Кіріспе
IRC пайдаланушысы артықшылықты қолжетімділікпен
An IRC operator (often abbreviated as IRCop or oper) is a user on an Internet Relay Chat network who has privileged access. IRC operators are charged with the task of enforcing the network's rules, and in many cases, improving the network in various areas. The permissions available to an IRC operator vary according to the server software in use, and the server's configuration. IRC operators are divided into local and global operators. The former are limited to the server(s) they have specific access to; however, global operators can perform actions affecting all users on the network. In order to perform their duties, IRC operators usually have the ability to:
Forcibly disconnect users (Kill)
Ban (K line or G line) users
Change network routing by disconnecting (squitting) or connecting servers
Traditionally, a list of operators on a particular server is available in the MOTD, or through the command. A user can become an operator by sending the command /oper to the irc server they currently are on using a pre selected username and a password as parameters. The command only works for the server which has the proper O line in its IRCd configuration file. The IP address that the user is operating from may also have to match a predefined one, as an extra layer of security to prevent unauthorized users operating if they have cracked the operator's password.
IRC операторы (көбінесе IRCop немесе oper деп қысқартылады) – Интернет релейлік чат желісінде артықшылықты қолжетімділікке ие пайдаланушы. IRC операторларының міндеті – желі ережелерін сақтау және көп жағдайда желіні түрлі салаларда жақсарту. IRC операторына берілген мүмкіндіктер қолданылатын сервер бағдарламалық қамтамасы мен сервер конфигурациясына байланысты өзгереді. IRC операторлары жергілікті және жаһандық операторларға бөлінеді. Жергілікті операторлардың құзыреті оларға тікелей қолжетімді серверлермен ғана шектеледі, ал жаһандық операторлар желідегі барлық пайдаланушыларға әсер ететін әрекеттерді орындай алады. Өздеріне жүктелген міндеттерді орындау үшін IRC операторлары әдетте:
Пайдаланушыларды күшпен үзу (Kill)
Пайдаланушыларды қара тізімге енгізу (K желісі немесе G желісі)
Серверлерді үзу (қосу) немесе қосу арқылы желі маршрутын өзгерту
Көбінесе, белгілі бір сервердегі операторлардың тізімі MOTD немесе команда арқылы қолжетімді болады. Пайдаланушы /oper командасын IRC серверіне жіберіп, алдын ала таңдалған пайдаланушы атын және парольді параметрлер ретінде көрсету арқылы оператор бола алады. Бұл команда тек IRCd конфигурациялық файлында O жолы бар серверде ғана жұмыс істейді. Қауіпсіздікті арттыру мақсатында, пайдаланушының IP-адресі де алдын ала белгіленген IP-адреске сәйкес болуы керек, егер оператордың паролі бұзылған жағдайда рұқсатсыз пайдаланушылардың жұмыс істеуіне жол бермеу үшін.
An IRC operator (often abbreviated as IRCop or oper) is a user on an Internet Relay Chat network who has privileged access. IRC operators are charged with the task of enforcing the network's rules, and in many cases, improving the network in various areas. The permissions available to an IRC operator vary according to the server software in use, and the server's configuration. IRC operators are divided into local and global operators. The former are limited to the server(s) they have specific access to; however, global operators can perform actions affecting all users on the network. In order to perform their duties, IRC operators usually have the ability to:
Forcibly disconnect users (Kill)
Ban (K line or G line) users
Change network routing by disconnecting (squitting) or connecting servers
Traditionally, a list of operators on a particular server is available in the MOTD, or through the command. A user can become an operator by sending the command /oper to the irc server they currently are on using a pre selected username and a password as parameters. The command only works for the server which has the proper O line in its IRCd configuration file. The IP address that the user is operating from may also have to match a predefined one, as an extra layer of security to prevent unauthorized users operating if they have cracked the operator's password.
Оператордың түрлері
Көптеген IRC желілерінде IRC операторлары желіде әртүрлі деңгейдегі кіру құқықтарына ие. Бұл дәрежелер көбінесе қолданылатын IRCd бағдарламалық қамтамасымен анықталады, алайда кейбір нақты кіру деңгейлері түрлі нұсқаларда сақталған күйінде қалады:
Жергілікті оператор
Жергілікті оператор (LocOp) – операторлардың кіру деңгейлерінің ең төменгісі. LocOp желідегі бір серверді ғана минималды түрде басқара алады, әдетте серверден пайдаланушыларды уақытша шығару (қосылысты үзу) немесе жергілікті K-жазаларын (серверге кірмеуге тыйым салу) қолдану мүмкіндігіне ие.
Әлемдік оператор
Глобалды оператор (GlobOp) LocOp-қа ұқсас, бірақ жеке серверге қарағанда, серверлердің бүкіл желісін басқара алады. GlobOp операторлары G желілерін немесе AKills (желілік толық тыйым салулар) және Shun (мәжбүрлеп үнсіздікке салу) функцияларын бүкіл желі бойынша пайдаланушыларға қолдана алады.
Қызметтер әкімшісі
Көбінесе SA деп қысқартылады, бұл әкімші түрі IRC желісіндегі желілік қызмет боттары арқылы қолжетімді барлық мүмкіндіктерді басқарады, оның ішінде кеңінен қолданылатын NickServ, ChanServ және MemoServ никтерін қоса. Әдетте, SA /sa* командаларын пайдалануға құқылы. /sa* командалары, желілік қызметтер атқаратын барлық әрекеттер сияқты, желідегі виртуалды қызмет түйіні арқылы іске асырылады, бұл әрекеттердің бастау көзін жасырады.
Желі әкімшісі
Желі әкімшісі (NetAdmin) желіде ең жоғары деңгейдегі қол жеткізімділікке ие. Көп жағдайларда желіні құрған адам - NetAdmin. Дегенмен, желілерде, әсіресе көп пайдаланушысы бар желілерде бірнеше NetAdmin болуы мүмкін.
К-сызық
K жолы – бұл нақты бір сервердегі (бүкіл IRC желісінде емес) пайдаланушыға қойылған шектеу, ол қажетсіз пайдаланушының хост атын жабады.
G-сызығы
G сызығы (Global K сызығы) K сызығымен дәл сол сияқты жұмыс істейді, бірақ ол жаһандық масштабта қолданылады. G сызықтарының мерзімі бітуі мүмкін, бірақ кейбір жағдайларда олар мәңгілік болады.
Z-сызығы
UnrealIRCd сияқты IRCd-лерде Z-сызығы – пайдаланушының хост-маскасына емес, IP-мекенжайына қойылатын "күшті" тыйым. Ол бұзық IP-ден келген барлық пайдаланушылардың кіруіне жол бермейді. Z-сызығының мерзімі бітуі мүмкін, бірақ көбінесе ол тұрақты болады.
GZ-сызығы
Кейбір IRC серверлері GZ желісін (Global Z желісі) қолдайды. Ол Z желісімен толықтай сәйкес келеді, бірақ жаһандық және бүкіл желіге таралады. UnrealIRCd GZ желісін қолдайды. GZ желісі статикалық IP мекенжайларын пайдаланатын қолданушыларды блоктаудың және олардың кіруін болдырмаудың тиімді жолы болып табылады.
D-жол
Басқа IRCds-те, мысалы Charybdis-те, D сызығы Z сызығының орнын басады. Ол IP-адрестің қосылуын "қабылдамау" себебінен D сызығы деп аталады. Charybdis Z сызығына немесе GZ сызығына қолдау көрсетпейді. "Кластерлік" конфигурация мүмкіндігін пайдаланып, D сызықтары серверлер арасында синхрондалуы мүмкін, бұл "GZ сызығына" ұқсас қызметті ұсынады. Бұл үлкен желілерді қолдауға мүмкіндік береді, себебі бір сервердің әкімшісі сенімді серверлерге ғана D және K сызықтарын синхрондауға рұқсат беруі, ал қалғандарына рұқсат бермеуі мүмкін.