Кіріспе

Америка саясаткері (1730–1797)
Вермонт штатының алғашқы губернаторы

Томас Читтенден (6 қаңтар 1730 – 25 тамыз 1797) – Вермонттан шыққан американдық саясаткер, ол шамамен екі он жыл бойы аймақтың басшысы болды. Ол 1778 жылдан 1789 жылға дейін – Вермонт Республикасы деп аталған, көбінесе мойындалмаған тәуелсіз мемлекет кезінде – және 1790 жылдан өмірінің соңына дейін штаттың бірінші және үшінші губернаторы қызметін атқарды. Вермонт 1791 жылы Одаққа 14-ші штат ретінде қабылданды.

Ерте және жеке өмір

Томас Читтенден 1730 жылдың 6 қаңтарында Коннектикут колониясының Шығыс Гилфорд қаласында дүниеге келді. Ол бір көзін жоғалтып, қарсыластары оны "бір көзді Том" деп атады. 1749 жылдың 4 қазанында Коннектикут штатының Солсбери қаласында Элизабет Мейгске үйленді. Коннектикутта тұрғанда олардың төрт ұлы мен алты қызы болды, барлығы да ересек жасқа жетті.

Мансап

Читтенден 1765 жылдан 1769 жылға дейін Коннектикут колониялық ассамблеясында бейбіт судья және қызметкер болды. Ол 1767 жылдан 1773 жылға дейін Коннектикут милициясының 14-ші полкінде қызмет етіп, полковник шеніне дейін көтерілді. Читтенден Коннектикут штатының Солсбери қаласының тұрғындарының бірі болды, ол Итан Аллен, Ира Аллен, Хеман Аллен және Ремейд Бейкер басқарған «Онион Ривер Лэнд Компани» компаниясынан жер сатып алды. Читтенден 1774 жылы Нью-Гэмпшир гранттарына, қазіргі Вермонтқа көшіп, Уиллистон қаласындағы алғашқы қоныстанған адам болды. Читтенден 1777 жылғы конституциялық конвенцияға делегат ретінде қатысты, онда Вермонт конституциясы бекітіліп, оның Тәуелсіздік жариялануы жасалды. Читтенден 1778 жылдың 12 наурызында Вермонт Республикасының губернаторы болып сайланды, ал Джозеф Марш – вице-губернатор болып тағайындалды. Америка революциясы кезінде Читтенден Вермонттың Одаққа қосылуына рұқсат беру үшін Континенттік Конгресспен келіссөздер жүргізуге уәкілеттік алған комитет мүшесі болды. Конгресс Вермонтқа қарсы талаптары бар Нью-Йорк және Нью-Гэмпшир штаттарын наразылыққа ұшыратпау үшін бұл мәселені кейінге шегерді. Вермонт Республикасының кезеңінде Читтенден 1778 жылдан 1789 жылға дейін және 1790 жылдан 1791 жылға дейін губернатор болып қызмет етті, сондай-ақ Вермонтты британдық провинция ретінде құру мүмкіндігі туралы Квебектегі британдық билікпен өткен деликат келіссөздерге қатысты. Вермонт 1791 жылы 14-ші штат ретінде федералды Одаққа қосылғаннан кейін, Читтенден 1797 жылы қайтыс болғанға дейін губернаторлық қызметін жалғастырды.

Өлім

Читтенден 1797 жылдың 25 тамызында Уиллистонда қайтыс болды және Вермонт штатының Читтенден округіндегі Уиллистондағы Томас Читтенден зиратында жерленген. Вермонттың күрделі және қиын құрылуын еске алып, оның қабір тасында: "Дауыл мен сан алуан қауіп-қатерлерден берік мемлекет, еркіндік пен бірліктің отаны пайда болды" деп жазылған.

Мұра мен құрмет

1894 жылы Читтенденнің құрметіне Уиллистондағы зираттың кіреберісінде ескерткіш салына бастады, ол 1896 жылы ашылды. Читтенденнің гравировкаланған портреті Монтпельердегі Вермонт штатының үйіндегі губернатордың ресми кеңсесі – Атқарушы палатаның кіреберісінен сыртта орналасқан. Бұл портрет Читтенденге өте ұқсас болған немересінің суретіне негізделген. Гейлорд жасаған тағы бір Читтенден мүсіні Уиллистон орталық мектебінің алдына қойылды, сондай-ақ Ратланд округінде Читтенден қаласы да бар.