Кіріспе

Американдық саясаткер

Мадлен Кунин (қыздығы Май; 28 қыркүйек 1933 жылы туған) – Швейцарияда туған американдық дипломат, жазушы және саясаткер. Ол 1985 жылдан 1991 жылға дейін Вермонт штатының 77-ші губернаторы қызметін атқарды, ол Демократиялық партияның мүшесі болған. Сонымен қатар, ол 1996 жылдан 1999 жылға дейін Швейцариядағы АҚШ елшісі болып тағайындалды. Кунин Вермонт штатының алғашқы және бүгінгі күнге дейін жалғыз әйел губернаторы, сондай-ақ Вермонт штатының алғашқы еврей губернаторы атанды. Ол АҚШ штатының губернаторы болып сайланған алғашқы еврей әйел болды. Қазіргі таңда Кунин Вермонт университетінде Джеймс Марш атындағы профессор.

Өмір және мансап

Кунин 1933 жылғы 28 қыркүйекте Швейцарияның Цюрих қаласында дүниеге келді. Оның отбасы нацистер билікке келгеннен кейін Швейцарияға қашқан неміс еврейлері болды. Ол Массачусетс Амхерст университетінің тарих бакалавры (1956), Колумбия университетінің журналистика мектебінің магистрі және Вермонт университетінің ағылшын тілі магистрі дәрежелерін алды. Сайлауға түсуге дейін ол The Burlington Free Press газетінде журналист, Дүниежүзілік көрмеде экскурсовод және жартылай штаттан жұмыс істейтін колледж профессоры болып жұмыс істеді. Ол сондай-ақ қоғамдық шараларға, әсіресе әйелдер құқықтары, балалар және әдебиет салаларында белсенділік танытты. 2012 жылы оның "Жаңа феминистік күн тәртібі: әйелдер, еңбек және отбасы үшін келесі революцияны анықтау" атты кітабы Chelsea Green Publishing баспасынан жарық көрді.

Саяси мансап

1972 жылы Кунин Берлингтон қалалық кеңесіне өтуге тырысқанда жеңіліске ұшырады. Сол жылы ол Вермонт штатының өкілі болып сайланды, алғашқы мерзімінде Үкіметтік операциялар комитетінің мүшесі болды. 1974 жылы қайта сайланғаннан кейін Штат палатасының азшылық жетекшісі болып сайланды және Ассигнованиелер комитетіне тағайындалды. 1976 жылы үшінші мерзімге сайланғаннан кейін Ассигнованиелер комитетінің төрағасы болып тағайындалды, бұл лауазымға ие болған алғашқы әйел болды. Кунин, төрағалық еткен кезінде Ассигнованиелер комитетінде қызмет еткен кезде, кейін Вермонт штатының қазынашысы болған консервативті республикашыл Эмори А. Хебард оның кеңесшісі болды және демократтардың азшылық өкілі болғанына қарамастан, оған маңызды жауапкершіліктер жүктеді. Хебард палатадан кеткеннен кейін бұрынғы әріптестерін Кунинді комитет төрағасы етіп тағайындауға сәтті көндірді. 1978 жылы ол 75-ші Вермонт штатының вице-губернаторы болып екі мерзімнің біріншісіне сайланды. Республикашы Ричард Снеллингпен бірге жұмыс істеген Кунин негізінен Штат Сенатының төрағасы қызметін атқарды және штат бойынша азаматтармен байланыс жасады. Ол энергия және балалар бағдарламасы сияқты салалардағы зерттеулерді жүргізіп, губернатор мен заң шығарушы органдарға саяси ұсыныстар жасады. Вице-губернатор қызметін атқару кезеңінде Кунин штатта жиі сөз сөйледі. 1982 жылы Кунин вице-губернаторлыққа қайта сайлануға түспеді, оның орнына губернаторлыққа Снеллингке қарсы күресті. Ол жеңіліске ұшырады, бірақ 1984 жылы Снеллинг қайта сайлануға қатыспады, ал Кунин демократтардың кандидаттығын жеңіп, республикашыл Джон Дж. Истонды жеңіп, губернаторлыққа үш мерзімнің біріншісін жеңді. 1986 жылы Кунин губернаторлыққа екінші мерзімге сайланды. Оның қарсыластары республикашыл Питер Плимптон Смит және тәуелсіз Берни Сандерс болды. Смит 38 пайыз дауыс алды, Сандерс 14 пайыз, ал Кунин 47 пайыз дауыспен жеңіске жетті. Ол АҚШ тарихында үш рет штат губернаторы болып сайланған алғашқы әйел. Губернатор ретінде ол қоршаған ортаны қорғау, білім беру және балалар мәселелеріне баса назар аударды. Ол Вермонт штатының Жоғарғы сотына алғашқы әйел судьяны тағайындады және штаттың отбасылық сот жүйесін құрды. 1990 жылы ол қайта сайлануға түспеді. Ол президент Билл Клинтонның әкімшілігінде жұмыс істеді, 1993 жылдан 1997 жылға дейін АҚШ білім министрінің орынбасары болып қызмет етті, содан кейін туған Швейцария және Лихтенштейн елшісі болды. Клинтон әкімшілігіне қосылмас бұрын ол Клинтонның сайлау штабында вице-президенттікке үміткерді іздеу комитетінің мүшесі және өтпелі кезеңдегі командада жұмыс істеді. 1995 жылдан бастап Швейцария банктеріне қарсы Дүниежүзілік еврей конгресінің сот процесіне байланысты Швейцария мен АҚШ арасындағы қарым-қатынас шиеленісті кезеңге енді. АҚШ федералды үкіметі Холокост құрбандарының мұрагерлерін қолдау саясатын ұстанды, бірақ Швейцарияға қарсы санкцияларға ресми түрде қарсылық білдірді. Нәтижесінде, швейцариялықтар Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Швейцарияның рөлін қайта қарауға мәжбүр болды. Олардың шараларының бірі – швейцариялық банктердегі жатқан шоттардың иелерінің тізімін жариялау болды. Көресіңіз, 1970 жылы қайтыс болған Куниннің анасы Рене Мэйдің есімі де сол тізімде болды.

Жеке өмір

Кунин "Ересек болуға қадам: 80-ші жылдарға саяхатым" (2018), "Жаңа феминистік бағдарлама: әйелдер, еңбек және отбасы үшін келесі төңкерісті анықтау" (2012), "Ізіндер, саясат және билік: әйелдер қалай жеңіске жетеді және көшбасшылық етеді" (2008) және "Саяси өмірді бастан кешіру" (1995) кітаптарының авторы. Ол Вермонт штатының Берлингтон қаласында тұрады. Кунин төрт баланың анасы. Кунин – Пулитцер сыйлығының иегері, Вермонт штатының Өкілдер палатасы мен Сенатының мүшесі болған, қазір қайтыс болған Эдгар Мэйдің қарындасы.

Марапаттар мен құрметтер

Губернатор Кунин жиырмадан астам құрметті дәреже алған. 1995 жылы Кунин білім беруді қолдауы, барлық балаларға тең мүмкіндік беруі және мұғалімдердің әділ жалақысын қамтамасыз етуі үшін Солтүстік-Шығыс шет тілдерін оқыту конференциясынан шет тілдерін қолдау сыйлығымен марапатталды.