Кіріспе
Honda CB750 – Honda компаниясы 1969-2008 жылдар аралығында бірнеше буынға созылған кезеңде шығарған, ауамен салқындатылатын, көлденең орналасқан, тізбекті, төрт цилиндрлі қозғалтқышы бар мотоцикл. Ол көбінесе түпнұсқа жапондық әмбебап мотоциклі (UJM) деп аталады және "супербайк" деп аталған алғашқы мотоцикл ретінде танылады. CR750 – осы модельге байланысты жарыс машинасы. Басқа өндірушілер де көлденең, жоғарғы кәмшафтты, тізбекті төрт цилиндрлі қозғалтқыш конфигурациясын қолданған, тіпті бұл конструкция екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жарыс қозғалтқыштарында пайдаланылған болатын. Алайда, Honda CB750 моделі арқылы осы конфигурацияны кеңінен танымал етті, соның нәтижесінде ол спорттық мотоциклдердегі басым қозғалтқыш түріне айналды. CB750 AMA Мотоциклдердің Даңқ залына классикалық модель ретінде енгізілді, Discovery Channel-дің "Ең ұлы мотоциклдер" тізіміне ілікті, "Мотоцикл өнері" көрмесінде көрсетілді. Жапония Автомобиль Инженерлері Қоғамы 1969 жылғы CB750 моделін Жапон автомобиль технологиясының 240 маңызды жетістігінің бірі деп бағалады. CB750 атауы бірнеше буынға дейін сақталғанымен, 1969-1983 жылдар аралығындағы бастапқы CB750 желісі CBX750 моделімен алмастырылды, ол өз туындыларының бірнешесі үшін CB750 атауын пайдаланды.
The Honda CB750 is an air cooled, transverse, in line four cylinder engine motorcycle made by Honda over several generations for year models 1969–2008 with an upright, or standard, riding posture. It is often called the original Universal Japanese Motorcycle (UJM) and also is regarded as the first motorcycle to be called a "superbike". The CR750 is the associated works racer. Though other manufacturers had marketed the transverse, overhead camshaft, inline four cylinder engine configuration and the layout had been used in racing engines prior to World War II, Honda popularized the configuration with the CB750, and the layout subsequently became the dominant sport bike engine layout. The CB750 is included in the AMA Motorcycle Hall of Fame Classic Bikes; was named in the Discovery Channel's "Greatest Motorbikes Ever"; was in The Art of the Motorcycle exhibition, The Society of Automotive Engineers of Japan, Inc. rates the 1969 CB750 as one of the 240 Landmarks of Japanese Automotive Technology. Although the CB750 nameplate has carried on throughout multiple generations, the original CB750 line from 1969 to 1983 was succeeded by the CBX750, which used the CB750 designation for several of its derivatives.
Тарих
Жапонияның Honda компаниясы кіші мотоциклдерімен сәттілікке жеткен соң, 1969 жылы CB750 мотоциклін АҚШ және Еуропа нарықтарына ұсынды. 1960 жылдардың аяғында Honda мотоциклдері жалпы алғанда әлемдегі ең көп сатылатын мотоциклдер болып есептелді. Олардың ішінде барлық уақыттағы ең көп сатылған мотоцикл – C100 Cub, сондай-ақ C71, C72, C77 және CA77/8 Dreams; және CB72/77 Super Hawks/Sports мотоциклдері болды. 1966 жылы революциялық CB450 DOHC екі цилиндрлі машинасының ұсынылуы алдағы жаңалықтардың алға тартушысы болды. Осы өндірістік мотоциклдерден түскен пайда 1960 жылдардың сәтті жарыс машиналарын қаржыландырды, ал жарыс жолында алған тәжірибелер CB750-ге қолданылды. Honda компаниясының басшылары, оның ішінде негізін қалаушы Соичиро Хонда, АҚШ дилерлерімен бірнеше рет кездесіп, үлкен мотоциклге деген сұранысты түсінгеннен кейін CB750 тікелей АҚШ нарығына бағытталды.
Ертедегі жарыстар
1967 жылы американдық Honda компаниясының сервистік менеджері Боб Хансен Жапонияға ұшып барып, Соичиро Хондамен американдық мотоцикл жарыстарына дайындалған мотоциклдерде Grand Prix технологиясын қолдану мүмкіндігін талқылады. Американдық жарыстарды басқаратын AMA ұйымы, жарысқа тек өндірістік модельдерді ғана қабылдады, сондай-ақ жоғарғы клапанды қозғалтқыштардың көлемін 500 куб.см-ге дейін шектеді, ал бүйір клапанды Harley Davidson мотоциклдеріне 750 куб.см көлеммен жарысуға рұқсат берді. Honda, жарыста жеңген мотоциклдің ертең сауда орталықтарында сатылатынын және Harley Davidson мен Triumph екі цилиндрлі мотоциклдерімен бәсекелесу үшін үлкен қозғалтқыш көлемі бар жол мотоциклі жасалуы керек екенін түсінді. Хансен Соичиро Хондаға «Мотоциклдердің патшасын» жасау керектігін айтты, соның нәтижесінде CB750 1968 жылдың қараша айында Токио көрмесінде таныстырылды. Ұлыбританияда бұл модель 1969 жылдың сәуір айында «Метрополь» қонақ үйінің көрме орталығында өткен Брайтон мотоцикл көрмесінде көпшілік назарына ұсынылды. Өндірістік үлгілер АҚШ нарығына арналған биік және кең рульмен шықты. 1970 жылдың маусым айында Мэн аралындағы TT жарысына екі «ресми» Honda CB750 мотоциклі қатысты, оларды ирландтық Томми Робб және тәжірибелі ағылшын жарыскері Джон Купер басқарды. Мотоциклдер 750 куб.см өндіріс класына енгізілді – бұл жолға арналған мотоциклдерге шектеулі, қатаң бақыланатын өзгерістер енгізуге мүмкіндік беретін санат. Олар сегізінші және тоғызыншы орындарды иеленді. Купер Ұлыбританияның «Motorcycle Mechanics» айлық журналына берген сұхбатында, екі жүргізуші де өздерінің нашар басқарылатын Honda мотоцикліне наразы екенін және «мотоциклдер жақсартылмаса», келесі жылғы жарысқа қатыспайтынын мәлімдеді. 1973 жылы жапондық гонщик Морио Сумия 750 куб.см зауыттық мотоциклімен Дейтона 200 Миль жарысында алтыншы орынды жеңіп алды.
Өндіріс және қабылдау
Бір жыл бойы әзірленген CB750 мотоциклінде бір білікшелі жоғары орналасқан камералы (SOHC) және алдыңғы дискілі тежегіші бар көлденең төрт цилиндрлі қозғалтқыш болды, мұндай мүмкіндіктер бұрын қолжетімді, кең таралған өндірістік мотоциклдерде кездеспеген. Бұл сипаттама, бастапқы бағасымен үйлесімде, Cycle World журналы оны шедевр деп атады, Honda компаниясының қатаң беріктік сынақтарын, мотоциклдің жоғары жылдамдығын, тежегіштің тозуға төзімділігін, жайлы саяхатын және тамаша приборларын бағалады. Осы мотоциклді сипаттау үшін «супербайк» термині пайда болды. Мотоцикл Honda модельдерінің қатарында он жыл бойы сатылып, жалпы саны 400 000-нан асты.
2007 CB750 арнайы басылымы
2007 жылы Honda Japan CB750 арнайы нұсқасын жариялады. Бұл шектеулі шығарылым "Fast Freddie" Спенсердің Honda Grand Prix командасына қосылғанының 25 жылдығын атап өту үшін жасалды. Спенсердің 1981 жылғы AMA Superbike чемпионатында пайдаланған CB750 жарыс мотоциклының "Цифрлық күміс металл" түсімен боялған нұсқасы, CBX1000-ді еске түсіретін "Кенди жалындаған қызыл" түске боялған нұсқамен бірге ұсынылды.
Ұсынысты тоқтату және оны алмастырушылар
CB750F2/CB Seven Fifty 2001 жылы Еуропа нарығынан алынып тасталды, ал 2003 жылы Nighthawk 750 Солтүстік Америкада өндірілімі тоқтатылды, бірақ CB750 Жапонияда 2007 жылғы автокөліктің қаушау газдарына қатысты ережелер күшіне енгенге дейін сатылымда болды. Бұл, CBR негізіндегі Honda Hornet CB600F және кейін NC700 сериясының Еуропа мен Солтүстік Америкадағы Honda-ның орта салмақты стандартты мотоциклі ретіндегі рөлін алуына әкелді. 2010 жылы Honda CB1100 ұсынды, ол 750 см³ көлемнен асып, жанармаймен жұмыс істесе де, CB750-нің стилі мен идеясы бойынша рухани жалғасы ретінде таныстырылды. Бұл мотоцикл кейіннен 2013 жылдан 2022 жылға дейін Еуропа мен Солтүстік Америкаға сатылды.
2023 CB750 Шарап
2023 жылы Honda Motor Europe Ltd компаниясы CB750 таңбасын CB750 Hornet моделі арқылы қайта жаңғыртты. Бұл жаңа модель, аты бір болғанымен, бұрынғы CB750 мотоциклдерінің дәстүрлі құрылымынан, әсіресе қозғалтқыш конфигурациясы және отын шашырату жүйесі тұрғысынан елеулі өзгешеліктерге ие. Мотоциклдің рамасы мен қозғалтқышы жаңа XL750 Transalp моделінен тікелей алынған; жаңа қозғалтқыш 755cc DOHC 8 клапанды, сұйық салқындатылатын, параллель екі цилиндрлі, 90,5 а.к. қуатты 9,500 айналымда және 55,3 фунт-фут крутящий моментті 7,250 айналымда шығарады. Бұл сонымен қатар Honda PGM FI отын жүйесін қолданатын алғашқы CB750 болып табылады. CB750 Hornet қазіргі таңда Еуропа, Австралия, Үндістан және Оңтүстік-Шығыс Азия нарықтарында сатылуда.