Кіріспе

Жазық түбі бар зертханалық колба, "The X Files" эпизоды.

Эрленмайер колбасы, сонымен қатар конустық колба (британ тілінде) немесе титрлеу колбасы деп те аталады, – зертханалық колбаның бір түрі. Оның жазық түбі, конустық корпусы және цилиндрлік мойны болады. Көбінесе зертханаларда қолданылады. Ол 1860 жылы оны жасаған неміс химигі Эмиль Эрленмайердің (1825–1909) құрметіне аталған. Эрленмайер колбаларының негізі кең, ал мойны тар болады. Олар градуировкаланған болуы мүмкін, көбінесе оларды қарындашпен белгілеуге арналған ұнтақталған шыны немесе эмаль дақтары бар. Ол бекерден конустық корпусы мен тар мойнымен ерекшеленеді. Қолданылуына қарай, олар шыныдан немесе пластиктен жасалуы мүмкін, көлемі әртүрлі болады. Эрленмайер колбасының аузында тығынмен жабылатын немесе қақпақпен жабылатын жиек болуы мүмкін. Сонымен қатар, мойнына арнайы тығындарды пайдалану немесе басқа құралдармен қосу үшін шлифтелген шыны немесе басқа жалғауыштар орнатылуы мүмкін. Бюхнер колбасы – вакуумда сүзуге арналған кең таралған конструкциялық өзгерту.

Химия саласында

Бұл колбаның еңкейген қабырғалары мен тар мойны ішіндегісін төгілмей араластыруға мүмкіндік береді, сондықтан оны бурет астына қойып, еріткіш пен индикаторды Ерленмайер колбасына қосу арқылы титрлеуге қолдануға болады. Осындай қасиеттері оны сұйықтарды қайнатуға да ыңғайлы жасайды. Қайнаған бу Ерленмайер колбасының жоғарғы бөлігінде конденсацияланып, еріткіштің булануын азайтады. Ерленмайер колбаларының тар мойны сүзгіш шұңқырларды орнатуға да мүмкіндік береді. Ерленмайер колбаларының екі ерекшелігі оларды қайта кристалдау үшін өте қолайлы етеді. Тазартуға арналған зат қайнағанша қыздырылады, ал толық еріту үшін жеткілікті мөлшерде еріткіш қосылады. Қабылдағыш колбаға аздап еріткіш құйылып, қайнағанша қыздырылады. Ыстық ерітінді бүктемелі сүзгі қағазы арқылы қабылдағыш колбаға сүзгіленеді. Қайнаған еріткіштен шыққан ыстық булар сүзгіш түтікшені жылы ұстап, ерте кристалданудың алдын алады. Стақандар сияқты, Ерленмайер колбалары да көлемдік өлшеулер үшін дәл емес. Олардың көрсетілген көлемі шамамен 5% қателікпен жуықтап келтірілген.

Биологияда

Ерленмайер колбалары микробиологияда микробтық мәдениеттерді дайындау үшін де қолданылады. Жасұн клеткалық мәдениетінде қолданылатын Ерленмайер колбалары стерильдендіріледі және инкубация мен шайқау кезінде газ алмасуды жақсарту үшін тежегіш жабынмен жабдырылуы мүмкін. Әдетте, колбаның жалпы көлемінің бестен бір бөлігінен аспайтын минималды сұйық көлемді пайдалану және колбаның ішкі бетіне орнатылған араластырғыштар газ алмасуын барынша арттыруға және колбалар орбиталық шайқау кезінде хаотикалық араласуды қамтамасыз етуге көмектеседі. Эрленмайер колбаларындағы оттегі беру жылдамдығы араластыру жылдамдығына, сұйық көлеміне және колбаның конструкциясына байланысты. Шайқау жиілігі оттегі тасымалына ең маңызды әсер етеді. Сұйық мәдениеттердің оттегімен қанығуы және араласуы сұйықтың "фазада" айналуына, яғни сұйықтың шайқағыш үстелмен синхронды қозғалысына байланысты. Белгілі бір жағдайларда шайқау процесі сұйық қозғалысының бұзылуына алып келеді, бұл "фазадан шығу құбылысы" деп аталады. Бұл құбылыс шайқалатын колбалы биореакторлар үшін жан-жақты сипатталған. Фазадан шығу жағдайлары араластыру тиімділігінің, оттегі берудің және энергия жұмсалымының күрт төмендеуімен байланысты. Фазадан шығудың негізгі факторы – мәдени ортаның тұтқырлығы, сондай-ақ ыдыстың диаметрі, сұйықтықтың төмен деңгейде болуы және/немесе көптеген араластырғыштардың болуы.

Заңдық шектеу

Заңсыз есірткі дайындаушыларды тоқтату мақсатында Техас штаты бұрын Эрленмайер колбаларын тиісті рұқсаттары бар тұлғаларға ғана сатуды шектеген. 2019 жылдың 1 қыркүйегінде SB 616 заңына енгізілген өзгерістерге сәйкес, рұқсаттар енді қажет емес, бірақ осы және белгілі бір басқа да зертханалық жабдықтардың дұрыс тізімін сақтау, жоғалуы немесе ұрлануы туралы хабарлау талабы күшінде қалады, сондай-ақ иесі жазбалары мен жабдықтарын тексеруге рұқсат беруге міндетті.