Сильвия Эрл: Теңізді зерттеуші және қорғаушысы

Кіріспе

Американдық теңіз биологы және лекция оқылатын оқытушы Сильвия Элис Эрл (30 тамыз 1935 жылы туған) – американдық теңіз биологы, океанограф, саяхатшы, автор және лекция оқылатын оқытушы. Ол 1998 жылдан бері National Geographic Explorer at Large (бұрынғы Explorer in Residence) атағын иеленеді. Эрл АҚШ Ұлттық мұхит және атмосфера басқармасының бас ғалымы қызметін атқарған алғашқы әйел болды.

Эрл британдық режиссер Али Табризидің Netflix Original деректі фильмі – «Seaspiracy» (2021) фильмінде пайда болғаннан кейін кең танылды. Эрл вегетариандық диета ұстанады. Ол ет жейтін балықтардағы химиялық заттардың жиналуын, ірі балықтар популяциясының 90%-ға дейін азайғанын айтады және тамақтану шешімінде мұхиттардың денсаулығын ескереді. Сондай-ақ ол теңіз өнімдері индустриясын «балықты және олардың жолындағы барлық тіршілік жандарды сорып алатын фабрикалық кемелер» деп сипаттайды. Бұл – әнші құстарды бульдозермен өлтірумен тең. Калифорнияда өткен «Good Food» конференциясында Эрл балық қорларының азайып бара жатқанын ескертті және жағалаудағы халықтар ғасырлар бойы диетасында теңіз өнімдерін пайдаланғанмен, қазіргі коммерциялық балық аулау өнеркәсібінің мәні қалмағанын айтты. Ол өсімдіктерге негіделген диетаға көшуді шешім ретінде ұсынады.

Ерте өмір және білім

Эрл 1935 жылы Нью-Джерси штатының Глостер округіндегі Гринвич қалашығының Гиббстаун бөлімінде Элис Фриас (Ричи) Эрл мен Льюис Рид Эрл отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы екеуі де табиғатқа ынтық болды және қызының табиғат әлеміне деген ерте қызығушылығын қолдады. Эрлдің балалық шағында отбасы Флориданың батыс жағалауындағы Дюнедин қаласына көшіп келді. Эрл 1952 жылы Санкт-Петербург колледжінен ассоцият дәрежесін, 1955 жылы Флорида мемлекеттік университетінен ғылым бакалавры дәрежесін, 1956 жылы ғылым магистрі дәрежесін және 1966 жылы Дьюк университетінен фикология докторы дәрежесін алды. Сильвия Эрлдің өмірлік еңбегіне Рейчел Карсон тікелей әсер етті, ол Карсонның 1951 жылғы бестселлері «Бізді қоршаған теңіз» кітабының кіріспесінде оның таланты туралы жоғары баға берді. Мен үшін ең таңғаларлығы – ол не ойлап тапқан. Оның жазбалары балықтардың, құстардың және басқа жануарлардың сезімдеріне соншалықты сезімтал, оның өзі олардың орнына қойып, ауада немесе суда жүзіп, мұхиттың үстімен және астымен сырғанап өте алатын. Ол өзінің тірі мұхит екенін сезіндірді.

Мансап

Ерл Радклиф институтының стипендиаты (1967–1969 жж.) болды. Ерл Гарвард университетінде зерттеуші (1967–1981 жж.) қызметкері болды. 1966 жылы философиялық диссертациясын қорғағаннан кейін, Эрл Гарвардта бір жыл зерттеуші болып жұмыс істеді, содан кейін Флоридаға оралып, Кейп Хаз теңіз зертханасының директоры қызметін атқарды. Эрл Берклидегі Калифорния университетінде зерттеуші (1969–1981 жж.) болды. 1969 жылы ол Виргин аралдарының жағалауында теңіздің бетінен елу фут тереңдікте орналасқан «Тектит» жобасына қатысуға өтініш берді, бұл жоба ғалымдарға зерттеу аймағында бірнеше апта бойы су астында өмір сүруге мүмкіндік берді. Ол су астында 1000 сағаттан астам зерттеу жұмыстарын жүргізгенімен, Эрлдің өтініші қабылданбады. Келесі жылы ол «Тектит II» жобасындағы алғашқы әйелдерден құралған акванавтар тобын басқаруға тағайындалды. Эрл Калифорния ғылым академиясының фикология кураторы (1979–1986 жж.) болды. 1979 жылы ол Оаху аралының жанындағы теңіз түбіне JIM костюмінде, байланыссыз суға түсті. Ол әйелдер арасындағы тереңдік рекордын орнатты, ол бүгінгі күнге дейін сақталып тұр. 1979 жылы ол Калифорния ғылым академиясының фикология кураторы қызметіне кірісті және 1986 жылға дейін осы қызметте болды. 1985 жылы Deep Ocean Engineering командасы Deep Rover зерттеу суасты кемесін жобалап, құрастырды. 1986 жылға қарай Deep Rover сынақтан өтті және Эрл Багам аралдарындағы Ли Стоккинг аралынан жаттығу жүргізіп жатқан командаға қосылды. 1998 жылы Эрл National Geographic Explorer in Residence атағын алды және қазір «Explorer at Large» атағын иеленді. Оны кейде «Оның тереңдігі» немесе «Стержон генерал» деп атайды. 2001 жылы Эрл Ұлттық парктерді қорғау қауымдастығының Робин У. Винкс сыйлығын алды, себебі ол Ұлттық парктер туралы халықтың білуін арттырған. Эрл 2009 жылы Mission Blue (Силвия Эрл Альянсы, Deep Search Foundation және Deep Search деп те аталады) ұйымын құрды. 2009 жылы ол TED сыйлығын да алды, бұл оған мұхитты қорғау жұмысын жалғастыруға мүмкіндік берді. 2012 жылдың 17 қыркүйегінен бастап апта бойы Эрл күнделікті мультфильм «Шерманның лагунасында» «Аквариус» су асты зертханасының жабылуы туралы талқылады. 2013 жылдың мамыр айында Конгресске Америка Құрама Штаттарының Ғылым лауреаты туралы заң (H. R. 1891; 113-ші Конгресс) енгізілді. Бір комментатор Эрлді егер заң қабылданса, ғылым лауреаты лауазымына үміткер ретінде қарастырды. 2018 жылдың қаңтар айында Сиэтл аквариумы Эрлге өмірлік жетістіктері үшін алғашқы сыйлық берді және оның құрметіне Сиэтл аквариумының медалін атады. Аквариумның алғашқы өмірлік жетістіктері үшін марапаты Эрлге табысталды. Mission Blue-дағы жұмысымен қатар, ол бірнеше кеңесте, соның ішінде Теңізді қорғау институтында қызмет етеді. TED қолдауымен ол Mission Blue бағдарламасын іске қосты, оның мақсаты – бүкіл әлем бойынша теңізді қорғау аймақтарын («Үміт нүктелері») құру. Mission Blue-ның мақсаты – 2030 жылға қарай мұхиттың 30% қорғалуын қамтамасыз ету. Бұл мақсатқа ірі, жаһандық компаниялардан бастап шағын зерттеу топтарына дейін көптеген ұйымдар қолдау көрсетуде (2019 жылғы мәлімет бойынша). Mission Blue және оның серіктестерімен Эрл әлемнің түкпір-түкпіріндегі Үміт нүктелеріне экспедициялар ұйымдастырады. Ұйым Эрлдің жұмысы мен оның командасының көмегімен дамиды. 2020 жылға қарай Mission Blue бүкіл әлемде 122 Үміт нүктесін құрды. Бұрынғы экспедицияларға 2009 жылы Куба, 2010 жылдың қаңтарында Белиз, 2010 жылдың сәуірінде Галапагос аралдары, 2014 жылдың басында Коста-Рика және Орталық Америка Кубогы және 2014 жылдың соңында Оңтүстік Африка жағалауы кірді. ESRI-дің ArcGIS арқылы географиялық ақпараттық сюжет карталары сериясы қолжетімді, олар әлемдегі Mission Blue үміт нүктелерінің мысалдарын егжей-тегжейлі көрсетеді, соның ішінде: 1 Tribugá Gulf Hope Spot, 2 Little Cayman Hope Spot және 3 Galápagos National Park экспедициясы. 2014 жылдың тамызында Netflix эксклюзивті деректі фильмі «Mission Blue» жарық көрді. Ол Эрлдің өмірі мен мансабына, сондай-ақ Mission Blue науқанына назар аударады. 2016 жылы Эрл «Планктон әлемді басқарады!» фильміне түсті, ол «Сыпан Боб: Судан шыққан спанж» фильмімен бірге көрсетілді. Фильм Санта-Барбарадағы Арлингтон театрында көрсетілді. 2019 жылы «Hakai» журналында жарияланған «California Seamounts Are Sylvia Earle's Newest Hope Spots» мақаласында Үміт нүктелері атырауылдардың денсаулығы үшін маңызды аймақтар ретінде сипатталды: түрлердің молдығы немесе әртүрлілігі, бірегей тіршілік ету ортасы немесе экожүйесі немесе қоғам үшін маңызды мәдени немесе экономикалық құндылығы. Теңіз таулары теңіз асты қымбат металдарды іздейтін тау-кен компанияларының бағыты ретінде де сипатталды. 2020 жылдың қаңтарында Aurora Expeditions компаниясы екінші кемесіне теңіз биологының есімімен «Силвия Эрл» деп атау туралы хабарлады. Эрл 30X30 қозғалысын қолдайды, ол 2030 жылға қарай теңіз суларының 30% қорғалуын қамтамасыз етуді мақсат етеді, бұл 2021 жылғы мәліметтерге сәйкес, қазіргі 6% көрсеткіштен айтарлықтай жоғары. Ол экоцид қылмысын Халықаралық қылмыстық сотқа енгізуді қолдайды, «Геноцидмен қатар Халықаралық қылмыстық сотта экоцидті тануға нақты негіз бар. Біздің өмір сүруіміз қауіптің алдында тұр» деді.

Earle was a Radcliffe Institute Scholar (1967–1969). Earle was a research fellow at Harvard University (1967–1981). After receiving her Ph. D. in 1966, Earle spent a year as a research fellow at Harvard, then returned to Florida as the resident director of the Cape Haze Marine Laboratory. Earle was a research associate at the University of California, Berkeley (1969–1981). In 1969, she applied to join the Tektite Project, an installation fifty feet below the surface of the sea off the coast of the Virgin Islands which allowed scientists to live submersed in their area of study for up to several weeks. Although she had logged more than 1,000 research hours underwater, Earle was rejected from the program. The next year, she was selected to lead the first all female team of aquanauts in Tektite II. Earle was the Curator of Phycology at the California Academy of Sciences (1979–1986). In 1979, she made an open ocean JIM suit dive, untethered, to the sea ocean floor near Oahu. She set the women's depth record of which still holds to date. In 1979 she also began her tenure as the Curator of Phycology at the California Academy of Sciences, where she served until 1986. In 1985, the Deep Ocean Engineering team designed and built the Deep Rover research submarine, which operates down to By 1986, Deep Rover had been tested and Earle joined the team conducting training off Lee Stocking Island in the Bahamas. In 1998, Earle received the title National Geographic Explorer in Residence and now holds the title 'Explorer at Large'. She is sometimes called "Her Deepness" or "The Sturgeon General". In 2001, Earle received the National Parks Conservation Association's Robin W. Winks Award For Enhancing Public Understanding of National Parks. Earle founded Mission Blue (also known as the Sylvia Earle Alliance, Deep Search Foundation, and Deep Search) in 2009. In 2009, she also received the million dollar TED prize which allowed her to continue her ocean advocacy work. Earle made a cameo appearance in the daily cartoon strip Sherman's Lagoon in the week starting September 17, 2012, to discuss the closing of the Aquarius Underwater Laboratory. In May 2013, the Science Laureates of the United States Act of 2013 (H. R. 1891; 113th Congress) was introduced into Congress. Earle was listed by one commentator as a possible nominee for the position of Science Laureate, if the act were to pass. In January 2018, the Seattle Aquarium granted its inaugural Lifetime Achievement Award to Earle and renamed the Seattle Aquarium Medal in her honor. The Aquarium's first Lifetime Achievement Award was awarded to Earle. Alongside her work at Mission Blue, she also serves on several boards, including the Marine Conservation Institute. With TED's support, she launched Mission Blue, which aims to establish marine protected areas (dubbed "Hope Spots") around the globe. Mission Blue's vision is to achieve 30% protection of the ocean by 2030, and more than two hundred organisations have supported them in this mission to date (2019). These supporters range from large, global companies to small, bespoke research teams. With Mission Blue and its partners, Earle leads expeditions to Hope Spots around the globe. The organization has continued to grow with Earle's work and the help of her team. As of 2020, Mission Blue has created 122 Hope Spots around the world. Past expeditions include Cuba in 2009, Belize in January 2010, the Galápagos Islands in April 2010, Costa Rica and the Central American Dome in early 2014 and the South African Coast in late 2014. A series of geographic information StoryMaps are available through ESRI’s ArcGIS which illustrate examples of Mission Blue hope spots around the world in great detail including: 1 Tribugá Gulf Hope Spot, 2 Little Cayman Hope Spot, and 3 Galápagos National Park Expedition. In August 2014, a Netflix exclusive documentary titled 'Mission Blue' was released. It focuses on Earle's life and career as her Mission Blue campaign to create a global network of marine protected areas. In 2016, Earle appeared in the featurette Plankton Rules the World!, which coincided with The SpongeBob Movie: Sponge Out of Water. The featurette was shown at the Arlington Theater in Santa Barbara. In the 2019 article California Seamounts Are Sylvia Earle’s Newest “Hope Spots” featured in Hakai Magazine, Hope Spots are described as “areas critical to the health of the ocean for any number of reasons: an abundance or diversity of species, a unique habitat or ecosystem, or significant cultural or economic value to a community.” Seamounts are also described as destinations for mining companies in search of undersea precious metals. In January 2020, Aurora Expeditions announced their second ship would be named The Sylvia Earle after the marine biologist. Earle is one of the supporters of the 30X30 movement; one which aims to protect 30% of seawaters by 2030, which would be a significant increase from only 6% (as of 2021). She supports the introduction of the crime of ecocide to the International Criminal Court stating "There is a real case to be made for recognising ecocide in the International Criminal Court right along with genocide. Our existence is on the line.