Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қызуды төмендететін зат
Substance that reduces fever
Қызу төмендеткіш (антипиретик) – қызуды төмендететін зат. Антипиретиктер гипоталамустың простагландин әсерінен туындаған температураның жоғарылауын тежеуге көмектеседі. Содан кейін организм температураны төмендетуге тырысады, нәтижесінде қызба басылады. Көптеген қызу төмендеткіш дәрілердің басқа да қолданылу салалары бар. АҚШ-та ең көп қолданылатын қызу төмендеткіштер – ибупрофен және аспирин, олар негізінен қабынуға қарсы және анальгетиктер (ауырсықты басатын дәрілер) ретінде қолданылатын стероид емес қабынуға қарсы препараттар (НСАЖ), бірақ сонымен қатар қызу төмендеткіш қасиеттері де бар; сондай-ақ парацетамол (ацетаминофен) – қабынуға қарсы қасиеттері жоқ анальгетик. Мұндай препараттарды қолданудың тиімділігі туралы пікірталас бар, себебі қызба – организмнің инфекцияға қарсы иммундық жауабының бір бөлігі. Корольдік қоғам жариялаған зерттеуге сәйкес, қызбаны басу АҚШ-та тұмаудан болатын өлім-жітімді кем дегенде 1%-ға арттырады, яғни жылына 700-ге жуық қосымша өлімге себеп болады.
An antipyretic (,/æ//n//t//i//p//aɪ/'/r//ɛ//t//ɪ//k/, from anti 'against' and pyretic 'feverish') is a substance that reduces fever. Antipyretics cause the hypothalamus to override a prostaglandin induced increase in temperature. The body then works to lower the temperature, which results in a reduction in fever. Most antipyretic medications have other purposes. The most common antipyretics in the US are usually ibuprofen and aspirin, which are nonsteroidal anti inflammatory drugs (NSAIDs) used primarily as anti inflammatories and analgesics (pain relievers), but which also have antipyretic properties; and paracetamol (acetaminophen), an analgesic without anti inflammatory properties. There is some debate over the appropriate use of such medications, since fever is part of the body's immune response to infection. A study published by the Royal Society claims that fever suppression causes at least 1% more influenza deaths in the United States, or 700 extra deaths per year.
Фармакологиялық емес емдеу
Жылы немесе салқын сумен жуу немесе сүгеру арқылы дене қызбасынан зардап шегетін адамдардың дене температурасын тиімді түрде төмендетуге болады, бірақ әдетте қызбасы барларда бұл көмектеспейді. Алкогольді ванналар тиімді салқындату әдісі емес, себебі алкогольдің организмге сіңуіне байланысты жағымсыз салдарлар туралы хабарлар бар.
Bathing or sponging with lukewarm or cool water can effectively reduce body temperature in those with heat illness, but not usually in those with fever. The use of alcohol baths is not an appropriate cooling method, because there have been reported adverse events associated with systemic absorption of alcohol.
Дәрі-дәрмектер
Температураны төмендету әсері бар дәрі-дәрмектер тізіміне көптеген жалпы қолданылатын, сонымен қатар анальгетикалық және қабынуға қарсы әрекеттері бар препараттар кіреді, олардың бірнешеуі рецептсіз сатылады. НҚҚҚ (стероид емес қабынуға қарсы препараттар) – қабынуды азайтудан басқа, күшті анальгетиктер мен температура төмендеткіштер болып табылатын дәрілердің кең класы. Көбінесе олар организмдегі циклооксигеназа (COX) ферменттері тобының активтілігін тежеу арқылы әрекет етеді. Ибупрофен және напроксен сияқты селективті емес COX ферментінің ингибиторлары. Салицилаттар, оның ішінде аспирин (ацетилсалицил қышқылы), магний салицилаты және натрий салицилаты. Бұл препараттар да негізінен селективті емес COX ингибиторлары, бірақ AMP-белсендірілген протеинкиназаны белсендіру сияқты басқа механизмдер арқылы да әрекет етеді. COX 1 ферментіне салыстырмалы түрде селективті COX ингибиторлары, мысалы, кетопрофен және флурбипрофен. Сонымен қатар, бір ғана адамдарға жасалған сынақтан алынған мәліметтерге сәйкес, α2 адренергиялық агонисттер, әсіресе клонидин (артық қан қысымын, ЖДҚБ-ны, спастикті және басқа да бірнеше жағдайларды емдеу үшін қолданылатын жиі қолданылатын препарат) температураны төмендету әсеріне ие болуы мүмкін. Бұл мәлімет расталса, септикалық шок немесе жедел тыныс жетіспеу синдромы бар науқастарға көмектесуі мүмкін.
The list of medications with antipyretic effects includes many common drugs that also have analgesic and anti inflammatory activity, several of which are commonly sold over the counter (OTC). NSAIDs (non steroidal anti inflammatory drugs), a broad class of medications that in addition to their defining effect of reducing inflammation, also tend to be potent analgesics and antipyretics. The majority work by inhibiting the activity of the cyclooxygenase (COX) family of enzymes in the body. Nonselective COX enzyme inhibitors like ibuprofen and naproxen. Salicylates, including aspirin (acetylsalicylic acid), magnesium salicylate, and sodium salicylate. These are also primarily nonselective COX inhibitors, but also work through other mechanisms including activating AMP activated protein kinase. COX inhibitors that are relatively selective for the COX 1 enzyme, such as ketoprofen and flurbiprofen. as well as slight evidence from one human trial, that α2 adrenergic agonists, and particularly clonidine (a common drug used to treat high blood pressure, ADHD, spasticity and several other conditions), may have antipyretic effects, which if verified could potentially be useful in patients with septic shock or acute respiratory distress syndrome.
Балаларда қолдану
АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) балаларға ацетаминофен (парацетамол) беруде дұрыс емес дозалаудың ең ірі мәселелердің бірі екенін мәлімдейді. Балаларда ацетаминофеннің қызу төмендетуші дәрі ретіндегі тиімділігі күмәнді, кейбір деректер физикалық әдістерден жақсырақ емес екенін көрсетеді. Ацетаминофен мен ибупрофенді кезектестіре қолдану арқылы жасалған емдеу, әрбір препаратты жеке қолданғанға қарағанда күштірек қызу төмендету әсерін көрсеткен. Бір мета-талдау көрсеткендей, екі препаратты да бірдей дозада қолданғанда ибупрофен балаларда ацетаминофенге қарағанда тиімдірек. Рей синдромына қатысты алаңдаушылықтарға байланысты, балалар мен жасөспірімдерге қызба тудыратын аурулар кезінде аспирин және аспирин қосылған препараттарды беру ұсынылмайды.
The U. S. Food and Drug Administration (FDA) notes that improper dosing is one of the biggest problems in giving acetaminophen (paracetamol) to children. The effectiveness of acetaminophen alone as an antipyretic in children is uncertain, with some evidence showing it is no better than physical methods. Therapies involving alternating doses of acetaminophen and ibuprofen have shown greater antipyretic effect than either drug alone. One meta analysis indicated that ibuprofen is more effective than acetaminophen in children at similar doses when both are given alone. Due to concerns about Reye syndrome, it is recommended that aspirin and combination products that contain aspirin not be given to children or teenagers during episodes of fever causing illnesses.
Дәстүрлі медицина
Дененің қызуын түсіретін қасиеттері бар тамырлы өсімдіктерді дәстүрлі түрде қолдану – көптеген этноботаникалық мәдениеттерде дүние жүзінде кең таралған құбылыс. Этноботаникада, табиғи түрде қызуды төмендететін қасиеттері бар өсімдіктерді әдетте қызуға қарсы (денгейді түсіретін) өсімдік деп атайды.
Traditional use of vascular plants with antipyretic properties is a common worldwide feature of many ethnobotanical cultures. In ethnobotany, a plant with naturally occurring antipyretic properties is commonly referred to as a febrifuge.