Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өте құрғақ күй немесе толық кептіру процесі – суды химиялық немесе физикалық тәсілдермен алу.
State of extreme dryness or process of thorough drying
the removal of water through chemical or physical means
Десикация – өте құрғақ күй немесе шектен тыс кептіру процесі. Десикант – гигроскопиялық (суды тартып, ұстайтын) зат, ол жартылай герметикалық ыдыста осындай күйді тудырады немесе сақтайды. "Десикация" сөзі келесідей пайда болды…
Desiccation is the state of extreme dryness, or the process of extreme drying. A desiccant is a hygroscopic (attracts and holds water) substance that induces or sustains such a state in its local vicinity in a moderately sealed container. The word desiccation comes .
Өнеркәсіп
Құрғату мұнай және газ өнеркәсібінде кеңінен қолданылады. Бұл материалдар гидратталған күйде алынады, бірақ судың болуы коррозияға немесе келесі өңдеу процестерімен үйлеспеуге әкелуі мүмкін. Суды жою криогендік конденсация, гликольдерге сіңіру және кремний гелі сияқты құрғатушы заттарға сіңіру арқылы жүзеге асырылады.
Desiccation is widely employed in the oil and gas industry. These materials are obtained in a hydrated state, but the water content leads to corrosion or is incompatible with downstream processing. Removal of water is achieved by cryogenic condensation, absorption into glycols, and absorption onto desiccants such as silica gel.
Зертхана
Құрғатқыш – практикалық химияда кішкентай мөлшердегі материалдарды кептіру немесе оларды өте құрғақ күйде сақтау үшін қолданылатын, қазір көнеленген ауыр шыны немесе пластикалық ыдыс. Материал сөреге қойылады, ал кептіргіш немесе құрғатушы зат, мысалы құрғақ кремний гелі немесе сусыз натрий гидроксиді, сөренің астына орналастырылады. Көбінесе құрғатқышта ылғалдылық көрсеткіші болады, ол түс өзгерту арқылы ылғалдылық деңгейін көрсетеді. Бұл көрсеткіштер индикаторлық түйреуіштер немесе индикаторлық карточкалар түрінде келеді. Белсенді химиялық зат – кобальт хлориді (CoCl2). Сусыз кобальт хлориді көк түсті. Екі су молекуласымен байланысқанда (CoCl2•2H2O) ол күлгін түске өтеді. Әрі қарай гидратацияланғанда қызғылт түсті гексааквакобальт(II) хлориді [Co(H2O)6]2+ кешені пайда болады.
A desiccator is a heavy glass or plastic container, now somewhat antiquated, used in practical chemistry for drying or keeping small amounts of materials very dry. The material is placed on a shelf, and a drying agent or desiccant, such as dry silica gel or anhydrous sodium hydroxide, is placed below the shelf. Often some sort of humidity indicator is included in the desiccator to show, by color changes, the level of humidity. These indicators are in the form of indicator plugs or indicator cards. The active chemical is cobalt chloride (CoCl2). Anhydrous cobalt chloride is blue. When it bonds with two water molecules, (CoCl2•2H2O), it turns purple. Further hydration results in the pink hexaaquacobalt(II) chloride complex [Co(H2O)6]2+.
Биология және экология
Биология және экологияда кебу – тірі организмнің ылғалды жоғалтуын білдіреді, мысалы, су жануарларын судан шығарғанда, жұмырқұрттар тұзға ұшырағанда немесе өсімдіктер күн сәулесіне немесе құрғақшылыққа тап болғанда. Экологтар әртүрлі организмдердің кебуге осалдығын жиі зерттейді және бағалайды. Мысалы, бір зерттеуде зерттеушілер Caenorhabditis elegans dauer-інің ең қатал кебуге төтеп бере алатын нағыз сусыз организм екенін және осы қабілеттің негізі трехалоза метаболизміне байланысты екенін анықтады.
In biology and ecology, desiccation refers to the drying out of a living organism, such as when aquatic animals are taken out of water, slugs are exposed to salt, or when plants are exposed to sunlight or drought. Ecologists frequently study and assess various organisms' susceptibility to desiccation. For example, in one study the investigators found that Caenorhabditis elegans dauer is a true anhydrobiote that can withstand extreme desiccation and that the basis of this ability is founded in the metabolism of trehalose.
ДНҚ зақымдануы мен қалпына келтіруі
Бірнеше бактерия түрлерінің құрғағанда ДНК зақымдануын жинақтайтыны көрсетілген. Deinococcus radiodurans иондаушы сәулеленуге өте төзімді. Иондаушы сәулеленуден аман қалуға қажетті функциялар ұзаққа созылған құрғақшылықтан аман қалуға да қажет. Сәулеленуге төзімділік – организмнің сусыздануға эволюциялық бейімделуінің жанама салдары болып саналады, ал сусыздану табиғаттағы кең таралған физиологиялық стресс. ДНК-ның екі жіпті үзілулері негізінен екі геном көшірмесін қажет ететін RecA-ға тәуелді рекомбинация процесі арқылы жөнделеді. Стационарлық фазада құрғақшылықтан туындаған екі жіпті үзілулерді жөндеуде NHEJ басымдық жол болып көрінеді. NHEJ клеткада бір ғана хромосома болғанда да екі жіпті үзілулерді жөндеуге қабілетті. Bacillus subtilis эндоспоралары өте құрғақ ортаға ұшырағанда ДНК-ның екі жіпті үзілуіне және ДНК-белок байланыстарына ұшырайды.
Several bacterial species have been shown to accumulate DNA damages upon desiccation. Deinococcus radiodurans is extremely resistant to ionizing radiation. The functions necessary to survive ionizing radiation are also necessary to survive prolonged desiccation. Radiation resistance is considered to be an incidental consequence of the organism's evolutionary adaptation to dehydration, a common physiological stress in nature. DNA double strand breaks are repaired principally by a RecA dependent recombination process that requires the presence of two genome copies. NHEJ appears to be the preferred pathway for repairing double strand breaks caused by desiccation during stationary phase. NHEJ can repair double strand breaks even when only one chromosome is present in a cell. Upon exposure to extreme dryness, Bacillus subtilis endospores acquire DNA double strand breaks and DNA protein crosslinks.
Хабар тарату
Телерадио хабарларын таратуда десикатор жоғары қуатты хабар таратушының желісіне қысым түсіру үшін қолданылуы мүмкін. Өйткені ол таратушыдан антеннаға үлкен мөлшерде энергия тасымалдайды, сондықтан желіде диэлектрлік шығындар төмен болуы тиіс. Радио мұнарасын артық жүктемеу үшін оның салмағы жеңіл болуы керек, сондықтан диэлектрик ретінде көбінесе ауа қолданылады. Осы желілерде ылғал жиналуы мүмкін болғандықтан, құрғатылған ауа немесе азот газы сорғыланады. Бұл қысым сонымен қатар судың немесе басқа ылғалдың желіге бойымен кез келген жерден енуіне кедерес жасайды.
In broadcast engineering, a desiccator may be used to pressurize the feedline of a high power transmitter. Because it carries a large amount of energy from the transmitter to the antenna, the feedline must have low dielectric losses. Because it must also be lightweight so as not to overload the radio tower, air is often used as the dielectric. Since moisture can condense in these lines, desiccated air or nitrogen gas is pumped in. This pressure also keeps water or other dampness from coming in the line at any point along its length.