EFnet желісінің тарихы мен эволюциясы

Кіріспе

IRC желісі EFnet немесе Eris Free желісі 35 000-нан астам пайдаланушысы бар ірі Интернет релейлік чат (IRC) желісі. Ол бастапқы IRC желісінің қазіргі кездегі тікелей жалғасы болып табылады.

Тарих

Бастапқыда IRC серверлерінің көпшілігі бір IRC желісін құрды, оған жаңа серверлер шектеусіз қосыла алды, бірақ бұл жағдайды басқа пайдаланушыларға, арналарға немесе серверлерге зиян келтіру үшін серверлер құрған адамдар тез жеміс берді. 1990 жылдың тамызында eris.berkeley.edu соңғы сервер болды, ол басқа серверлерге шектеусіз қосылуға рұқсат берді, ал Эрис – грек құдайы, дау-жанжал мен келіспеушіліктің символы. Операторлар тобы, Жаркко Ойкариненнің қолдауымен, сервер конфигурацияларына жаңа "Q line" енгізді, осылайша eris-ті көрген кезде IRC желісінің кез келген бөлігінен ажырап, өздерін "карантинге" алды. Бірнеше күн бойы IRC желісі үнемі бөлініп тұрды, бірақ ақырында көптеген серверлер Q line-ды қосып, EFnet (Eris Free Network) деп аталатын жаңа IRC желісін құрды; eris-ке қосылып қалған серверлер (соның салдарынан EFnet серверлеріне қосыла алмағандықтан) A net (Анархия желісі) деп аталды. A net көп ұзамай жойылды, ал EFnet жалғыз IRC желісі болып қалды. Өнімділік және зиянды әрекеттерге байланысты туындаған мәселелер 1992 жылдың қазан айында Undernet атты тағы бір маңызды IRC желісінің құрылуына әкелді. 1996 жылдың шілдесінде саясатқа қатысты келіспеушіліктер EFnet-ті екіге бөліп жіберді: еуропалық бөлігі (Австралия мен Жапонияны қоса) IRCnet-ті құрды, ал американдық серверлер EFnet ретінде жұмысын жалғастырды. Бұл оқиға "Ұлы бөліну" деп танылды. 2001 жылдың шілдесінде DDoS шабуылдарынан кейін CHANFIX (алғашқыда JUPES) деп аталатын қызмет құрылды, ол операторларын жоғалтқан немесе басып алынған арналарға операторлық құқықтарды қайтаруға арналған. 2007 жылы EFnet серверлері SSL-ді енгізуді бастады. 2009 жылдың ақпанында OPME деп аталатын жаңа CHANFIX модулі пайда болды, ол EFnet әкімшілеріне операторлық құқықтары жоқ арналарда операторлық құқықтарды қалпына келтіруге мүмкіндік берді. Дуглас Болдт бұл модульді желіге қажетсіз зиян келтіретін және бұзушылық тудыратын masskill-ге қарағанда әлдеқайда таза балама ретінде ұсынды. 2009 жылдың соңында бірнеше ірі IRC серверлері байланысын үзіп қалды: irc.vel.net, irc.dks.ca, irc.pte.hu, EFnet-тің Ұлыбританиядағы жалғыз сервері efnet.demon.co.uk және EFnet-тің Ұлыбританиядағы жалғыз хабы hub.uk, оларға Demon Internet демеушілік көрсеткен. 2010 жылдың қыркүйегінде желінің екі батыс аймағы (АҚШ және Канада) Солтүстік Америка аймағына біріктірілді. Солтүстік Америка және Еуропа аймақтары техникалық тұрғыдан тәуелсіз болғанымен, бүгінде EFnet-тегі көптеген мәселелер жаһандық деңгейде шешіледі. 2018 жылдың 1 сәуірінде, сәуірдің бірінші күні жасалған әзіл ретінде, 1990 жылдардағы IRC сервері eris.berkeley.edu қайта іске қосылды. Кейбір EFnet әкімшілері Беркли университетінің студенттік тобымен бірнеше ай бойы жұмыс істеді, осылайша сәуірдің бірінші күніне серверді қайта жандандыруға дайындалды. Бұл әрекет туралы EFnet қызметкерлерінің аз ғана бөлігі білді, ал сервер (әдетте) жапырақ (тек клиент) сервері irc үшін жұмыс істемейтін H:line арқылы байланыстырылды. efnet.nl, стандартты байланыс процедурасын айналып өту. 2018 жылдың 1 сәуірінде сағат 12:30 UTC-ге қарай eris.berkeley.edu "Eris Free" IRC желісінде жарамды IRC сервері ретінде қайтадан жұмыс істеді және клиенттерді қабылдады. Сонымен қатар, efnet.org erisnet.org мекенжайына қайта бағыттала бастады. eris.berkeley.edu 2018 жылдың 2 сәуірінде сағат 19:50 UTC-де байланысын үзіп қалды.

Initially, most IRC servers formed a single IRC network, to which new servers could join without restriction, but this was soon abused by people who set up servers to sabotage other users, channels, or servers. Restriction grew and, in August 1990, eris. Berkeley. EDU was the last server indiscriminately allowing other servers to join it, Eris being the Greek goddess of strife and discord. A group of operators, with the support of Jarkko Oikarinen, introduced a new "Q line" into their server configurations, to "quarantine" themselves away from eris by disconnecting from any subset of the IRC network as soon as they saw eris there. For a few days, the entire IRC network suffered frequent netsplits, but eventually the majority of servers added the Q line and effectively created a new separate IRC net called EFnet (Eris Free Network); the remaining servers which stayed connected to eris (and thus were no longer able to connect to EFnet servers) were called A net (Anarchy Network). A net soon vanished, leaving EFnet as the only IRC network. Continuing problems with performance and abuse eventually led to the rise of another major IRC network, Undernet, which split off in October 1992. In July 1996, disagreement on policy caused EFnet to break in two: the slightly larger European half (including Australia and Japan) formed IRCnet, while the American servers continued as EFnet. This was known as The Great Split. In July 2001, after a string of DDoS attacks a service called CHANFIX (originally JUPES) was created, which is designed to give back ops to channels which have lost ops or been taken over. In 2007, various EFnet servers began implementing SSL. February 2009 saw the introduction of a new CHANFIX module called OPME, a mechanism for EFnet Admins to use to restore ops in an opless channel. It was proposed by Douglas Boldt to provide a much cleaner alternative to masskill, which was unnecessarily invasive and disruptive to the network. Later in 2009, some major IRC servers were delinked: irc. vel. net, irc. dks. ca, irc. pte. hu, EFnet's only UK server efnet. demon. co. uk, and EFnet's only UK hub hub. uk, which were sponsored by Demon Internet. In September 2010, the two western regions of the network (United States and Canada) merged into the North American region. While the North American and European regions are technically independent of each other, today many issues within EFnet are handled at a global level. On April 1, 2018, as an April Fools' joke, the 1990s IRC server eris. Berkeley. EDU server was resurrected. Some EFnet admins worked with the Open Computing Facility student group at UC Berkeley for months to resurrect the server for April Fools. Only a few EFnet staff were aware of the efforts and the server was linked in via a defunct H:line for the (normally) leaf (client only) server irc. efnet. nl, bypassing the normal linking procedure. As of 12:30 UTC on April 01 2018, eris. Berkeley. EDU was once again a valid IRC server on the "Eris Free" IRC network and accepted clients. At the same time, efnet. org begin redirecting to erisnet. org. eris. Berkeley. EDU delinked on April 02 2018 at 19:50 UTC.

Сипаттамалары

EFnet-тің әр түрлі серверлері мен екі негізгі аймағында (Еуроодақ және Солтүстік Америка) ережелер мен саясаттар үлкен айырмашылықтарға ие. Екі аймақтың да өздерінің саясат құрылымы бар, және әр аймақ өз серверлік өтінімдері бойынша дауыс береді. Дегенмен, орталық саясат сервер әкімшілері қауымдастығымен дауысқа салынады, және оның мұрағаты анықтама үшін сақталады. EFnet-тің ерекшелігіне байланысты, ол жылдар бойы warez, хакерлік шабуылдар мен DoS шабуылдарымен танымал болды. EFnet басқа IRC желілері қолдайтын IRC қызметтерінің болмауымен әрқашан көзге түсті (мысалы, NickServ және ChanServ, бірақ 1994 жылдың 8 сәуіріне дейін NickServ болған). Оның орнына, "операторсыз" арналарды түзету үшін CHANFIX қызметі енгізілді. EFnet-тегі барлық серверлер ircd ratbox бағдарламасын қолданады. EFnet-тің арна операторлары IRC операторларының араласуынсыз өз арналарын қалауынша басқаруға ерікті. IRC операторлары негізінен желі мен серверге қатысты мәселелерді шешу үшін жұмыс істейді, және арна деңгейіндегі мәселелерге сирек араласады.