Кіріспе
Филадельфиядағы зообақ, Пенсильвания штаты, АҚШ
Филадельфия зообағы – тұтқында өсіру қиын жануарларды көбейтуде әлемдегі жетекші зообақтардың бірі. Сондай-ақ, зообақ өзінің қамқорлығындағы жануарлардың табиғи ортасын қорғау үшін әлемнің көптеген ұйымдарымен жұмыс істейді. 1859 жылдың 21 наурызында Пенсильвания заң шығару жиналысы Филадельфия зоологиялық қоғамын тіркеді. Тіркеу құжатында былай делінген: «Бұл корпорацияның мақсаты – Филадельфия қаласындағы қолайлы жерде халыққа білім беру және ойын-сауық үшін тірі жабайы және басқа да жануарларды сатып алу және жинау болып табылады». Камак зоологиялық қоғамның басқа мүшелерімен бірлесіп қаржы жинады және Уильям Пенннің немересі Джон Пенннің меншігінде болған Скуилкилл өзенінің Батыс Филадельфия жағындағы 33 акр жерді сатып алды. Зообақтың ашылуы 1861 жылдан 1865 жылға дейін созылған Азамат соғысының салдарынан кейінге қалды. Филадельфия зоологиялық бағы 1874 жылдың 1 шілдесінде Виктория стиліндегі қақпаларын 3000-нан астам келушіге ашты, ол сол кезде Жаңа әлемдегі осы сияқты жалғыз мекеме болды. Зообақта бастапқыда 200 сүтқоректі жануар (бұқа, елік, қасқыр, түлкі, аю, маймыл), 67 түрлі құс және 15 жорғалаушы болды. Жорғалаушылар мен ұсақ сүтқоректілер Джон Пенн 1785 жылы салған «Жалғыздық» сарайында орналастырылды. Зообаққа келушілерді тасыған аттар үшін кіреберісте ат қорасы болды. Ландшафт пен архитектура қазіргі зообақ аумағында да сақталған Виктория бағының атмосферасын қайта жасайды. 1876 жылғы Жүзжылдық көрме Фэрмаунт паркінде, зообақтан бірнеше блок қашықтықта өтті. АҚШ президенті Улисс Грант көрмеде болды және 23 сәуірде зообаққа сапар жасады. 1876 жылы зообаққа келушілер саны 680 000-ға жетті, бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 36 пайызға көп, және 1951 жылы 858 000 келуші келгенге дейін бұл рекорд сақталды. 1901 жылы Пенроуз зерттеу зертханасы құрылды. Кез келген зообақтағы алғашқы Penrose Research Lab зертханасы зообақтағы жануарлар арасындағы аурулардың азаюына, күшті болуына және ұзақ өмір сүруіне үлкен үлес қосты. 1901 жылы зертхана ауруға шалдыққан және өлген зообақтағы жануарлардың барлығына да аутопсия жасауды бастады. Зертхананың алдын алу медицинасы тарихы Пенсильвания университетінің медицина мектебінің профессорлары доктор Чарльз Б. Пенроуз бен доктор Кортланд Й. Уайттың көрегендігін көрсетеді. Зообақ 1874 жылы ашылғаннан бастап 1902 жылы жабылған 34-ші көше мен Жирард даңғылындағы Зоологиялық бақ станциясы арқылы пойызбен келген келушілерді қабылдады. 2013 жылдан бері зообақ қызметкерлері станцияны қалпына келтіріп, қайта ашуға тырысып жатыр, бұл олардың ең көп келуші күндерінде келушілер санын арттыруға және тұрақ мәселелерін шешуге көмектеседі. Филадельфия зообағы жылдар бойы ерекше асылдандыру бағдарламасын дамытты және көптеген «алғашқы» жетістіктерімен марапатталды: 1928 жылы АҚШ зообағында орангутан мен шимпанзенің алғашқы сәтті тууы, 1956 жылы зообақта туылған алғашқы гепардтар, 1983 жылы Солтүстік Америкада алғашқы сәтті туылған эхидна және 2004 жылы Солтүстік Америкада алғашқы сәтті туылған алып өзен саңырауқұлағы. 1985 жылы зообақта алғашқы ата-анасы Гуам балықшысы өсірілді. Филадельфия зообағы фламинголарды тұтқында басқарудың алғашқы жолын да жасады. Жаңаша тамақтандыру әдістері арқылы зообақ бұл құстардың қызғылт және қызыл түсін алғаш рет алды. Бұл зообақ Чили фламинголары мен үлкен фламинголардың тұқымын тұтқында алғаш рет өсірген зообақ болды. Қоңыр ағаш жыланы 1940 жылдары Гуам аралына әкелінді, нәтижесінде аралға тән құс түрлері инвазивті жыланның салдарынан жабайы табиғатта жоғалып кетті. 1983 жылы Филадельфия зообағы Гуам құстарын құтқару жобасын бастады, мақсаты Гуам балықшысы мен Гуам рельсін құтқару болды. Құтқару жоспары Гуамдағы барлық балық аулаушылар мен рельстерді тұтқындауды және тұтқындықты басқару бағдарламасын әзірлеуді көздейді. Бұл екі түрді құрып кетуден сақтап қалу үшін, оларды қайта әкелу мүмкін болғанға дейін, АҚШ зообақтарында тұтқында өсіру жүргізілді. 1995 жылдың 24 желтоқсанының таңертеңінде «Приматтар әлемі» ғимаратындағы өрттен 23 жануар көз жұмды, оның ішінде алты батыс жазық горилладан тұратын отбасылық топ, үш орангутаннан тұратын отбасылық топ, төрт ақ қолды гиббон және 10 лемур (екі дөңгелек лемур, алты сақиналы лемур және екі мангуст лемуры). Олардың барлығы да құрып кету қаупі төнген түрлер еді. Жануарлар түтіннен (көмірқышқыл газынан) уланып, ұйқыда қайтыс болды; ешқайсысы да күйдірілмеген. 10 примат көрші ғимараттағы «Ашулар үйі»нде аман қалды. Өрт кезінде зообақтың ғимараттарының тек 20 пайызында ғана дабыл жүйесі болды, ал 1985 жылы салынған приматтар ғимараты олардың қатарында болмады. Өрттен кейін 10 ай ішінде зообақ барлық жануарлар ғимараттарына дабыл жүйесін орнатты. 1999 жылдың 1 шілдесінде зообақ жаңа приматтар экспозициясын ашты, онда 10 түрлі приматтың жабық және ашық аумақтары бар, оның ішінде Суматра орангутаны, батыс жазық горилласы, лемурлар, лангурлар және гиббондар бар. 2006 жылы зообақ арыстан, Сібір жолбарысы, Амур леопарды, қар леопарды, пума және ягуар сияқты үлкен мысықтарды табиғи ортасына ұқсас көрме алаңдарында көрсетіп, жаңа үлкен мысықтар экспозициясын ашты. 2009 жылдың 30 мамырында зообақ жабайы табиғатта жоғалып кеткен екі құс – Гуам рельсі мен Гуам балықшысын көрсететін жаңа құсхананы ашты. 2009 жылдың шілдесінде соңғы екі піл, екеуі де Африкалық бұта пілі, қауіпсіздікке арналған орынға көшірілді. 2010 жылы зообақта «Тұрғын ортаның жаратылыстары» атты арнайы көрме ашылды, онда зообақтың барлық жерінде 10 жануарлық станция орналасқан, ал құрып кету қаупі төнген жануарлар 30-нан астам толық өлшемді Lego кірпіш мүсіндерімен бейнеленген. Мүсіндер Lego сертификатталған кәсіби суретші Шон Кеннидің еңбектері. Филадельфия зообағы 2011 жылы Treetop Trail ашты, ол зообақтың Zoo360 жануарларды зерттеу жолы жүйесінің алғашқы бөлігі болды. Zoo360 – жануарлардың олардың қоршауларынан зообақты зерттеуіне мүмкіндік беретін, жоғары және төменгі деңгейдегі құрылыстардан тұратын, көруге болатын тор жолдар желісі. Жүйеге кейіннен үлкен приматтар жолы, үлкен мысықтар көпірі, горилла жолы және суыр жолы қосылды. 2013 жылдың 13 сәуірінде зообақ бұрынғы Пахидерм үйінің орнында KidZooU ашты. Сонымен қатар Гамильтон отбасының балалар зообағы және Фарис отбасының білім беру орталығы ретінде танылатын KidZooU зообақтың іске асырған ең ірі жобаларының бірі болып табылады және 50 жылдан астам уақыт бойы ашық болған бұрынғы балалар зообағының орнын басады. KidZooU жаңбыр бақтары, цистерналар, геотермалдық құдықтар және жасыл шатырлар сияқты көптеген экологиялық тұрғыдан жайлы ерекшеліктерімен ерекшеленеді, бұл оны зообақтағы алғашқы LEED сертификатталған экспозицияға айналдырды. 2016 жылдың 29 желтоқсанында АҚШ зообақтарындағы ең ескі Африкалық арыстан Zenda күйзеліске ұшырап, денсаулығы нашарлағаннан кейін эвтаназияланды. Zenda 25 жаста болды. 2018 жылдың 20 ақпанында 37 жастағы ақ аю Coldilocks бауыр және жұлын проблемалары болуы мүмкін болғандықтан денсаулығы нашарлағаннан кейін эвтаназияланды. Ақ аюдың жабайы табиғаттағы орташа жасы 23 жылды құрайды. 2018 жылдың 10 қыркүйегінде Филадельфия зообағында Phang атты жылан талсманы таныстырылды. 2019 жылы зообақ 10,36 метрлік арқандармен, көпірлермен және кедергілермен жабдықталған WildWorks ашылды. Қатысушылар арқан жинағын киеді. Әртүрлі жас және дағды деңгейлеріне арналған екі курс бар. Кішкентай балаларға арналған кішкентай жүйе де бар.
The Philadelphia Zoo is one of the premier zoos in the world for breeding animals that are difficult to breed in captivity. The zoo also works with many groups around the world to protect the natural habitats of the animals in their care. The zoo is and the home of nearly 1,300 animals, On March 21, 1859, the Pennsylvania legislature incorporated the Zoological Society of Philadelphia. The incorporation paper reads: "The purpose of this corporation shall be the purchase and collection of living wild and other animals, for the purpose of public exhibition at some suitable place in the City of Philadelphia, for the instruction and recreation of the people." Camac worked with other Zoological Society members to raise funds and secured 33 acres on the West Philadelphia side of the Schuylkill River previously owned by John Penn, grandson of William Penn. The opening of the Zoo was delayed by the Civil War which lasted from 1861 to 1865. When the Philadelphia Zoological Garden first opened its Victorian gates on July 1, 1874, to over 3,000 visitors, it was the only institution of its kind in the New World. The zoo began with varied exhibits containing 200 mammals, including buffalo, deer, wolves, foxes, bears, and monkeys, and 67 bird species and 15 reptiles. Reptiles and small mammals were housed in The Solitude, a mansion built by John Penn in 1785. A carriage house was located at the entrance for horses that had transported visitors to the zoo. The landscaping and architecture mimicked a Victorian garden atmosphere that is still represented in the present zoo grounds. The 1876 Centennial Exposition was held in Fairmount Park, a few blocks from the zoo. U. S. President Ulysses S. Grant had officiated at the Exposition and visited the zoo on April 23. Zoo attendance increased to nearly 680,000 visitors in 1876, a 36 percent increase over the preceding year, and set a record that would remain unmatched until nearly 858,000 visited in 1951. The Penrose Research Laboratory was established in 1901. The first of its kind in any zoo, the Penrose Research Lab contributed to a reduced rate of disease, increased vigor, and longevity among zoo animals. In 1901, the lab began performing necropsies on every zoo animal that became ill and died. The lab's history of preventive medicine reflected the foresight of Dr. Charles B. Penrose and Dr. Cortland Y. White, professors at the Medical School of the University of Pennsylvania. The zoo received railroad visitors at the Zoological Garden station on 34th Street and Girard Avenue from its opening in 1874 until the station was closed in 1902. Since 2013, zoo officials have been working to get the station restored and reopened, to potentially increase attendance and alleviate parking issues on their busiest days. Philadelphia Zoo has developed a distinguished breeding program over the years and is credited with many "firsts" including: the first successful birth of an orangutan and a chimpanzee in a U. S. zoo in 1928, the first cheetahs born in a zoo in 1956, the first successful birth of an echidna in North America in 1983, and the first successful birth of a giant river otter in North America in 2004. The first recorded parent reared Guam kingfisher was bred at the zoo in 1985. Philadelphia Zoo also pioneered the first captive management of flamingos under the direction of curator emeritus John A. Griswold. Through innovative feeding techniques, the zoo was the first to gain the pink and red pigmentation of these birds. The zoo was the first to successfully breed Chilean and greater flamingos in captivity. The brown tree snake was introduced to the island of Guam in the 1940s, and as a result, bird species endemic to the island were driven to extinction in the wild by the invasive serpent. In 1983, the Guam Bird Rescue Project was spearheaded by the Philadelphia Zoo in an attempt to save the Guam kingfisher and the Guam rail, two native species still present in large enough numbers to benefit from intervention. The rescue plan called for the capture of all kingfishers and rails on Guam, along with the development of a captive management program. The captive breeding was carried out in U. S. zoos in an effort to save the two species from extinction until reintroduction became feasible. In the early morning of December 24, 1995, a fire in the World of Primates building killed 23 animals, including a family group of six western lowland gorillas, a family group of three orangutans, four white handed gibbons, and 10 lemurs (two ruffed lemurs, six ring tailed lemurs, and two mongoose lemurs). All were members of endangered species. The animals died in their sleep from smoke inhalation (carbon monoxide poisoning); none were burned. 10 primates housed in an adjoining building, the Discovery House, survived. At the time of the fire, detection equipment existed in only 20 percent of the zoo buildings; the primates building, which had been constructed in 1985, was not one of them. In the 10 months following the fire, the zoo installed fire detection equipment in all animal buildings. On July 1, 1999, the zoo opened a new primate exhibit featuring of indoor and outdoor areas with 10 species of primates, including Sumatran orangutans, western lowland gorillas, lemurs, langurs, and gibbons. In 2006, the zoo opened a new big cat exhibit showcasing lions, Siberian tigers, Amur leopards, snow leopards, cougars, and jaguars in exhibit spaces reminiscent of their natural habitats. On May 30, 2009, the zoo opened a new aviary featuring two birds that are extinct in the wild: the Guam rail and the Guam kingfisher. In July 2009, the last two elephants, both African bush, were relocated to a sanctuary. In 2010, a special exhibit called Creatures of Habitat was unveiled featuring 10 animal stations throughout the zoo, with endangered animals represented by more than 30 life size Lego brick statues. The statues were created by Lego certified professional artist Sean Kenney. Philadelphia Zoo opened Treetop Trail in 2011, the first component of its Zoo360 animal exploration trail system. Zoo360 is a network of see through mesh trails, consisting of elevated and ground level structures, along which animals can explore the zoo away from their enclosures. Subsequent additions to the system include the Great Ape Trail, Big Cat Crossing, Gorilla Treeway, and Meerkat Maze. On April 13, 2013, the zoo opened KidZooU on the site of the old Pachyderm House. Also known as the Hamilton Family Children's Zoo and Faris Family Education Center, it is one of the largest projects undertaken by the zoo and replaces the old Children's Zoo open for over 50 years prior. KidZooU is notable for many ecologically conscious features, such as rain gardens and cisterns, geothermal wells, and green roofs, making it the first LEED certified exhibit at the zoo. On December 29, 2016, Zenda, the oldest African lion in the U. S. zoo population, was euthanized following a sudden loss of appetite and failing health. Zenda was 25. On February 20, 2018, Coldilocks, a 37 year old polar bear was euthanized after declining health including potential liver and spinal problems. The average age for a polar bear in the wild is 23 years. A snake mascot, Phang, was introduced at Philadelphia Zoo on September 10, 2018. In 2019, the zoo opened WildWorks, a 10.36 m high ropes course with bridges, ropes, and obstacles. Participants wear climbing harnesses. Two courses are available, each designed for a different age group and skill level. A smaller system for children under is also available.
Ерекшеліктері
Zoo360: жануарларға арналған бірінші, сондай-ақ өзгеше жол жүйесі, бес жолдан тұрады: Big Cat Crossing, Gorilla Treeway, Treetop Trail, Great Ape Trail және Meerkat Maze, бұл жануарларға зообақтың әртүрлі бөліктерінде аспалы және жердегі торлы құрылымдар арқылы жүруге мүмкіндік береді. Франсуа лаңгуры және боливиялық сұр тити маймылдары. Hamilton Family KidZooU & Faris Family Education Center: кішкентай жануарлардың ішкі және сыртқы көрмелері бар балалар зообағы, оның ішінде жануарларды қолмен ұстау және тамақтандыру мүмкіндіктері, сондай-ақ білім беру ойындары бар. Африка жазықтары: оңтүстік ақ мүйіз бұғысы, анколе тұқымды мал, мхор газельдері, қызыл өзен шошқалары, оңтүстік жер қыртысты құстар, торлы жирафтар, жазық зебралары және бегемоттар бар. McNeil Avian Center: Африка мен Тынық мұхиты аралдарынан, әсіресе мыс, мариана жемісті көгершін, металл көкпар, Виктория тәжді көгершін, сондай-ақ жабайы табиғатта жойылған Гуам балықшысы және Гуам релі, және құрып кету қаупі төнген Бали минасы сияқты көптеген құс түрлерін ұстайтын құс үйі. Құс аңғары: американдық фламинголар, қаздардың әртүрлі түрлері және кернейтін қарлығаштар бар. Bear Country: төрт жалкоо аю және анд аюы бар. Үлкен мысықтардың шарлауы: африкалық арыстан, амур жолбарысы, амур барбарысы, қар барбарысы, ягуар және пума сияқты көптеген жабайы мысық түрлері бар. Кішкентай сүтқоректілер үйі: пигмей лори, сурикат, пигмей мармосет, егін тышқаны, жәндік мангуст, малагаси алып тышқаны, Хоффманның екі саусақты жалқауы және вампир жарғанағы сияқты сүтқоректілер түрлері бар. Meerkat Maze деп аталатын сыртқы жол жүйесі сурикаттарға келушілердің жанындағы торлы туннельдер арқылы жүруге мүмкіндік береді. Маймылдар торабы: қара басқан жәндікті маймылдардың жұбы, қоңыр жәндікті маймылдардың жұбы және бөрікші маймылдар бар. Outback Outpost: эмулар мен қызыл кенгурулардың тобы бар. PECO Приматтар қорығы: 1999 жылы ашылды, онда суматра орангутаны, батыс жазық горилласы, лар гиббоны және төрт түрлі лемур – айе-айе, ақ-қара жолақты, Кокерель сифакасы және сақиналы лемур сияқты приматтар түрлері бар. Penguin Point: 2018 жылдың маусым айында бұрынғы ақ аюдың тіршілік ортасын қайта жаңарту нәтижесінде ашылды, қазір 17 Гумбольдт пингвині бар. Жылаңаш және қосмекенділер үйі: алып тасбақалар, крокодилдер, панама алтын бақасы сияқты құрып бара жатқан қосмекенділер және улы король кобрасы сияқты көптеген қосмекенділер мен жылаңаш жануарлар түрлері бар; сонымен қатар маусымнан тамызға дейін жылаңаш жануарларға арналған ашық жаттығу алаңы, ал сәуірден қазанға дейін Альдабра және Галапагос тасбақаларына арналған арнайы аймақ бар. Су – өмір: сирек кездесетін алып су жыртқыштарының отбасы (Солтүстік Америкада алғаш рет сәтті өсірілген), қызыл пандалар және фосса бар. Азия қанаттары: Азия бағы бар ашық аспандағы құс үйі, онда қонақтар алтын фазандар, сатир трагопандары, Темминк трагопандары және дақты көгершіндер сияқты Азия құстарын қолмен тамақтандыруға болады. Скауттар, отбасылар және жастар топтары үшін арнайы сахна артындағы тәжірибелер, сондай-ақ түнгі тұру ұсынылады. Жазғы концерттер сериясы және басқа да іс-шаралар жыл сайын зообақта өтеді, мысалы, Zoo-дағы қорқыныш (Хэллоуин), Жазғы Эль фестивалі және Жаһандық сақтау галасы.