеу жүйесін құруға кірісті. Бірнеше кездесуден кейін 1925 жылдың қарашасында АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігі соңғы есепті бекітті. Штаттардан пікір алғаннан кейін бірнеше өзгерістер енгізілді; АҚШ автомобиль жолдары жүйесі 1926 жылдың 11 қарашасында мақұлданды. АҚШ автомобиль жолдары жүйесінің кеңеюі 1956 жылға дейін жалғасты, ол кезде Мемлекетаралық автомобиль жолдары жүйесі жоспарланды және президент Дуайт Д. Эйзенхауэр басшылығымен құрылысы басталды. Мемлекетаралық автомобиль жолдары жүйесінің толыққанды іске қосылуынан кейін көптеген АҚШ маршруттары айналып өтілді немесе Мемлекетаралық автомобиль жолдарымен жабылды және жүйеден алынып тасталды. Кейбір жерлерде АҚШ маршруттары Мемлекетаралық автомобиль жолдарымен қатар жүреді және мемлекетаралық саяхатшыларға жергілікті қызметтерге қол жеткізуге, сондай-ақ екінші деңгейдегі қоректендіру жолдары ретінде немесе өздерінің маңызды артериялары ретінде қызмет етеді. Басқа жерлерде, жақын маңдағы Мемлекетаралық автомобиль жолдары жоқ болса, АҚШ маршруттары ұзақ қашықтыққа саяхаттау үшін ең жақсы дамыған жол болып қалады. Жүйенің өсуі соңғы онжылдықтарда баяулағанмен, АҚШ автомобиль жолдары жүйесі бүгінгі күнге дейін сақталған және жүйеге жаңа маршруттар қосылып тұрады.

Жүйелік мәліметтер

Жалпы, АҚШ магистральдары, кейінгі мемлекетаралық магистральдардан өзгеше, ең төменгі жобалау стандартына ие емес және көбінесе тас жол стандарттарына сәйкес салынбайды. Бірақ, кейбір учаскелері сол стандарттарға сай келеді. Көптеген бағыттар олар өтетін қалалар мен кенттердің басты көшелері арқылы белгіленеді. Дегенмен, жүйеге жаңа қосылғандар "қазіргі AASHTO жобалау стандарттарына айтарлықтай сай болуы тиіс". US 51 Иллинойс штатындағы Джейн Аддамс еске алу жолының бір бөлігін пайдаланады; бұрынғы жол – Иллинойс 251 жолы. US 278 Оңтүстік Каролинадағы Cross Island Parkway жолын пайдаланады; бұрынғы жол US 278 Business болып табылады. Жол төлемі 2021 жылдың шілдесінде алынып тасталды. US 301 Делавэр штаты арқылы өтетін ақылы жол; бұрынғы бағыты тегін жол және бірнеше Делавэр штатының жолдары қолданылады. US 412 Оклахомадағы Симарон автожолын пайдаланады; бұрынғы жол US 64. US 412 сондай-ақ Оклахомадағы Чероки автожолын пайдаланады; бұрынғы жол US 412 Alternate болып табылады.

Нөмірлеу

АҚШ-тағы АҚШ маршруттары тор үлгісіне сәйкес келеді, онда тақ нөмірлі маршруттар әдетте солтүстіктен оңтүстікке қарай, ал жұп нөмірлі маршруттар шығыстан батысқа қарай жүреді, бірақ үш таңбалы қосымша маршруттар кез келген бағытта болуы мүмкін. Әдетте, бір және екі таңбалы маршруттар негізгі маршруттар болып табылады, ал үш таңбалы маршруттар негізгі маршруттан қысқа қосымша маршруттар ретінде нөмірленеді. Тақ сандар әдетте шығыстан батысқа қарай артады; АҚШ 1-ші маршруты (US 1) Атлант жағалауын, ал US 101 Тынық мұхитының жағалауын бойлай өтеді. (US 101 стандартты нөмірлеу желісіне қатысты көптеген ерекшеліктердің бірі; оның алғашқы «саны» — «10», және ол өздігінен негізгі маршрут болып табылады, US 1-дің қосымшасы емес.) Жұп сандар солтүстіктен оңтүстікке қарай көбейеді; US 2 Канада шекарасына жақын, ал US 98 Мексика шығанағының жағалауын құшақтап жатыр. Ірі қалаларды байланыстыратын ең ұзын маршруттар әдетте 1 немесе 0 цифрымен аяқталады; алайда, кеңейтулер мен қысқартулар осы айырмашылықты көбінесе мағынасыз етіп жіберді. Бұл ережелер өте шартты, және барлық негізгі нөмірлеу ережелеріне ерекшеліктер бар. Нөмірлеу жүйесі АҚШ шекарасынан тысқары жерлерге де ресми емес түрде тарады. Көптеген Канадалық автомобиль жолдары 1940 және 1950 жылдары қайта нөмірленді, олар негізінен батыс провинцияларындағы АҚШ маршруттарымен бірдей нөмірді алды. Мысалдар: Британ Колумбиясының 93, 95, 97 және 99 маршруттары; Манитобаның 59, 75 және 83 маршруттары; немесе 71. Бұрынғы Техас штатының 57-ші маршруты Мексиканың 57-ші федералдық автомобиль жолына сәйкес нөмірленген. 1950 жылдары жаңа мемлекетаралық автомобиль жолдары жүйесінің нөмірлеу желісі АҚШ желісіне қасақана қарсы бағытта құрылды. Мемлекетаралық автомобиль жолдарының нөмірлері батыстан шығысқа және оңтүстіктен солтүстікке қарай артады, оларды бір-бірімен шатастыру үшін бірдей нөмірленген маршруттарды географиялық тұрғыдан бөлек ұстау үшін. Барлық қосымша маршруттар өздерінің «аналық» маршруттары сияқты бір бағытта жүрмейді; кейбіреулері аналық маршруттарына тек басқа қосымша маршруттар арқылы ғана қосылады, немесе мүлдем қосылмайды, тек олардың жанынан өтеді. Сондай-ақ, қосымша маршрут аналық маршрутынан өзгеше бағытта жүруі мүмкін, мысалы, US 522, ол солтүстік-оңтүстік бағытындағы маршрут, ал оның аналық маршруты US 22 шығыс-батыс бағытында. Бастапқыда тағайындалғанда, қосымша маршруттардың алғашқы цифры аналық маршрут бойымен солтүстіктен оңтүстікке және шығыстан батысқа қарай өсті; мысалы, US 60 шығыстан батысқа қарай жүретін қосымша маршруттарға ие болды, олар Миссуриде US 160, Оклахомада US 260, Техаста US 360 және Нью-Мексикода US 460 және US 560 болып тағайындалды. AASHTO ережелері мемлекетаралық магистральдар мен АҚШ маршруттарының бір штат ішінде бірдей нөмірді бөлісуіне тыйым салады. Әр штат өз белгілерін шығарады, сондықтан АҚШ-тың барлық жерінде осындай ұсақ айырмашылықтар бар. Жеке штаттар кесілген немесе тіктөртбұрышты дизайнды қолдануы мүмкін, кейбіреулерінде қара контурлар бар, ал Калифорния сандардың үстінде «US» әріптерін басып шығарады. Бір және екі таңбалы белгілер әдетте төртбұрышты белгіде бірдей үлкен, қалың сандарды көрсетеді, ал үш таңбалы маршруттар бірдей белгіні тар қаріппен немесе кеңірек тіктөртбұрышты белгімен пайдалана алады. Арнайы маршруттар маршрут нөмірінің үстінде баннермен немесе маршрут нөміріне әріп қосылып белгіленуі мүмкін. Белгілер әдетте бірнеше түрлі жерлерде орналастырылады. Біріншіден, олар маршрут бойында белгілі бір аралықта немесе ірі қиылыстардан кейін (сенімділік белгілері деп аталады) көрсетіледі, бұл маршрутты және шамамен жүру бағытын көрсетеді. Екіншіден, олар басқа ірі жолдардың қиылысында орналасады, сондықтан қиылысатын көліктер таңдаған бағыттарын оңай табуға болады. Үшіншіден, олар автокөлік жолдары мен жылдамдығы жоғары жолдардағы алдағы қиылыстарды көрсететін үлкен жасыл жол көрсеткіштерінде орналастырылуы мүмкін. Оның қазіргі саясаты жаңа бөлінген маршруттарды бекітуден бас тарту және қолданыстағыларды «Мемлекеттік автомобиль жолдары департаменті мен автомобиль жолдары жөніндегі тұрақты комитет осы мәселеде келісімге келгенше» жою. АҚШ маршрутын немесе АҚШ автомобиль жолын жергілікті деңгейде пайдалану штатқа байланысты, Делавэр сияқты кейбір штаттар «маршрут» сөзін, ал Колорадо сияқты басқалары «автомобиль жолы» сөзін қолданады.

Автомобильдің алғашқы жолдары

1903 жылы Хорацио Нельсон Джексон Сан-Францискодан Нью-Йоркке тек топырақ жолдармен, мал жайылымдарымен және теміржол жолдарымен автомобильде сапар шеккен алғашқы адам болып тіркелді. Оның баспасөз беттерінде жарияланған саяхаты бүкіл елде қызығушылық тудырып, ұзақ қашықтыққа арналған жолдар жүйесін салу қажеттігін көрсетті. 1910 жылдардың басында автокөлік жолдарымен айналысатын ұйымдар – ең танымалсы Линкольн тас жолы – ұзақ қашықтыққа автомобильмен саяхаттаудың жаңа мүмкіндігін насихаттап, бағыттарды белгілеуді бастады. Йеллоустоун жолы да осы алғашқы жолдардың бірі болды. Көптеген ұйымдар жолдарды жақсарту үшін қалалар мен штаттармен бірлесіп жұмыс істесе, ал кейбіреулері тек жарна төлеуге, жол белгілерін орнатуға және басқа ештеңе істемеуге дайын қалалардың бағыттарын таңдады.

Жоспарлау

Висконсин штаты АҚШ-та автомобиль жолдарын нөмірлеген алғашқы штат болды және 1918 жылдың мамыр айында жол белгілерін орнатты. Бірақ бұған дейін, 1916 жылғы Федералдық көмек жолдары заңы қабылданғаннан кейін федералдық көмек бағдарламасы басталды, ол маңызды жолдарды жақсартуға федералдық үкіметтен 50% қаржылық қолдау көрсетті. 1921 жылғы Федералдық автокөлік жолдары заңы әр штаттың жолдарының 7% дейін бағыттармен шектеді, сонымен қатар әрбір жеті жолдың үші "мемлекеттік сипатта" болуы тиіс еді. Осы басты жолдарды анықтау 1923 жылы аяқталды. AASHO Ауыл шаруашылығы министріне осы бағыттарды белгілеу үшін штаттармен бірлесіп жұмыс істеуді ұсынды, бұл АҚШ-тың Ұлы мөріндегі қалқанға негізделген.

Келіспеушіліктер мен тазарту, 192526

Жаңа жүйе жергілікті газеттерде мақталып, сынға да ілікті, көбінесе сол қаланың маңызды бағытқа қосылуына байланысты. Линкольн тас жолы қауымдастығы жоспарды түсініп, қолдады, өйткені олар АҚШ 30 белгісін мүмкіндігінше көп алуға келісім алған еді, ал көптеген басқа да жолдар қауымдастықтары өздерінің ескіргеніне ашуланды. 1926 жылғы 14-15 қаңтарда өткен мәжілісте ААШО-ға шағымдар көп түсті. 1927 жылғы сәуірде алғашқы маршрут тізімі жарияланған кезде, Пенсильванияда маршруттарды қолданыстағы автожолдармен үйлестіру үшін үлкен нөмірлеу өзгерістері жасалды. Сонымен қатар, АҚШ 15 тас жолы Вирджиния штаты арқылы ұзартылды. АҚШ тас жолдары жүйесіне жасалған алғашқы сын-пікірлердің көп бөлігі тас жолдарды атау үшін есімдердің орнына нөмірлерді таңдауға қатысты болды. Кейбіреулер нөмірленген тас жол жүйесі автожолдардың жарқын есімдерімен және тарихи құндылығымен салыстырғанда салқын көрінеді деп ойлады. «Нью-Йорк Таймс» газеті былай деп жазды: «Жолаушы Линкольн тас жолын жүргізіп бара жатқанда көз жасын төгіп, немесе Джефферсон тас жолымен жылдамдап бара жатқанда арманға беріле алады, бірақ ол 46, 55, 33 немесе 21 нөмірінен қандай ләззат ала алады?» (Кейіннен бір танымал ән «66-шы бағытта көңіл көтеруге асығыңыз!» деп уәде берді.) Жазушы Эрнест МакГаффи былай деді: «Логарифмдер аңыздардың орнын басады, ал тарих үшін 'хокум' қолданылады». Пасадена тас жолы US 66-ны, ал Пуласки Skyway US 1 және US 9 тас жолдарын алып жүреді.

Штат аралық дәуір, 1956 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1956 жылғы Федералдық көмек көрсету магистральдық заңы ел бойынша кең автожол желісін салу үшін мемлекетаралық тас жол жүйесіне қаржы бөлді. 1957 жылы AASHO жаңа маршруттарға жаңа желілерді тағайындауды шешті, олар АҚШ тас жолдары желісінен кері бағытта нөмірленетін болды. Мемлекетаралық нөмірлер АҚШ маршруттарын ауыстыру емес, толықтыру үшін арналған болса да, көптеген жағдайларда (әсіресе батыста) АҚШ тас жолдары жаңа мемлекетаралық тас жолдармен қайта бағытталды. Мемлекетаралық тас жолдармен қамтылмаған бірнеше маңызды байланыстарға АҚШ 6-шы жолы (Коннектикут штатының Хартфорд қаласынан Род-Айленд штатының Провиденс қаласына дейін) және АҚШ 93-шы жолы (Аризона штатының Феникс қаласынан Невада штатының Лас-Вегас қаласына дейін) жатады, бірақ соңғысы 11-ші мемлекетаралық тас жолына дейін жаңартылуы жоспарланған. Біріккен Штаттардағы үш штаттың астаналарына тек АҚШ маршруттары қызмет көрсетеді: Делавэр штатының Довер қаласы, Миссури штатының Джефферсон-Сити қаласы және Оңтүстік Дакота штатының Пьер қаласы. 1995 жылы Ұлттық тас жол жүйесі мемлекетаралық тас жол жүйесін және елдің экономикасы, қорғанысы және көлік қозғалысы үшін маңызды деп белгіленген басқа да жолдарды қамтиды. AASHTO 483 шақырымнан кем ұзындығы бар АҚШ-тың барлық штат ішіндегі тас жолдарын жою процесінде, «Мемлекеттік тас жол департаменті мен Американдық тас жол және көлік шенеуніктер қауымдастығының Тас жолдар тұрақты комитеті осы мәселе бойынша келісімге келгенше». Жүйеге жаңа қосылымдар кемінде екі штатқа қызмет етуі керек және «қазіргі AASHTO жобалау стандарттарына сәйкес болуы тиіс».